Çağdaş Türk Yazı Dilleri 1 Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Latin Alfabesi’ndeki A, B, C ve D harflerinin Kiril Alfabesi’ndeki karşılığı nedir?

A a (A a)               ? ? (B b)               ? ? (C c)             ? ? (D d)

Kiril Alfabesi’ndeki “? ?”, “? ?” ve “E e” harflerinin Latin alfabesindeki karşılığı nedir?

? ? (V v)                                 ? ? (Gg (Ğğ))                         E e (E, (y)e)

Kiril Alfabesi’ndeki “? ?” ve “? ?” harflerinin Latin Alfabesi’ndeki karşılığı nedir?

? ? (Yo yo)                          ? ? (Yu yu)

Latin Alfabesi’ndeki Y ve Z harflerinin Kiril Alfabesi’ndeki karşılığı nedir?

? ? (Y y)                              ? ? (Z z)

Latin Alfabesi’ndeki E ve I harflerinin Kiril Alfabesi’ndeki karşılığı nedir?

? ? (E e)                               ? ? (I ı)

Latin Alfabesi’ndeki Ç ve J harflerinin Kiril Alfabesi’ndeki karşılığı nedir?

? ? (Ç ç)                               ? ? (J j)

Türkmen Türkçesi’ndeki “J j” ve “Z z” harflerinin ses karşılığı nedir?

“J j”  harflerinin ses karşılığı “c” sesi iken, “Z z” harflerinin ses karşılığı “J” sesidir.

Türkmen Türkçesi’ndeki “W w” ve “Y y” harflerinin ses karşılığı nedir?

“W w” harflerinin ses karşılığı “v” sesi iken, “Y y” harflerinin ses karşlığı “ı” sesidir.

“Bir aadam çölün içinde kompas tapıpdır. Ol onun eylesine beylesine övrüp onun näämediğini bilmäändir. Onson oobaa alıp gelipdir.”

Bu metnin Türkiye Türkçesi ile karşılığı nedir?

“Bir adam çölün içinde pusula bulmuş. Evirip çevirip onun ne olduğunu bilememiş. Daha sonra köye alıp gelmiş.” Metnin Türkçe karşılığı bu şekildedir.

Gatı çıplak görünyään

Ey garınca, garınca

Gış sovukdur, üşäärsin

Geyinmesen galınca!

Yukarıda Türkmen Türkçesi ile verilen dörtlüğün Türkiye Türkçesi ile karşılığını yazınız.

Çok ince giyimli görünüyorsun

Ey karınca, karınca

Kış soğuktur, üşürsün

Giyinmezsen kalınca!

Sağ bol, aladaan üçiin

Önden tayyar gışa men:

Tomus ıssaa kään bişdim,

İndi gışda üşemen.

Yukarıda Türkmen Türkçesi ile verilen dörtlüğün Türkiye Türkçesi ile karşılığını yazınız.

Sağ ol, düşüncen için

Önceden hazırlandım kışa ben

Yazın sıcakta çok yandım,

Artık kışta üşümem.

-Allanazar agaa, tovugıñ niresi süyci? -diyip biri soraapdır.

-İñ süyci yeri ganatı bilen boynı bolaymasa.

-Olara garanda döşüñ, buuduñ eti süyci däälmi?

-Onı biz iyip göremizook. Niirä barsak şo yerlerini başlığıñ öñüne goyyarlar.

Yukarıda Türkmen Türkçesi ile verilen metin içerisindeki “tovuk, süyci, iñ, garanda, iy-, başlık” kelimelerin Türkiye Türkçesi karşılıkları nedir?

tovuk: tavuk      garanda: göre, nazaran                 süyci: tatlı: hoş, lezzetli

iy-: yemek          iñ: en                                                    başlık: müdür

Türkmen Türkçesi’nde kullanılan “gayt-, ılga-, başkı, söygi, köy, niçik” kelimelerinin Türkiye Türkçesi karşılıkları nedir?

gayt-: geri dönmek                         ılga-: koşmak                                    başkı: ilk

söygi: aşk, sevgi                               köy-: yanmak                                    niçik: nasıl

Türkmen Türkçesi’nde kullanılan “yaalı, şaayaat, daalaş, derek, cıdaa, daat” kelimelerinin Türkiye Türkçesi karşılıkları nedir?

yaalı: gibi                                            şaayaat: şahit, tanık                       daalaş: çekişme, dalaşma

derek: kavak ağacı                           cıdaa: ayrı                                          daat: feryat