Örgütsel Davranış Dersi 7. Ünite Sorularla Öğrenelim

Örgütlerde Güç ve Politika

Güç, Yetki, Politika ve Etkileme Kavramlarının Birbirinden Farkları, Birbiriyle İlişkileri

1- Yetki nedir?

Cevap: Yetki, emir verme ve emirlerine itaati bekleme hakkıdır.

2- Günümüzün yöneticilerine yetki yetmemektedir. Bu durumun nedeni olarak ne söylenebilir?

Cevap: Bunun en temel nedeni, yöneticinin başarısını belirleyen ancak emri altında olmayan kişiler ve örgütlerin olmasıdır. Bunlar; üstler, çalışma arkadaşları (diğer yöneticiler), tedarikçiler, müşteriler, rakipler, çeşitli kamu kurumları ve sendikalardır.

3- Chester Barnard'a göre yetkinin kabul görmesi için dört şart vardır. Bunlar nelerdir?

Cevap: Chester Barnard (1938), astlar tarafından kabul görmedikçe yetkiden söz edilemeyeceğini belirtmiş ve yetkinin kabul görmesini dört koşula bağlamıştır. Bunlar:

  • astın kendisine verilen emri anlaması,
  • verilen emri yerine getirecek zihinsel ve fiziksel kapasiteye sahip olması,
  • emrin kişisel çıkarları, amaçları ve değerlerine uyması
  • emrin, kuruluşun amaçlarına ve temsil ettiği değerlere uymasıdır.

4- Hangi davranışlar politik davranış olarak adlandırılır?

Cevap: Bir kişinin istediği sonuçları elde etmek üzere güç kazanmak, gücünükullanmak ve geliştirmek için giriştiği tüm faaliyetler (stratejiler, taktikler, oyunlar ve davranışlar) politika veya politik davranış olarak adlandırılmaktadır.

5- Gücü, iç içe geçmiş düzeyleri itibarıyla dışarıya doğru yayılan halkalar gibi düşünecek olursak en başta hangi güç gelmektedir?

Cevap: En başta kişisel güç gelmektedir.

6- Gücün tanımı nedir?

Cevap: Gücü, temelde tüm bölümde de ele alacağımız üzere; ikinci düzeyde, birikili ilişki içerisinde basitçe tanımlamak gerekirse, bir kişinin bir başkasına, onunnormal koşullar altında yapmayacağı bir şeyi yaptırmasına güç deriz (Dahl, 1957: 202-203).

Örgütlerde Güç Modeli

7- Gücü etkileyen koşullar nelerdir?

Cevap: Gücü etkileyen koşullar ise çalışanın veya örgütsel birimin (ör. departmanın)ikame edilemezliği, merkeziliği, takdir hakkı, görünürlüğü ve sosyal ilişki ağıdır.

Örgütlerde Gücün Kaynakları

8- Meşru güç nedir?

Cevap: Meşru güç, belli rolleri üstlenmiş olan kişilerin başkalarından belli davranışları talep edebilmeleri üzerine örgütün üyeleri arasında oluşmuş bir anlaşmadır.

9- Meşru gücü bir örnekle nasıl açıklarsınız?

Cevap: Örneğin, astından fazla mesaiye kalmasını isteyen amir, bu gücü, gerek astının gerekse diğer çalışanların da kabullenmiş olduğu yetkisinden almaktadır.

10- “Dediğimi yap, yoksa...!” diyen bir amir astına karşı hangi gücünü kullanmaktadır?

Cevap: Zorlayıcı gücünü kullanmaktadır.

11- Örgütlerde çalışan hangi kesimin bilgi gücü daha yüksektir?

Cevap: Genelde yöneticilerin ve sekreterlerin bilgi gücü daha yüksektirçünkü onlara diğer çalışanlara göre daha fazla bilgi akışı vardır. Ayrıca, İnsan Kaynakları ve Bilgi-İşlem birimlerinde çalışanlar da bu güç itibarıyla örnek olarak verilebilir çünkü örgütte çalışanların tümü hakkında tutulan kayıtlar, özel bilgiler ve aralarındaki elektronik haberleşmeler ellerinin altındadır.

12- Uzmanlık gücü nasıl görünür hale gelir?

Cevap: Uzmanlık çeşitli vesilelerle görünür hâle gelmedikçe, göze çarpan bir performans ile ortaya dökülmedikçe uzman gücünden söz etmek mümkün olmayacaktır. Amirler, tüm astlarının performansını her yönüyle ve devamlı olarak takip edemezler. Bu yüzden, işgörenlerin çeşitli başarılarını, bunları gözleme olanağı bulunmayan başka kişilere anlatmaları, onları bilgilendirerek dikkati üzerlerine çekme çabası içinde olmaları, kısaca tanınmaları, uzman gücü geliştirmek için önem arzetmektedir.

13- “Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözünün özetlediği güç türü hangisidir?

Cevap: Özdeşlik gücünü “Hatır için çiğ tavuk bile yenir” atasözü özetlemektedir.

Örgütlerde Gücün Koşulları ve Sonuçları

14- Gücün ortaya çıkmasının koşulları nelerdir?

Cevap: Gücün ortaya çıkmasının koşulları kişinin veya bir grup insanın (ör.bir departmanın) ikame edilemezliği, merkezîliği, takdir hakkı, görünürlüğüdür ve içinde bulundukları sosyal ilişki ağıdır.

15- İkame edilemezlik nedir?

Cevap: İkame edilemezlik, alternatif​lerin azlığı veya olmamasıdır. Belli bir kişi veyagrubun çok değerli bir kaynağı tekelinde bulundurması onları müthiş güçlü kılanbir durumdur.

16- Görünürlüğü arttırmanın yolları nelerdir?

Cevap: Görünürlüğü arttırmanın çeşitli pratik yolları vardır. İş yerinde tek kişilik bir ofiste çalışan birinin, zaman zaman ofisinden dışarı çıkıp çalışma ortamında sosyalleşmeye, örneğin, zaman zaman başkalarının ofislerine kısa sürelerle uğramaya, öğle yemeklerine yalnız çıkmamaya özen göstermesi yerinde bir tavır olacaktır.

Güçlendirme: Gücün İşgörenlerle Paylaşılması

17- Kaizen kavramını nasıl açıklarsınız?

Cevap: Çalışanları güçlendirme uygulamalarında yaygın bir yaklaşım kaizen kavramıetrafında şekillenmektedir. Kaizen, “sürekli iyileştirme” anlamına gelen Japoncabir terimdir ve Toplam Kalite Yönetimi felsefesi içerisinde önemli bir kavramdır.

Örgütlerde Grupların Gücü

18- Kaynak-bağımlılığı modeli ve stratejik koşullar modelleri nedir?

Cevap: Bu iki model, insanların gruplar hâlinde (örneğin, takım veya belli bir departman) diğer insan gruplarına göre nasıl daha güçlü hâle gelebildiklerini açıklar.

19- Stratejik koşullar modelini geliştiren araştırmacılar hangi üç temel stratejik koşulu öne sürmüşlerdir?

Cevap: Stratejik koşullar modelini geliştiren araştırmacılar (Hickson vd, 1981)üç temel stratejik koşulu öne sürmüşlerdir: Belirsizliği azaltma yeteneği, örgütiçindeki merkezilik ve eylemlerin ikame edilemezliği.

Örgütlerde Politika: Güç Kazanma ve Arttırmanın Yolları

20- Klasik örgüt kuramcıları, örgütleri nasıl tanımlarlar?

Cevap: Klasik örgüt kuramcıları, örgütleri, yetkinin titizlikle emir-komuta zincirinitakip ettiği ve yöneticilerin meşru güce sahip olduğu, yüksek düzeyde akılcı yapılar olarak tanımlamaktadırlar.

21- Örgütlerde politik eylemleri nasıl açıklarsınız?

Cevap: Kapsamlı bir tanımla örgütlerde politika, birbiriyle çelişen birtakım olası eylemlerin bulunması hâlinde, bireyler veya gruplar tarafından, özçıkarlarını koruma veya arttırma amacıyla girişilen etkileme eylemlerinden oluşmaktadır (Gray ve Ariss, 1985: 707).

22- Kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri alanlar nelerdir?

Cevap: Kişilerin akılcı olmaktan çok politik olmayı tercih ettikleri belli alanlar vardır (Miles, 1980: 82-84):Bunlar kaynaklar,kararlar,amaçlar, teknolojik ve dış çevre ve değişim dir.

23- Yukl ve arkadaşlarının sekiz gruba ayırmış oldukları politik taktiklarden hangileri daha sıklıkla kullanılmaktadır?

Cevap: Günümüz örgütlerinde yaygın olarak kullanılan politik taktiklere gelince, Yuklve Falbe’nin (1990), yaptıkları araştırma sonunda sekiz gruba ayırmış oldukları taktiklerden söz edilebilir (Bkz Tablo 7.1). Yukl ve arkadaşları (Yukl ve Falbe,1990; Yukl ve Tracey, 1992) bu taktik grupları arasında danışmanlık ve akılcı ikna taktiklerinin daha sıklıkla kullanıldığını, bu iki tür taktiğin heveslendirme taktikleriyle bir arada kullanılmasının etkili olduğunu belirlemişlerdir.

24- "Çıkarlarını korumak veya daha fazla çıkar elde etmek amacıyla uygulanabilen bir başka strateji, oluşmuş veya oluşabilecek koalisyonları bozmak üzerine kuruludur." Yukarıda DuBrin’in stratejilerinden hangisi anlatılmaktadır?

Cevap: Böl ve yönet

25- DuBrin’in stratejilerinden "Bir kriz çıkmasını bekleme" stratejisini nasıl açıklarsınız?

Cevap: Bir şey yolunda gidiyor görünürken onun iyileştirilmesini sağlamak çok zordur.Ancak o alanda bir sorunun çıkması ilgililerin dikkatini çeker ve meseleninhalledilmesi (düzeltilmesi) yönünde güçlü bir istek doğurur.

26- Politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik ilkeler nelerdir?

Cevap: Politikanın örgütsel yaşamda yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmaya yönelik olarak aşağıdaki ilkeler (Velasquez vd, 1982) örgüt yönetimlerine yol gösterebilir:1. İletişim kanallarını açık tutun.2. Etik ve politik olmayan davranışları gösteren rol modelleri olun.3. Sadece kendi çıkarları için politik oyunlar oynayan kişilere karşı uyanık vetedbirli olun.4. Bireysel mahremiyeti koruyun.5. Her zaman “Bu adil mi?” sorusunu sorun.

Sıra-(Soruid) 1-(920883) 2-(920884) 3-(920886) 4-(920888) 5-(920969) 6- (920971) 7-(920985) 8-(920991) 9-(921030) 10-(921038) 11-(921045) 12-(921054) 13-(921057) 14-(921281) 15-(921282) 16-(921291) 17-(921325) 18-(921751) 19-(921754) 20-(921758) 21-(921761) 22-(921769) 23-(921782) 24-(921790) 25-(921796) 26-(921798)

Yaz Okulu Kayıt ve Ders Seçme
28 Haziran 2021 Pazartesi