Uluslararası Lojistik Dersi 7. Ünite Sorularla Öğrenelim

Sürdürülebilir Lojistik

1. Soru

Alternatif ulaştırma türleri nelerdir?

Cevap

• Çok türlü taşımacılık: Yüklerin taşınmasının iki veya daha fazla ulaştırma türü ile yapıldığı taşıma şeklinin genel adıdır. • Türler arası taşımacılık: Taşınacak yüklerin (malların) birim yük haline getirilerek, tüm taşıma zinciri (değişik ulaştırma türleri) boyunca aynı birim yük olarak taşınmasıdır. • Kombine taşımacılık: Türler arası taşımacılıktaki taşıma zincirinin asıl büyük kısmının demiryolu veya iç suyolu ya da denizyolu ile, başlangıç ve bitiş ayaklarının ise mümkün olduğunca kısa olarak karayolu ile yapılmasıdır. Avrupa Birliği, asıl taşıma bölgesinde demiryolu, iç suyolu veya denizyolu taşıma hattının kuş uçuşu mesafe olarak 100 km.’yi geçmesi gerektiği şeklinde bir kısıtlama koymaktadır.


2. Soru

Bir ürünün ve/veya aktivitenin dünyada bıraktığı yükü, yani izi izlemeyi ifade eden bir terime ne ad verilir?

Cevap

Ayakizi terimi ilk olarak ekolojik ayakizi olarak türetilmiştir. Bir ürünün ve/veya aktivitenin dünyada bıraktığı yükü, yani izi izlemeyi ifade eden bir terimdir.


3. Soru

Milk run uygulaması ne anlama gelmektedir?

Cevap

Milk run adından da anlaşılacağı gibi süt yolu veya sütçü yolu anlamına gelmektedir. Bir sütçünün arabasına doldurduğu sütleri dağıtım noktalarına dağıtması ve dönüşte boşları alarak tekrar tesisine dönmesidir. Daha genel anlamıyla söyleyecek olursak bir üreticinin belirli bir mantık çerçevesinde belirlenen tedarikçilerden malzemelerini toplaması, toplanan malzemeleri üretici firmanın tesisine getirmesidir. Araç tekrar toplamaya giderken ise geri dönüşümlü ambalajları veya iadeleri ya da boş paletleri üreticiden alıp tedarikçilere dağıtmasıdır. Buna da boş kasa yönetimi denmektedir.


4. Soru

Milk run uygulamasında neler dikkate alınmalıdır?

Cevap

Milk run içinde yer alan rota optimizasyonunda oluşturulacak rotalarda kamyonların veya tırların tedarikçi rampa özellikleriyle uyumlu olmaları, malzeme toplama saatlerinin tedarikçinin vardiya saatleriyle uyumlu olması, geçişlerin kamyon geçişine izin verilen saatlere denk getirilmesi, sürücüler için yolda geçen sürelerin kanunlarla belirlenmiş sınırlar içinde olması, kamyon doluluk oranlarının olabildiğince yüksek olması gibi çok sayıda kısıtın da dikkate alınması gerekmektedir.


5. Soru

Lojistik süreçlerinin ölçümünde dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

Cevap

• Lojistik ölçütlerinin stratejiyle uyumlu olması • Müşteri ihtiyaçlarının tam olarak anlaşılması • Müşteri hizmeti sağlamanın maliyetlerinin bilinmesi • Lojistikte bir “süreç” bakış açısına sahip olunması


6. Soru

Euro emisyon standartlarının amacı nedir?

Cevap

Euro emisyon standartları, Avrupa Birliği bünyesinde geçerli olup, egzozdan çıkan zararlı gaz ve partikülleri, kademeli olarak ve belirli bir takvim içerisinde azaltma programıdır.


7. Soru

Tedarikçinin sağladığı malzeme ve/veya hammaddenin niteliklerine göre tedarikçiler ne şekilde değerlendirilirler?

Cevap

• Hammaddenin özellikleri dolayısıyla malzemenin üretiminde az enerji ve su tüketilmesi • Malzemenin kullanım süresi dolduğunda içeriğinin geri dönüştürülebilir olması • Çevresel etkisi kuşkulu olan malzemenin yerine çevreci muadilinin tercih edilmesi • Malzemenin sera gazı ve hava kirliliği yaratmaması • Malzemenin ozon tabakasına zararlı bileşimleri içermemesi • Malzemenin tehlikeli atık veya kimyasal yaratmaması • Malzemenin tasarımında çevresel kriterlere uyulması • Malzemede çevre dostu hammadde kullanılması • Malzemede çevreye duyarlı etiketleme yapılması • Malzemenin daha az toksik madde içermesi ya da hiç içermemesi • ,Eski malzemeden aynı tür yeni malzemenin yeniden üretilebilmesi • Malzeme dağıtımı ve depolanması için çevre dostu ambalajlama yapılması • Malzemenin üretim sürecinde az miktarda atık gaz ve su çıkışı olması veya hiç olmaması


8. Soru

Türler arası taşımacılık ne anlama gelmektedir?

Cevap

Taşınacak yüklerin (malların) birim yük haline getirilerek, tüm taşıma zinciri (değişik ulaştırma türleri) boyunca aynı birim yük olarak taşınmasıdır.


9. Soru

Ambalaj tasarımının yükleme verimliliğine ne gibi bir etkisi vardır?

Cevap

Ambalajların ve paletlerin daha küçük hacimli olması sağlanarak taşıma yapan araçların kapasitesinin artması sağlanır. Daha az araç kullanılarak CO2 emisyonunun azalması sağlanabilir. Uygun konteyner tasarımı ile yine araçların alabileceği konteyner sayısı arttırılarak kapasite yükseltilebilir.


10. Soru

Tehlikeli maddenin güvenli şekilde elleçlenmesi, depolanması ve atık ile kirliliğin enküçüklenmesi için hangi uygulamalara başvurulur?

Cevap
  • Mümkün olan yerlerde tehlikeli maddelerin tehlikesiz muadili ile ikame edilmesi

  • Depo çalışanlarının güvenli elleçleme, uygun depolama teknikleri ve sızıntı önlenmesi konularında eğitilmeleri. 

  •  
    Tehlikeli madde depolanacak tank ve konteynerlerin denetlenmesi, muhtemel gaz ve sıvı sızıntılarının önlenmesi.
  • Tehlikeli madde için kullanılan konteynerlerin diğerlerinden ayrılması ve tekrar kullanılmadan veya boşaldıktan sonra uygun temizleme prosedürlerinin uygulanması.
  • Tehlikeli madde atıklarının yok edilme veya bekletilme işleminin yerel mevzuata uygun sürelerde yapılması.

11. Soru

Sera gazları nelerdir?

Cevap

Sera gazı (greenhouse gases, GHG) emisyonları Kyoto protokolünde belirtilen altı gazdan kaynaklanan emisyonlardır. Bu gazlar, karbondioksit (CO2), metan (CH4), nitröz oksit (N2O), hidroflorokarbonlar (HFCs), perfluorokarbonlar (PFCs) ve sülfür hekzaflorid (SF6)'tir.


12. Soru

Dünyada sürdürülebilirlik konuları ne zaman ön plana çıkarılmaya başlanmıştır?

Cevap

Sanayi devrimi ile bilinçsiz üretim ve tüketim politikalarının yıllarca uygulanması sonucunda çevre problemleri yeryüzünü tehdit eder seviyelere ulaşmıştır. Ozon tabakasının zarar görmesi, toprak ve su kaynaklarının kirlenmesi, küresel ısınma, bazı canlı türlerinin nesillerinin tükenmesi vb. tehlikeler karşısında 1990’lı yılların başından itibaren dünyada çevre ve sürdürülebilirlik konuları ön plana çıkmaya başlamıştır.


13. Soru

Tedarikçilerin uyguladığı süreçlerin niteliklerine göre tedarikçiler hangi ana başlıklar ile değerlendirilir?

Cevap

• Tedarikçinin, ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi belgesine sahip olması • Tedarikçinin, ISO 14001 gibi çevre yönetim sertifikasına sahip olması • Tedarikçinin uyguladığı prosedürlerin çevresel ve hukuki düzenlemelere uygun olması • Tedarikçinin, çevresel kriterleri yönetim, üretim, dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde göz önüne alması • Tedarikçinin, katı atık miktarını düşürmek için sürecini eniyilemesi • Tedarikçinin, üretim sırasında hava kirliliğini önlemeye yönelik süreci eniyilemesi • Tedarikçinin, üretim sırasında gürültü kirliliğini önlemeye yönelik süreç optimizasyonu yapması • Tedarikçinin, üretim sırasında su tüketimini azaltmaya yönelik süreci eniyilemesi • Tedarikçinin, ara tedarikçilerini çevresel kriterlere göre seçmesi • Tedarikçinin, ara tedarikçilerini çevreye duyarlı aksiyon almaları için teşvik etmesi • Tedarikçinin, ara tedarikçilerinin Çevre Yönetim Sistemi (ÇYS) kurmasına destek olması • Tedarikçinin, uyguladığı çevre dostu malzeme ve üretim süreçleri hakkında müşterilerini bilgilendirmesi • Tedarikçinin, çevre dostu taşımacılığı tercih etmesi • Tedarikçinin, enerji, su, atık tasarrufu için temiz teknolojileri kullanması • Tedarikçinin, verimi yüksek alternatif enerji kaynaklarını tercih etmesi • Tedarikçinin, yaşam süresi dolan malzemeleri iyileştirmesi • Tedarikçinin, malzemelerin ambalajını geri toplaması • Tedarikçinin, diğer işletmelerin atıklarından yararlanması • Tedarikçinin, malzemelerinin işletme içinde geri dönüşümünü sağlaması


14. Soru

Malların elleçlenme sürecinde gereksiz adımlardan kurtulmak için deponun iş akışı ve iç planının etkinliğini sağlayan en iyi uygulamalar gözden geçirilmelidir, bu uygulamalar nelerdir?

Cevap

• Mümkün olduğunca depo alanının diğer kullanıcılarla paylaşılması. • Güvenli ve etkili bir kullanım, envanter toplama ve yığma ile tekrar yükleme ve boşaltma yapmayı enküçüklemek etmek için, depo alt yapısının organize edilmesi • Depodaki mal akışının iyi olmasını sağlayabilmek için içteki ve dıştaki yükleme operasyonlarının birbirleriyle ilişkilendirilmesi. • Karton, palet ve fıçı kullanımının depo yüksekliğini tam kapasite kullanabilecek şekilde yapılandırılması. • Enerji verimliliği ve üretkenliği için toplama yönteminin optimizasyonu. • Toplama talimatı (tek toplayıcı, tek talimat), toplu toplama (tek toplayıcı, birden fazla talimat), bölgesel toplama ( birden fazla toplayıcı, bölgeden bölgeye iletilecek tek veya birden fazla talimat), dalgalı toplama (birden fazla toplayıcı, birden fazla talimat). • Etkili iş akışı süreçleri ve prosedürleri için çalışanların eğitilmesi.


15. Soru

Var olan bir depoyu güçlendirme ya da yeni bir depo sisteminin geliştirilmesinde dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

Cevap

• Mümkün olduğunca var olan binaların ve alanların tekrar kullanılması. • Yeşil saha projelerinde, toplum üzerinde gürültü ve trafik etkisini minimize etmek için uygun bölgenin seçilmesi ve binanın doğru konumlandırılması. • Bitki örtüsünü yok eden, yerel su kaynaklarının tortulaşmasına, binaların temellerinin bozulmasına veya sağlamlığına etki eden toprak kaymasından korunmak için gerekli ölçümlerin yapılması. • Entegre yağmur suyu biriktirme ve stoklama sistemleri gibi su verimlilik ölçütlerini kullanarak belediye su kaynaklarının kullanımı ve atık su tasfiyesinin azaltılması. • Tesislerin yeşil standartlara göre tasarlanması veya yeniden enerji verimliliği olacak şekilde yapılandırılması.


16. Soru

Depodaki operasyonların enerji verimliliğini daha iyi kılmak için yapılabilecek uygulamalar nelerdir?

Cevap

• Yüklenen araçların çıkışı veya araçların gelişi sırasında kapıların açık kalma süresini en aza indirgeyecek olan harekete duyarlı hızlı yükleme kapıları inşa edilmeli, böylece hava şartlarına maruz kalma önlenerek enerji maliyetleri düşürülür. • Harekete duyarlı veya zamanlanmış ışıklandırma gibi enerji verimliliği sağlayan ışıklandırma donanımları kullanılmalıdır. Mümkün olan her yerde doğal ışık tercih edilmelidir. • Kullanılmayan yerlerde havalandırma sistemleri ve ışıklar kapatılmalıdır. • Dijital kontrol sistemleri kullanılmalı, iklimlendirme sistemleri ve depo operasyon programıyla ilişkilendirilmelidir. • Enerji yoğunluklu mekanik havalandırmaya karşı doğal havalandırma kullanılmalıdır. Doğal havalandırma makul oda içi hava kalitesini ve daha az enerji kullanımını sağlayabilir. Ancak dış kirlilikten korunma önlemleri alınmalıdır. • Isı katmanlaşmasını azaltmak ve hava sirkülasyonu sağlamak için tavana monte edilen fanların kullanılmalıdır. • Suyu ısıtmak, ortam sıcaklığını sağlamak ve diğer süreçmak ve diğer süreçlerde enerji olarak kullanmak üzere soğutmalı depo sistemlerinde atıl olan ısı kullanılmalıdır.


17. Soru

Çok türlü taşımacılık ne anlama gelmektedir?

Cevap

Yüklerin taşınmasının iki veya daha fazla ulaştırma türü ile yapıldığıtaşıma şeklinin genel adıdır.


18. Soru

Navigasyon kullanımının sürdürülebilir dağıtım yönetiminde ne gibi bir önemi vardır?

Cevap

Bütünleşik navigasyon sistemi, sürücüye araç içindeki navigasyon ekranı üzerinden merkezden mesaj iletebilmekte ve bu sayede iletişim giderlerinin minimuma indirilmesi ve hedefe en uygun rotanın çizilerek sürücünün en kısa sürede ilgili adrese ulaşması sağlanmaktadır. Araç bilgisayar sistemi ile bütünleşik çalışan Eco-Drive teknolojisi yolda seyreden sürücüye sesli uyarılarda bulunarak yol güvenliği ve yakıt tüketimi açısından en uygun tepkilerin verilmesini sağlamaktadır.


19. Soru

Depo iç planı ve iş akışının optimize edilmesinde nelere dikkat edilmelidir?

Cevap
  • Mümkün olduğunca depo alanının diğer kullanıcılarla paylaşılması.

  • Güvenli ve etkili bir kullanım, envanter toplama ve yığma ile tekrar yükleme ve boşaltma yapmayı enküçüklemek etmek için, depo alt yapısının organize edilmesi.

  • Depodaki mal akışının iyi olmasını sağlayabilmek için içteki ve dıştaki yükleme operasyonlarının birbirleriyle ilişkilendirilmesi.

  • Karton, palet ve fıçı kullanımının depo yüksekliğini tam kapasite kullanabilecek şekilde yapılandırılması.

  • Enerji verimliliği ve üretkenliği için toplama yönteminin optimizasyonu.

  • Toplama talimatı (tek toplayıcı, tek talimat), toplu toplama (tek toplayıcı, birden fazla talimat), bölgesel toplama ( birden fazla toplayıcı, bölgeden bölgeye iletilecek tek veya birden fazla talimat), dalgalı toplama (birden fazla toplayıcı, birden fazla talimat).

  • Etkili iş akışı süreçleri ve prosedürleri için çalışanların eğitilmesi.

  •  

20. Soru

Kombine taşımacılık ne anlama gelmektedir?

Cevap

Türler arası taşımacılıktaki taşıma zincirinin asıl büyük kısmının demiryolu veya iç suyolu ya da denizyolu ile, başlangıç ve bitiş ayaklarının ise mümkün olduğunca kısa olarak karayolu ile yapılmasıdır. Avrupa Birliği, asıl taşıma bölgesinde demiryolu, iç suyolu veya denizyolu taşıma hattının kuş uçuşu mesafe olarak 100 km.’yi geçmesi gerektiği şeklinde bir kısıtlama koymaktadır.


21. Soru

Depo geliştirme sürecinde nelere dikkat edilmelidir?

Cevap
  • Mümkün olduğunca var olan binaların ve alanların tekrar kullanılması.

  • Yeşil saha projelerinde, toplum üzerinde gürültü ve trafik etkisini minimize etmek için uygun

    bölgenin seçilmesi ve binanın doğru konumlandırılması.

  • Bitki örtüsünü yok eden, yerel su kaynaklarının tortulaşmasına, binaların temellerinin bozulmasına veya sağlamlığına etki eden toprak kaymasından korunmak için gerekli ölçümlerin yapılması.

  • Entegre yağmur suyu biriktirme ve stoklama sistemleri gibi su verimlilik ölçütlerini kullanarak belediye su kaynaklarının kullanımı ve atık su tasfiyesinin azaltılması.

  • Tesislerin yeşil standartlara göre tasarlanması veya yeniden enerji verimliliği olacak şekilde yapılandırılması. Örneğin az renkli çatı güneş ışınlarını yansıtır ve böylece iklimlendirme yüklemeleri, enerji giderleri ve operasyon maliyetlerini azaltır. Özellikle sıcaklık kontrollü depolarda büyük çatı alanları için etki önemlidir. Daha mükemmel bir ısı yansıtıcısı yaz aylarındaki iş ve işçi verimliliğini de arttırabilir. Erişilebilir bir çatı bahçesi kurulumunun yağmur su yönetimine göre benzer ve ekstra avantajları vardır.


22. Soru

Depo yeri seçiminin ne gibi bir önemi vardır?

Cevap

Sürdürülebilir depo yönetiminde depo yeri seçimi önemli bir karardır ve sürdürülebilir dağıtım ile de doğrudan ilişkilidir. Depolama faaliyetinde bulunan firmaların en büyük giderleri mazot gideridir; bu nedenle yol kısaldıkça maliyetler de azalacaktır. Depo yeri seçiminde ulaşım ağlarına yakınlık, müşterilere ve son kullanıcılara optimum mesafede konumlanmış olmak, lojistik merkezlerde olmak, depoya ulaşım yolunun güvenli ve hasar vermeyecek bir güzergâh olması, deponun deprem ya da sel baskını olmayacak bir yerde olması önemli konular olarak öne çıkmaktadır.


23. Soru

Depodaki operasyonların enerji verimliliğini daha iyi kılmak için neler yapılmalıdır?

Cevap
  • Yüklenen araçların çıkışı veya araçların gelişi sırasında kapıların açık kalma süresini en aza indirgeyecek olan harekete duyarlı hızlı yükleme kapıları inşa edilmeli, böylece hava şartlarına maruz kalma önlenerek enerji maliyetleri düşürülür.

  • Harekete duyarlı veya zamanlanmış ışıklandırma gibi enerji verimliliği sağlayan ışıklandırma donanımları kullanılmalıdır. Mümkün olan her yerde doğal ışık tercih edilmelidir.

  • Kullanılmayan yerlerde havalandırma sistemleri ve ışıklar kapatılmalıdır.

  • Dijital kontrol sistemleri kullanılmalı, iklimlendirme sistemleri ve depo operasyon programıyla

    ilişkilendirilmelidir.

  • Enerji yoğunluklu mekanik havalandırmaya karşı doğal havalandırma kullanılmalıdır. Doğal havalandırma makul oda içi hava kalitesini ve daha az enerji kullanımını sağlayabilir. Ancak dışkirlilikten korunma önlemleri alınmalıdır.

  • Isı katmanlaşmasını azaltmak ve hava sirkülasyonu sağlamak için tavana monte edilen fanların kullanılmalıdır.

  • Suyu ısıtmak, ortam sıcaklığını sağlamak ve diğer süreçlerde enerji olarak kullanmak üzere soğutmalı depo sistemlerinde atıl olan ısı kullanılmalıdır.


24. Soru

Tersine lojistik ne demektir?

Cevap

Ürün değerinin korunması veya uygun şekilde yok edilmesinin sağlanması için hammaddelerin, süreç içi stokların, nihai ürünlerin ve ilgili bilgilerin tüketim noktasından orijin (çıkış veya üretim) noktasına doğru olan akışının, etkili ve maliyet açısından etkin olacak bir şekilde planlanması, uygulanması ve kontrolü olarak tanımlanabilir.


25. Soru

Tersine lojistik işletmelere ne gibi faydalar sağlar?

Cevap
  • Değer geri kazanımı: İlk üretimi esnasında katma değer katılmış ürün, malzeme ve parçada olan ve ürünün yeniden değerlendirilmemesi durumunda yok olacak değerin tekrar kazanılması.

  • Kar enbüyüklemesi: Ürün geri kazanımı ile hammadde, işçilik, enerji vb. maliyetlerinin azaltılması.

  • Çevresel yükümlülüklerin yerine getirilmesi: Atık geri dönüşümünün, zararlı madde yönetiminin vb. yapılması.

  • Müşteri ilişkileri yönetiminde gelişme: Satış sonrası hizmette iyileşme, müşteriye geri alım garantisi verebilme vb. girişimlerle müşteri ilişkilerinin geliştirilmesi.


26. Soru

Araç navigasyonunun temel amacı nedir?

Cevap

Araç navigasyonunun temel amacı, araç kullanıcısının özellikle yabancı bir ortamda yapacağı hareketlerin, bir sistem dâhilinde, gerekli yönlendirmeler yapılarak desteklenmesi ve yönlendirilmesidir.


27. Soru

Tehlikeli maddenin güvenli şekilde elleçlenmesi, depolanması ve atık ile kirliliğin enküçüklenmesi yapılan uygulamalar nelerdir?

Cevap

• Mümkün olan yerlerde tehlikeli maddelerin tehlikesiz muadili ile ikame edilmesi • Depo çalışanlarının güvenli elleçleme, uygun depolama teknikleri ve sızıntı önlenmesi konularında eğitilmeleri. • Tehlikeli madde depolanacak tank ve konteynerlerin denetlenmesi, muhtemel gaz ve sıvı sızıntılarının önlenmesi. • Tehlikeli madde için kullanılan konteynerlerin diğerlerinden ayrılması ve tekrar kullanılmadan veya boşaldıktan sonra uygun temizleme prosedürlerinin uygulanması. • Tehlikeli madde atıklarının yok edilme veya bekletilme işleminin yerel mevzuata uygun sürelerde yapılması.


28. Soru

Sürdürülebilir lojistiği destekleyen uygulamalara örnekler veriniz. 

Cevap

Şirketlerin çevresel yönetim sistemleri, etkin elleçleme ve depolama yapıları, dağıtım optimizasyonu, tedarikçilerle işbirliği, çevre dostu taşımacılık uygulamaları, ürün yaşam döngüsü yönetimi, yeşil etiketleme ve ambalajlama, geri dönüşüm vb. faaliyetler sürdürülebilir lojistiği destekleyen örnek uygulamalardır.


29. Soru

Karbon ayak izi ne demektir?

Cevap

Karbon ayakizi, doğrudan veya dolaylı olarak bir aktivite sonucunda salınan veya bir ürünün tüm yaşamı boyunca oluşan sera gazı emisyonlarının tamamıdır.


30. Soru

Tedarikçi seçimi neden sürdürülebilir satın alma için en önemli konudur?

Cevap

Tedarikçi seçimi sürdürülebilir satın alma için en önemli konudur çünkü tedarik zinciri yönetiminin bütünsellik anlayışı içinde düşünürsek tedarikçilerinin de çevreye uyumlu olması gerekir. Gelişmişülkeler, tedarikçilerini seçerlerken tedarikçilerinin tedarikçilerini de değerlendirirler. Ayrıca iç yönetimde, tedarikçilerin çevreye uyumlu davranıp davranmadıklarını kontrol etmek de en az tedarikçi seçimleri kadar önemlidir. Düzenli denetimlerle, çevre yönetim standartlarına uygun olarak üretim yapılıp yapılmadığı, hammaddelerin ya da bileşenlerin çevreye zarar vermeyecek nitelikte olup olmadığı ve kalite düzeyleri ölçülür.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi