Temel Veteriner Anatomi Dersi 4. Ünite Sorularla Öğrenelim

Sindirim Sistemi

1. Soru

Sindirim nedir?

Cevap

Dışarıdan alınan gıda maddele­ rinin çeşitli fiziksel ve kimyasal etkilerle parçalanarak bağırsaklardan emilmesi ve işe yaramayan artık maddelerin dışarıya atılmasına sindirim (digestion) adı veri­lir.


2. Soru

Sindirim sistemini tanımlayınız.

Cevap

Sindirim sistemi her iki ucu da açık bir kanal yapısındadır. Bu kanalı ağız (os, oris), ağız boşluğu (cavum oris), yutak (pharynx), sindirim kanalı (canalis alimen­ tarius) ve sindirim eklenti bezleri (tükrük bezleri, karaciğer, pankreas) oluşturur.


3. Soru

Sindirim kanalı duvarının tabakalarını sıralayınız.

Cevap

Sindirim kanalının duvarında esas itibarıyla içten dışa doğru üç tabaka bulu­nur. Bunlar, tunica mocosa, tunica muscularis ve tunica serosa’dır.


4. Soru

Ağızı tanımlayınız.

Cevap

İki dudak arasında kalan ve sindirim sisteminin girişini oluşturan yarık şeklinde­ki deliğe ağız denir.


5. Soru

Ağız boşluğunun içinde ve çevresinde yer alan organlar nelerdir?

Cevap

Ağız boşluğunun ön duvarını dudaklar, yan duvarını ise yanaklar oluşturur. Tava­nında sert ve yumuşak damak (palatum durum ve palatum molle) yer alır. İçinde yer alan dişler (dentes) ve dilden (lingua) başka, çevresinde tükrük bezleri (glan­ dulae salivariae) bulunur.


6. Soru

Dişleri tanımlayınız.

Cevap

Dişler (Dentes): Üst ve alt çenede bulunan çukurlara (alveoli dentales), kemer oluşturacak şekilde dizilmiş, vücudun en sert oluşumlarıdır. Besinlerin parçalanmasında ve çiğne­mede (masticatio) görev alan esas organlardır. Süt dişlerine dentes decidui, kalıcı dişlere dentes permanentes adı verilir. Dişlerin şekli, sayısı ve dizilişi türler arasın­da oldukça farklılık gösterir.


7. Soru

Bir dişin bölümlerini ve tabakalarını sıralayınız. 

Cevap

Bir dişin, dışarıda yer alan taç kısmı (corona dentis), boynu (cervix dentis) ve kökü (radix dentis) olmak üzere üç bölümü bulunur.

Evcil memeli hayvanlarda dişler üç tabakadan oluşmuştur. Bunlar içten dışa doğru şöyle sıralanır.

• Fil dişi tabakası (dentinum substantia eburnea)
• Mina tabakası (enamelum substantia adamantina)
• Seman tabakası (cementum substantia ossea)


8. Soru

Evcil memeli hayvanlarda dişler kaç grupta toplanır?

Cevap

Evcil memeli hayvanlarda dişlerin yaptığı görev, onların ağız içindeki yerine ve şekillerine bağlıdır. Buna göre dişler dört grupta incelenir.

• Kesici dişler (dentes incisivi)

• Köpek dişleri (dentes canini)

• Ön azı dişleri (dentes premolares)

• Arka azı dişleri (dentes molares)


9. Soru

At, Sığır, köpek ve kedilerin ağızlarında toplam diş sayıları kaçtır?

Cevap

Atlarda 40, sığırlarda 32, köpeklerde 42 ve kedilerde 30 tane diş vardır.


10. Soru

Dilin yapısını açıklayınız.

Cevap

Ağız kapalı olduğunda, diş kemerlerinin içinde bulunan asıl ağız boşluğunu dol­durur. Esasını çizgili kaslar oluşturur. Sindirim yanında tad alma organı olarak da görev yapar. Serbest olan ön ucuna apex linguae, gövdesine corpus linguae, geride dil kemiğine (os hyoideum) bağlanan kök kısmına da radix linguae adı verilir. Geviş getirenlerin dilinin üst yüzünde torus linguae denilen bir kabartı bulunur. Dilin dış yüzünü örten mukoza tabakasında papillae linguales adını alan çok sayıda çıkıntı bulunur. Bunların bir kısmı sindirimde, bir kısmı da tad alma işinde görev yapar.


11. Soru

Üç büyük tükürük bezi hangileridir?

Cevap
  • Kulak altı tükrük bezi (Glandula parotis)

  • Alt çene tükrük bezi (Glandula mandibularis)

  • Dil altı tükrük bezi (glandula sublingualis)


12. Soru

Yutağın (Pharynx) kısımlarını sıralayınız.

Cevap

Pharynx’in üç kısmı vardır.

• Pars nasalis pharyngis (nasopharynx): Burun boşluğuna yakın olan bölge.

• Pars oralis pharyngis (oropharynx): Ağız boşluğuna yakın olan bölge.

• Pars laryngea pharyngis (laryngopharynx): Gırtlağa (larynx) yakın olan bölge.


13. Soru

Yemek borusunun bölümlerini açıklayınız.

Cevap

Önden arkaya doğ­ru uzanırken bulunduğu bölgeler göz önüne alınarak üç kısımda incelenebilir. Boyundaki kısmı (pars cervicalis) en uzun bölümüdür. Göğüs girişinden itibaren başlayan göğüs bölümü (pars thoracalis) akciğerler arasından geçerek diyaframa ulaşır. Çok kısa olan karın bölümü (pars abdominalis) ise diyaframdan geçer geç­mez mideye (gaster) açılır.


14. Soru

Mideyi tanımlayınız.

Cevap

Sindirim kanalının, yemek borusundan sonra gelen genişlemiş bölümüdür. Tük­rük ile yumuşatılan ve sonra yemek borusu yoluyla gelen lokmanın (bolus) veya gıdaların bir süre bekletilerek işleme tabi tutulduğu organdır. Duvarında bulu­nan bezlerin salgıladığı pepsin, rennin ve hidroklorik asit gibi yapılar, kimyasal sindirimi başlatır. Mideler, beslenme şekli ve alınan gıdanın türüne göre farklılık gösterebilir.


15. Soru

Geviş getiren canlıların mide yapısı nasıldır?

Cevap

at, köpek, ke­ di ve domuz mideleri tek odacıklıdır ve bunlar basit mide olarak sınıf­landırılırlar. Geviş getiren mideleri ise hem diğerlerine göre daha hacimlidir, hem de birbiriyle bağlantısı bulunan dört ayrı kompartmandan oluşmuştur. Bu odacıklardan ilk üçü ön mideler (proventriculus) olarak isimlendirilen işkembe (rumen), börkenek (re­ ticulum) ve kırkbayır (omasum) adını alır ve bunların iç yüzünü döşeyen mukoza­da salgı bezi bulunmaz. Dördüncü mide olan şirden (abomasum) ise bezli mukoza ile kaplıdır ve tek odacıklı basit mideye karşılık gelir.


16. Soru

Bağırsakları tanımlayınız.

Cevap

Midenin pars pylorica denilen çıkış bölümünden başlayıp, sindirim kanalının so­nunda yer alan deliğe (anus) kadar uzanan ve kıvrımlı olarak seyreden organdır. Başlangıçtaki çapı küçük veya boşluğu dar olan bölümü ince bağırsaklar (intes­tinum tenue), daha sonra gelen ve boşluğu daha geniş olan ikinci kısmı ise kalın bağırsaklardır (intestinum crassum).


17. Soru

İnce bağırsağın bölümlerini yazınız.

Cevap

İnce bağırsaklar üç bölümde incelenir.

  • Oniki parmak bağırsağı (duodenum)
  • Boş bağırsak (jejunum)
  • Kıvrık bağırsak - böğür bağırsağı (ileum)

18. Soru

Kalın bağırsağın bölümlerini sıralayınız.

Cevap

Kalın bağırsakların üç bölümü vardır.

  • Kör bağırsak (cecum)

  • Sütun bağırsak (colon)

  • Düz bağırsak (rectum)


19. Soru

Karaciğeri (Hepar) tanımlayınız.

Cevap
 

Karın boşluğunun sağ, ön, üst tarafında diyaframa dayanmış olarak bulunur. Et­çillerde oldukça fazla bir kısmı, tek tırnaklılarda ise az bir bölümü sola da geçer. Vücudun en büyük bezi ve aynı zamanda süzgeçidir. Safra (chole bilus) salgıla­ması yanında, glikojen, yağ ve az miktarda protein depo eder. Özellikle bağırsak­lardan gelen kanı süzerek, çok sayıda zehirli maddenin kandan temizlenmesini sağlar.


20. Soru

Karın Tükrük Bezini (Pancreas) tanımlayınız.

Cevap

Karın boşluğunun ön üst bölümünde, mide, karaciğer ve oniki parmak bağırsağı arasında enlemesine uzanan, tükrük bezi yapısında bir organdır. Pembe veya so­luk kırmızı renkli olduğu için bazen komşu organların arasında ayırt etmek zor olabilir. Corpus pancreatis, lobus pancreatis sinister ve lobus pancreatis dexter isim­li üç bölümü vardır.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi