Medeni Usul Hukuku Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Davanın Açılması, Dilekçeler Teatisi Ve Ön İnceleme

1. Soru

Hangi unsurların dava dilekçesinde yer almaması halinde hakim bu unsurların tamamlanması için kesin süre verir? 

Cevap

Tarafların ad, soyadı ve adreslerinin; davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının; varsa kanuni temsilcilerin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adreslerinin; açık bir şekilde talep sonucunun; davacının, varsa kanunî temsilcisinin veya vekilinin imzasının dava dilekçesinde yer alması gerekir. Bu unurların mevcut olmaması halinde, hâkim, davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. 


2. Soru

Talep sonucu dava dilekçesinde nasıl yazılmalıdır?

Cevap

Talep sonucu o derece açık, net ve kesin olmalıdır ki, mahkeme davanın (tamamen) kabulüne karar verirse, dava dilekçesindeki talep sonucu, mahkemece verilen nihaî kararın “hüküm sonucu”na olduğu gibi alınabilecek durumda bulunsun.


3. Soru

Hüküm sonucu nedir?

Cevap

Hüküm sonucu, gerekçeye ait herhangi bir açıklama yapılmadan, tarafların taleplerinden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açıkça, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterildiği karar kısmıdır (HMK m. 297, II).


4. Soru

Talep sonucunun açık olmaması halinde hakim nasıl bir yol izlemelidir? 

Cevap

Eğer talep sonucu açık değilse, mahkeme, talep sonucunu davacıya açıklattırabilir (hâkimin davayı aydınlatma ödevi, HMK m. 31). Ancak, bu yolla
talep sonucunun arttırılması, değiştirilmesi yahut yeni bir talebin ilave olarak ileri
sürülmesi kural olarak mümkün değildir. Çünkü, böyle bir durum, (cevaba cevap
lâyihasının verilmesinden sonra) iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı
(HMK m. 141) kapsamına girer. 


5. Soru

Medeni usul hukukunda yargılama ne zaman başlar?

Cevap

Medenî usûl hukukunda yargılama, dava dilekçesi ile başlar.


6. Soru

Dava dilekçesi kaç nüsha halinde hazırlanır?

Cevap

Dava dilekçesi, davalı tarafta bulunan kişi sayısından bir fazla nüsha olarak hazırlanır (HMK m. 118, I, c. 2) ve mahkemeye verilir. Dilekçenin bir nüshası dava dosyasına konur, diğeri ise mahkemece davalıya tebliğ edilir.


7. Soru

Dava dilekçesinin davalıya tebliği için yapılması gerekli olan giderler hangi tarafça ödenir?

Cevap

Harca tâbi olsun olmasın, bütün davalarda, dava dilekçesinin davalıya tebliği
(HMK m. 122, c. 1) için yapılması gerekli olan giderlerin de davacı tarafça peşin
olarak ödenmesi şarttır. 


8. Soru

Dava dilekçesinin davalıya tebliği için gerekli giderlerin ödenmemesinin sonucu nedir?

Cevap

Harca tâbi olsun olmasın, bütün davalarda, dava dilekçesinin davalıya tebliği
(HMK m. 122, c. 1) için yapılması gerekli olan giderlerin de davacı tarafça peşin
olarak ödenmesi şarttır. Aksi takdirde, talepten vazgeçilmiş kabul olunur (Tebligat Kanunu m. 5).


9. Soru

Davanın açılmasının maddi hukuk bakımından sonuçları nelerdir?

Cevap

Davanın açılmasının maddî hukuk bakımından doğurduğu sonuçlar şunlardır:

  • Zamanaşımının Kesilmesi ve Hak Düşürücü Sürenin Korunması
  • Bazı Şahısvarlığı Haklarının Malvarlığı Hakkına Dönüşmesi
  • İyiniyetin Ortadan Kalkması
  • Davalının Temerrüde Düşmesi

10. Soru

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından sonuçları nelerdir? 

Cevap

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından sonuçları şu şekilde sıralanabilir:

  • Mahkemenin Davayı İnceleme Zorunluluğu
  • Derdestlik
  • Dava Şartlarının Davanın Açıldığı Tarihe Göre Belirlenmesi
  • İhtiyatî Tedbirin ve İhtiyatî Haczin Korunması
  • Davayı Geri Alma Yasağı
  • Tarafın İradî Olarak Değiştirilmesi Yasağı

11. Soru

Derdestlik nedir?

Cevap

Derdestlik, bir davanın görülmekte olmasıdır. 


12. Soru

Dava açıldıktan sonra davacı, davasını geri alabilir mi?

Cevap

Dava açıldıktan sonra, davacı, davalının açık rızası olmadıkça, davasını geri alamaz. 


13. Soru

Davanın geri alınması yasağı ne zaman başlar?

Cevap

Davanın geri alınması yasağı davanın açıldığı anda başlar; bunun için dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesine gerek yoktur. Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, davalının açık rızasıyla, davasını geri alabilir.


14. Soru

Davacı açısından iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı kapsamında hangi unsurlar yer alır?

Cevap

Davacı açısından değerlendirildiğinde iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı olarak nitelendirilen bu yasağın kapsamına, dava dilekçesinin unsurlarından:
• HMK m. 119, I, ğ’de yer alan “talep sonucu” ile,
• HMK m. 119, I, e’de yer alan “davacının iddiasının dayanağı olan bütün
vakıalar”
girer.


15. Soru

Davalı açısından, savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı hangi unsurları kapsar?

Cevap

Davalı açısından değerlendirildiğinde, savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı olarak nitelendirilen bu yasağın kapsamına, davalının savunma sebebi olarak ileri sürebileceği vakıalardan sadece def’iler girer. 


16. Soru

İddianın veya savunmanın dayandığı sebeplerin azaltılması ve daraltılması mümkün müdür?

Cevap

İddianın veya savunmanın dayandığı sebeplerin azaltılması ve daraltılması, tasarruf ilkesi (HMK m. 24, III) ve taleple bağlılık ilkesi (HMK m. 26, I)
çerçevesinde, kural olarak, her zaman mümkün olup, bu durum yasak kapsamına girmez.


17. Soru

İddianın ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı hangi anda başlar?

Cevap

İddianın ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı, ikinci dilekçelerin
verilmesiyle başlar. 


18. Soru

Ön inceleme duruşmalı mı yapılır?

Cevap

Ön incelemenin mutlaka duruşmalı olarak yapılması gerekir. Buna göre, mahkeme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve dava şartları ile ilk itirazlar hakkındaki incelemeyi tamamladıktan sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirir. 


19. Soru

Ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra hangi aşama başlar? 

Cevap

Ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra, yargılamanın en uzun aşaması
olan ve konusunu esas itibariyle tarafların iddia ve savunmalarını dayandırdıkları
vakıaların gerçek olup olmadığının bunlara ilişkin deliller üzerinden tespitinin
yapıldığı tahkikat aşamasına geçilecektir. 


20. Soru

Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları için kaç günlük süre verilir?

Cevap

Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi hâlinde, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir. 


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi