Medeni Usul Hukuku Dersi 1. Ünite Sorularla Öğrenelim

Medeni Usul Hukukuna Giriş

1. Soru

Bir menfaat hangi durumda "hak" mertebesine ulaşır? 

Cevap

Bir menfaatin hukuk kuralıyla (yaptırıma bağlanarak) korunması (güvence altına
alınması) durumunda, o menfaat hak mertebesine yükselmektedir. 


2. Soru

Türk hukukunda kaç adet yargı kolu vardır?

Cevap

Türk hukukunda altı farklı yargı kolunun bulunduğu söylenebilir. Bunlar; anayasa
yargısı, adlî yargı, idarî yargı, hesap yargısı, seçim yargısı ve nihayet uyuşmazlık
yargısıdır.


3. Soru

Medeni usul hukukunun kaynakları nelerdir?

Cevap

Medeni usul hukukunun kaynakları, anayasal ve kanuni düzenlemeler ile  yargıtay kararlarıdır. 


4. Soru

Medeni usul hukukunun en önemli amacı nedir?

Cevap

Medenî usûl hukukunun en önemli amacının, mahkemenin önüne gelen dava ve talepleri karara bağlaması sürecinin tâbi olduğu kuralları düzenlemek ve bu yolla belirlilik sağlamak ve keyfiliğin önüne geçmek olduğu söylenebilir.


5. Soru

Hukuk kurallarına uyulmaması halinde öngörülen müeyyide hangi kurumlar tarafından uygulanır? 

Cevap

Hukuk kurallarına riayet edilmemesi halinde öngörülen müeyyidenin uygulanmasına karar verme yetkisi, modern devlet tarafından, sırf bu maksatla kurulmuş olan mahkemelere bırakılmıştır. 


6. Soru

Menfaat ihlalinin giderilmesi hangi yollarla mümkündür?

Cevap

İhlâlin giderilmesi, böylece ortaya çıkan uyuşmazlığın sona erdirilmesi ve bozulan sosyal barışın yeniden tesis edilebilmesi için düşünülebilecek iki yöntem
mevcuttur. Bunlardan birincisi, ihlale bağlanan müeyyideyi doğrudan doğruya hak sahibinin kendisinin uygulaması (bizzat ihkakı hak), diğeri ise güç kullanma yetkisini münhasıran kendi elinde bulunduran devlete (onun bu iş için görevlendirdiği organ olan mahkemelere) başvurmak. Bizzat ihkakı hak, modern devletlerde kural olarak yasaklanmıştır. 


7. Soru

Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri sayınız.

Cevap

Anayasaya göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi (AY m. 146 vd.), Yargıtay (AY m. 154), Danıştay (AY m. 155) ve Uyuşmazlık Mahkemesi (AY m. 158).


8. Soru

"Bizzat ihkakı hak" ne demektir?

Cevap

Bizzat ihkakı hak: Hakları ihlal edilen kişilerin, bu haklarını bizzat zor kullanarak elde etmeleri veya korumalarıdır. 


9. Soru

Adli yargıya ilişkin yargı örgütlenmesinde yer alan  en yüksek mahkeme hangisidir? 

Cevap

Yargıtay (AY m. 154; 2797 s. YK m. 1), adli yargıya ilişkin yargı örgütlenmemizde en üst mahkeme konumundadır. 


10. Soru

Uyuşmazlık nedir?

Cevap

Uyuşmazlık, bir hakkın varlığı, kapsamı ve sonuçları hakkında meydana gelen ve taraflarca sulh olmak suretiyle veya diğer barışçıl yollarla çözülmesi mümkün olmayan anlaşmazlıktır.


11. Soru

Yargı yetkisi hangi kurumlar tarafından kullanılır?

Cevap

Egemenliğin kullanım biçimlerinden birini teşkil eden yargı yetkisi, Anayasanın 9. maddesi gereğince bağımsız mahkemelere bırakılmıştır. 


12. Soru

Her yargı kolunun ayrı bir mahkeme örgütlenmesi var mıdır?

Cevap

Ayrı bir yargı kolundan söz edebilmek için mutlaka ayrı bir mahkeme örgütlenmesinin varlığı aranmaz. Bundan dolayıdır ki, sadece yargı örgütlenmesinden hareketle yargı kolu ayırımı yapmak mümkün değildir. Ancak, çoğunlukla her bir yargı kolunun ayrı bir mahkeme örgütlenmesine sahip olduğu görülmektedir.


13. Soru

Adli yargı ilk derece mahkemeleri kaç ayrılır?

Cevap

Adlî yargı ilk derece mahkemeleri, hukuk ve ceza mahkemeleri olmak üzere ikiye ayrılır. 


14. Soru

Medeni yargı alanında ilk derecede görev yapan genel mahkemeler hangileridir?

Cevap

Bunlar, her il merkezi ile bölgelerin coğrafi durumu ve iş yoğunluğu dikkate alınarak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak kurulan sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleridir (5235 s.K. m. 4, m. 5).


15. Soru

Medenî usûl hukukunu oluşturan kurallar bütünü nelerdir?

Cevap

Özel hukuka ilişkin uyuşmazlıkların adli yargı kolunun medenî yargı alanında görev yapmak üzere kurulmuş bulunan mahkemelerce hangi usûl ve esaslar çerçevesinde çözümleneceğini düzenleyen kuralların bütünü medenî usûl hukukunu oluşturmaktadır. 


16. Soru

Yargı örgütü kavramı nasıl tanımlanabilir?

Cevap

Yargı yetkisini kullanacak olan mahkemelerin kuruluş ve örgütlenişi, çalışmalarına ilişkin dış şartların belirlenmesi ve yargılama faaliyetine doğrudan yahut dolaylı şekilde katılan kişilerin statüleri ile görev ve yetkilerinin belirlenmesi; ayrıca, verilen kararların yerine getirilmesiyle görevli kılınmış cebrî icra organlarının kuruluş ve işleyişi, yargı örgütü olarak adlandırılmaktadır


17. Soru

Medeni yargı alanında ilk derecede görev yapan özel mahkemeler hangileridir?

Cevap

Medeni yargı alanında ilk derecede görev yapan özel mahkemeler şunlardır: aile mahkemeleri, fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemeleri, icra mahkemeleri, iş mahkemeleri, kadastro mahkemeleri, tüketici mahkemeleri ve ticaret mahkemeleri. 


18. Soru

İstinaf incelemesi hangi mahkeme tarafından yapılır?

Cevap

İlk derecede verilen ve verildiği anda kesin olmayan nihai kararların hukuk ve vakıa açısından kanun yolu denetimi (istinaf incelemesi) bölge adliye mahkemeleri tarafından yapılır. 


19. Soru

Medeni usul hukukuna ilişkin temel Kanun hangisidir?

Cevap

Kanuni düzenlemelerin başında ise 12.01.2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (RG., T. 04.02.2011, S. 27836) gelmektedir. 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yerini alarak 1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe giren bu Kanun, medenî yargı alanında ilk derece mahkemelerindeki yargılama yanında kanun yolu incelemesi bakımından da en temel kanun niteliğindedir. 


20. Soru

Hukuk Muhakemeleri Kanunu dışında medeni usul hukukunun kaynağı olarak hangi Kanunlar sayılabilir?

Cevap

Hukuk Muhakameleri Kanunu yanında, bilhassa özel mahkemelerin kuruluşunu düzenleyen kanunlar (örneğin: 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama usûllerine Dair Kanun; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gibi) ile Türk Medenî Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu gibi temel kanunlarda da, medenî usûl hukukunu ilgilendiren hükümler bulunmaktadır. Keza, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu gibi, asıl düzenleme alanı farklı olmakla birlikte medenî usûl hukukunu ilgilendiren hükümler sevketmiş bulunan pek çok kanun vardır


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi