Sendikacılık Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Demokrasi Sendikacılık ve Siyaset

1. Soru

Sendikacılık ve siyaset arasında nasıl bir ilişki vardır?

Cevap

Sendikacılık ve siyaset arasında, karşılıklı fayda yaklaşımı üzerine kurulu bir ilişki vardır. Siyasi partiler iktidara gelebilmek için veya iktidardayken icraatlarının başarıya ulaşabilmesi için büyük bir oy potansiyeline sahip olan işçilerin, dolayısıyla sendikaların desteğine ihtiyaç duymaktadır. Sendikalar ise toplu pazarlık amaçlarını aşan daha geniş kapsamlı toplumsal amaçlarını gerçekleştirebilmek için siyaset üzerinde baskı güçlerini kullanmaktadır.


2. Soru

Sendikal katılımcılık ilkesi nedir?

Cevap

Bu ilke sendikal faaliyetlerin üyelerin bir bölümüne değil, tüm üyelere her yönüyle açık olması anlamına gelmektedir. Katılımcılık ilkesi ile sendika üyelerine, organlararası işleyişlere, sendikal yapı ve çalışmaların her aşamasına, karar alma ve uygulama süreçlerine müdahale imkânı sağlanmaktadır. Katılımcılık ilkesi üyelerin yalnızca grevler, direnişler, mitingler, yürüyüşler gibi mücadelelere katılımını değil örgütsel süreçlerin ve faaliyetlerin tümüne katılımını ifade etmektedir. Sendikal faaliyetlere katılım, örgütlenme birimlerinin ve özellikle istişari organların sayısının arttırılması ile etkinlik kazanmaktadır. Ancak katılımcılık, sendikal organlar çerçevesiyle sınırlandırılmamalıdır. Her üyenin dilediği zaman sendikal işleyişlere ve faaliyetlere katılım yolu sürekli açık tutulmalıdır. Çünkü sendikanın bir örgüt olarak gücünün ölçüsünü, üyelerin sendikal faaliyetlere, mücadelelere ve tüm örgüt işleyişlerine kendi iradeleri, gönüllülükleri ve bilinçleriyle katılım düzeyleri belirlemektedir.


3. Soru

Ara bağımlı modeldeki sendikalar nasıl siyaset yapar?

Cevap

Ara bağımlı modeldeki sendikalar, siyasi partiler karşısında bağımsızlıklarını koruyarak dar anlamda siyaset yapmaktadır.


4. Soru

Sendikalar ve demokrasi arasında nasıl bir ilişki vardır?

Cevap

Sendikalar, örgütlü toplumun siyasi rejimi olan demokrasiyi besleyen ana damarlardan birisini oluşturmaktadır. Bir başka deyişle siyasi hayat bir sacayağına benzetilecek olursa, sacayağın bir ayağını yasama organı, bir ayağını yürütme organı oluştururken üçüncü ayağında sendikaların da içinde bulunduğu baskı grupları yer almaktadır. Baskı gruplarının temsili demokrasi içinde yer alması siyasi pazarlığı, anlaşma ve uzlaşmayı kolaylaştırarak, siyasal gerginliği azaltmakta, çatışan çıkarların ve sorunların barışçıl bir şekilde çözümlenmesine yardımcı olmaktadır. Bunun yanı sıra baskı grupları, siyasal sistemde seçim sistemi sonucunda temsil olunamayan grupları temsil etme işlevini yerine getirmekte ve toplumsal bütünleşmeye yardımcı olmaktadır. Bu nedenle tüm baskı örgütleri gibi sendikalar demokrasinin ayrılmaz bir parçasını oluşturmaktadır.


5. Soru

Sendika içi demokrasi nedir?

Cevap

Sendikaların yönetiminin, yapı ve işleyişlerinin ve üyelerini temsil işlevlerinin demokratik kurallara uygun olmasıdır.


6. Soru

Sendika içi demokrasinin dayandığı temel ilkeler nelerdir?

Cevap

Sendika içi demokrasinin dayandığı temel ilkeleri şu şekilde açıklamak mümkündür:

  • Sendikal çoğulculuk ilkesi
  • Sendikal katılımcılık ilkesi
  • Sendikal açıklık (şef­faf­lık) ilkesi

7. Soru

Oligarşinin Tunç Kanunu nedir?

Cevap

Robert Michels’in öne sürdüğü Oligarşinin Tunç Kanunu’na göre yapısı şeklen demokratik olan her türlü örgütte zamanla demokratik amaçlardan sapma ve belirli bir grubun veya liderin hâkimiyetine girme eğilimleri (oligarşik eğilimler) görülmektedir.


8. Soru

Baskı grupları nedir?

Cevap

Demokratik toplumlarda bireyler, gruplar ve çatışan çıkar odakları haklarını özellikle örgütlenerek korumakta ve geliştirmektedir. Siyaset biliminde kısaca baskı grupları olarak bilinen bu örgütlerin kuşkusuz en önemlileri işçi ve işveren sendikalarıdır. Sanayileşme süreci ilerledikçe, ücretli çalışanların sayıları ve işgücü içindeki oranları hızla arttığı için demokrasilerde sendikalar önemli baskı grupları arasında yer almaya başlamıştır.


9. Soru

Sendikaların geniş anlamda siyaset yapmaları ne anlama gelir?

Cevap

Sendikaların geniş anlamda siyaset yapmaları, belirli bir siyasi partinin maddi ve manevi vesayeti altına girmeden, üye çıkarlarını
korumak ve geliştirmek amacıyla siyasi partilerden talepte bulunmalarını ve siyasi partilere baskıda bulunmalarını ifade etmektedir.


10. Soru

Sendikaların demokrasinin gelişimine göre rolü nedir?

Cevap

Özellikle demokrasinin yerleşip geliştiği Avrupa ülkelerinde sendikalar siyasete yön verirken demokratik sistemin gelişmediği ülkelerde siyaset sendikaları doğrudan etkilemektedir.


11. Soru

Demokrasi nedir?

Cevap

Demokrasi çoğulcu, kişi hak ve özgürlüklerine saygılı bir siyasal rejimdir. Eş deyişle demokratik yönetim biçimi, yalnızca çoğunluğun ihtiyaçlarını karşılayan yönetim değil, çoğulculuğu hedef­leyen siyasal yaşam şeklidir.


12. Soru

Sendikal açıklık (şeffaflık) ilkesi nedir?

Cevap

Bu ilke ile sendikal yapının iç işleyişinden sendikal çalışmalara kadar her türlü faaliyet, üyelerin ve kamuoyunun önünde açıklığa kavuşturulmaktadır. Sendikalar, üyelerinin yanı sıra kamuoyuna karşı da açık ve şef­faf oldukları takdirde toplumsal güçlerini ve güvenilirliklerini arttırabilmektedir. Bu nedenle sendikalar üyelerine ve kamuoyuna yapıları, işleyişleri ve faaliyetleri konusunda düzenli, sürekli ve doğru bilgi akışını sağlamalı; üyelerinin denetim ve kontrolüne açık olmalıdır.


13. Soru

Sendika içi demokrasi ile ilgili sorunlar nelerdir?

Cevap

Sendika içi demokrasi ile ilgili sorunlar, sendikaların üye sayılarını arttırmaları ve örgüt yapılarının büyümesi sonucu ortaya çıkmaya başlamıştır. 19. yy’da sendikalar, genellikle küçük ve yerel örgütler olarak faaliyet gösterdiği için bu örgütlerde üyeler yönetime dolaylı değil, doğrudan katılmaktaydı. Ancak sendikaların zaman içinde güç kazanmaya ve üye sayısını arttırmaya başlaması ile birlikte, üyelerin sendika yönetimine doğrudan katılımı olanaksız hâle gelmiş ve üyeler delegeler tarafından temsil edilmeye başlamıştır. Sendikaların örgüt yapısının büyümesi aynı zamanda sendikalarda çeşitli organların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Böylelikle sendika yönetimi ve yöneticiliği, daha da önemli hâle gelmiştir.


14. Soru

Çoğulculuk nedir?

Cevap

Çoğulculuk serbest örgütlenme esasına dayanmaktadır. Örgütlenme hakkı yalnızca siyasi partilerin serbestçe kurulabilmesini değil; her türlü çıkar gruplarının seslerini serbestçe duyurabilmek için dernek kurabilme, toplantı düzenleyebilme hak ve özgürlüklerini de içermektedir.


15. Soru

Bağımsız modeldeki sendikalar nasıl siyaset yapar?

Cevap

Bağımsız modeldeki sendikalar, tüm siyasi partilere eşit mesafede kalarak ve bağımsızlıklarını koruyarak geniş anlamda siyaset yapmaktadır.


16. Soru

Sendikal demokrasi nedir?

Cevap

Sendikal demokrasi yalnızca bir seçim ve oylama düzeni değildir. Sendikal demokrasinin en önemli ilkelerinden birisi, kararların
hazırlanması, alınması ve uygulanmasına tüm üyelerin etkin bir biçimde katılmasını sağlamaktır.


17. Soru

Sendikal çoğulculuk ilkesi nedir?

Cevap

Bu ilke fark gözetmeksizin sendikal işleyişlerin tümünde üyelerin her türlü fikir ve önerilerini ifade edebilmelerini, kendi örgütlerinde belirleyici olmalarını, ayrım gözetmeksizin sendikal süreçlere üyelerin katılımlarının sağlanmasını, çoğunluğun görüşlerinin olduğu gibi azınlığın görüşlerinin de dikkate alınmasını, bütün üyelere her türlü sendikal faaliyete ve işleyişe katılma imkânının tanınmasını gerekli kılmaktadır. Sendika içi demokrasinin bir gereği olarak çoğulculuk ilkesi, örgüt içinde görüş ve politik anlayış farklılıklarını gözetmediği gibi üyeler arasında dil, din, ırk vb. gibi farklılıklarını da gözetmemektedir. Örgütsel disiplin adına tek sesliliği esas alarak, üyeler arasındaki farklılıkları yok saymak demokrasinin çoğulculuk ilkesi ile bağdaşmamaktadır. Çünkü çok seslilik toplumsal alanda olduğu gibi, sendikal çalışmalarda da etkinliği arttırmakta ve dinamizm sağlamaktadır. Çoğulculuk ve çok seslilik daha çok düşüncenin ortaya atılmasını, önerilerin ifade edilmesini, strateji ve taktiklerin hedef­lere uygun bir biçimde belirlenmesini sağlayarak sendikal amaçları pekiştirmektedir.


18. Soru

Sendikaların siyasete katılma nedeni nedir?

Cevap

Sendikalar her ülkede temsil ettikleri üyelerinin ve hatta tüm çalışan sınıfının hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için farklı şekillerde siyasete katılmaktadır.


19. Soru

Sendikaların dar anlamda siyaset yapmaları ne anlama gelir?

Cevap

Sendikaların dar anlamda siyaset yapmaları, belirli bir siyasi partinin maddi ve manevi kontrolü altında aralarında karşılıklı yardımlaşmayı amaçlayarak günlük politikayla ilgilenmelerini ifade etmektedir.


20. Soru

Sendikaların siyasi partilerle ilişki kurma nedenleri nelerdir?

Cevap

Sendikalar mesleki-ekonomik ve ideolojik temellere dayalı nedenlerden dolayı siyasi partilerle ilişki içine girmektedir.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi