Bakım Elemanı Yetiştirme Ve Geliştirme 1 Dersi 8. Ünite Sorularla Öğrenelim

Bakım Elemanlarının Yaşadıkları Sorunlar

1. Soru

Bakım elemanlarının ya­şadıkları sorunlar genel olarak nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Bakım elemanlarının ya­şadıkları sorunlar, “sadece bakım elemanlarına özgü olmayıp tüm çalışanların ya­şadıkları ortak sorunlar” ve “yapılan işin niteliğine bağ­lı olarak yaşanan sorunlar” şeklinde sınıflandırılabilir.   


2. Soru

Bakım elemanlarının diğer çalışanlarla ortak sorunları nelerdir?

Cevap

Bakım elemanlarının diğer çalışanlarla ortak sorunla­rı; genel olarak “kayıt dışı çalışma, iş güvencesizliği, sigortasız çalıştırılma, çalış­ma sürelerinin uzun oluşu, dinlenme sürelerinin yeter­sizliği, sosyal güvenlik hak­larından mahrum olma, sos­yal korumasızlık, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama, ücretlerin düşüklüğü, mesleki ilerle­me fırsatlarının sınırlılığı, psikolojik ve fiziksel taciz ve örgütlenememe” şeklinde kategorize edilebilir.


3. Soru

Ba­kım hizmetleri alanın­da yapılan araştırmalara göre kurumlarda sosyal güvencesi olmayan çalışan bakım elemanlarının yüzdelik oranı nedir?

Cevap

Ba­kım hizmetleri alanın­da yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; %20’sinin sosyal gü­vencesi olmadığını göstermiştir.


4. Soru

Bakım elemanlarının yap­tıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları sorunlar nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Bakım elemanlarının yap­tıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları sorunlar, “fiziksel”, “psikolojik” ve “sosyal” sorunlar şeklinde sınıflandırılabilir.


5. Soru

Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları fiziksel sorunlar nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları fiziksel sorunlar; bulaşıcı hastalıklara yakalanma riski ve önemli bazı sağlık ve güvenlik riskleri olarak sınıflandırılabilir.


6. Soru

Bakım elemanları bulaşıcı hastalık riskine karşı nasıl önlem almalıdırlar?

Cevap

Çalıştıkları mes­lekte hastalık riskine karşı, hepatit aşısı olmaları ve çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanıl­ması, saçlarını toplamaları el ve ayak tırnaklarının temiz ve kısa olması, takı takılmaması, ayakkabıla­rının kaymayacak cinsten olması, erkeklerin tıraş olması gerekmektedir.


7. Soru

Bakım elemanlarının sağlık ve güvenlik riskleri nelerdir?

Cevap

Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir:

  • Enfeksiyona maruz kalmak
  • Şiddete maruz kalmak
  • İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de ge­celeri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
  • Tehlikeli maddelere maruz kalma
  • Pasif İçicilik:
  • Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakat­lık Riski

8. Soru

Bakım elemanlarının yaşadığı pasif içicilik riskini açıklayınız.

Cevap

Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.


9. Soru

Bakım elemanlarının yaşadığı bakıma muhtaç olanları taşımaya bağlı sakat­lık riskini açıklayınız.

Cevap

Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakat­lık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldı­ğına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş ye­rinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.


10. Soru

Bakım elemanlarının fiziksel sorunlarında, ilk akla gelen hastalıklar nelerdir?

Cevap

Bakım elemanlarının fiziksel sorunları denildi­ğinde, ilk akla gelen kas-iskelet hastalıklarıdır.


11. Soru

Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık gö­rülen rahatsızlıklar nelerdir?

Cevap

Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık gö­rülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.


12. Soru

Bakım elemanlarında bel ağrısının yay­gın olarak görülmesinin temel nedenleri nelerdir?

Cevap

Bakım elemanlarında bel ağrısının yay­gın olarak görülmesinin temel nedenleri şunlardır:

Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri

Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi

Bakım esnasında yaşadıkları stres

Personel yetersizliği

Çoğunlukla kadın olmaları

Uygun olmayan giyim tarzı


13. Soru

Sosyal bakım sektöründe en çok hangi sakatlık görülmektedir?

Cevap

Yapılan araştırmalarla da ortaya konulduğu üzere, sosyal bakım sektörü sırt sakatlanmalarının en sık rastlandığı sektördür.  


14. Soru

Bakım elemanlarının sakatlanma riskini artıran etmenler nelerdir?

Cevap

Rapor edilen sakatlık­ların yarısı engelli veya uzun süreli hasta kişilerin taşınması esnasında meydana gelen sakatlıklardan oluşmaktadır. Özellikle sakatlıklar elle taşıma sı­rasında oluşmaktadır. Elle taşıma dışında yetersiz çalışma ortamı, kötü düzenlenmiş çalışma metotla­rı ve yetersiz eğitim çalışanların sakatlanma riskini artıran etmenlerdir.


15. Soru

Fiziksel engelli çocuklara bakım hizmeti sunanlar hangi psikosomatik sorunlar yaşayabilmektedirler?

Cevap

Engel­li bireye bakım hizmeti sunmak, ailelerde fiziksel yüklenmeye neden olmaktadır. Bakım hizmetinin uzun sürmesi özellikle anneleri yormaktadır. Ni­tekim birçok araştırmada fiziksel engelli çocuklara bakım hizmeti sunanların yorgunluk, kol ve boyun ağrıları, bel fıtığı gibi fiziksel zorlanmaya bağlı so­runlar ile migren, hipertansiyon, ülser, ürtiker gibi psikosomatik sorunlar yaşadığı saptanmıştır.


16. Soru

Bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenleri nelerdir?

Cevap

Bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenleri: İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları, vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar, işin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri, iş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu,  iş yerinde kişilerarası ilişkilerdir.


17. Soru

Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar nelerdir?

Cevap

Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.


18. Soru

Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan “tükenmişlik” sorununu açıklayınız.

Cevap

Tükenmişlik: Tükenmişlik, hem birey hem de örgütler açısından iş yaşamını önemli ölçüde tehdit eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bi­reyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgüt­te strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse ör­gütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Burada, bireyin sahip olduğu kaynaklarla stres nedenlerini ortadan kaldırama­ması önemli bir neden olarak nitelendirilmekte­dir. Tükenmişliğe neden olan stres kaynaklarını diğerlerinden ayıran temel unsur, bireyin çalışma ortamındaki etkileşimlerinin bir sonucu olmasıdır. Tükenmişlik hissi içerisinde olan çalışanlar, mes­leğin ve işin gereklerini yerine getiremez duruma gelmektedirler. Bakım elemanları açısından da bir başkasının bakım so­rumluluğunu üstlenmek ve bu işi sürekli yapmak uzun vadede tükenmişlik durumunun ortaya çık­masına neden olmaktadır.


19. Soru

Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan “stres” sorununu açıklayınız.

Cevap

Stres: Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırları­nın tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durumdur. Stres, bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdür­düğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve den­gesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir. Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde; bi­lişsel değerlendirme, başa çıkma mekanizmaları, uyaranların süresi, şiddeti ve anlamı, yaşanan ben­zer deneyimler, kişilik özellikleri, durum üzerinde­ki kontrol algısı, sağlık durumu gibi “kişiye özgü psikolojik faktörler” rol oynamaktadır.


20. Soru

Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan “depresyon” sorununu açıklayınız.

Cevap

Depresyon: Kelime anlamıyla “çöküş” anla­mına gelen depresyon, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Depresyonun iki temel belirtisi ilgi, is­tek azalması ve/veya hiçbir şeyden zevk almamadır. Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etken­lerine kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. örnek verile­bilir.


21. Soru

Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan “anksiyete” sorununu açıklayınız.

Cevap

Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyara­na karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu­dur. Anksiyetenin belirtileri arasında korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuz­luk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlü­ğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır.


22. Soru

Bakım elemanlarının yaşadığı sosyal sorunlar nelerdir?

Cevap

İster evde isterse de kurumda yürütülsün ba­kım hizmetleri çoğunlukla kadınlar tarafından yerine getirilmekte ve kadının yaptığı bakım işine ilaveten üstlendiği ev işleri, çocuk bakımı gibi so­rumluluklar nedeniyle sosyal yaşamı sınırlanmakta ve zaman sürecinde sosyal izolasyon ve dışlanma sorunu yaşamaya başlamaktadırlar. Bu sorun özel­likle engelli bireyin evde bakımını üstlenen aile bireyi açısından çok daha ciddi boyutlarda yaşa­nabilmektedir. Sosyal çevrenin engelli bireye yönelik meraklı bakışları engellinin kendisinde olduğu gibi bakıcı aile bireylerinde de suçluluk, ayıplanma gibi pek çok karmaşık duygunun oluşmasına neden olmak­tadır. Ayrıca toplumsal ön yargılar nedeniyle engel­li bireyler ve aileleri sosyal izolasyon ve dışlanma sorunu ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Ai­leler kendilerine yönelen tepkilerden korunmak, etkilenmemek ve daha az zarar görmek için sosyal ilişkilerini sınırlandırmaktadırlar. Ailelerin soyut­lanma duygusu yaşamalarının önemli bir nedeni de sosyal etiketlenmedir.


Yaz Okulu Kayıt ve Ders Seçme
5 Temmuz 2021 Pazartesi