Antropoloji Dersi 1. Ünite Sorularla Öğrenelim

Antropoloji Nedir?

1. Soru

Antropoloji Nedir?

Cevap

İnsan, biyolojik ve kültürel olarak çeşitlenerek ve coğrafî ve ekolojik koşulların dayattığı değişimleri geçirerek dünyanın bütün bölgelerine yayılmış bir türdür. Antropoloji bu çeşitliliğin anlaşılması çabasıdır.


2. Soru

Bütüncü kültür kuramı nedir?

Cevap

Bir topluluğu bütün biyolojik, toplumsal ve kültürel yönleriyle bir bütün olarak anlamaya ve buradan yola çıkarak, kültürlerin farklılıkları kadar bütün kültürleri içine alacak evrensel bir kültür bilgisine ulaşmaya çalışan kuramsal yönelimdir.


3. Soru

Fiziksel çevre nedir?

Cevap

İnsanı ve diğer canlıları kuşatan, onların yaşamının temeli olan iklimsel, meteorolojik, atmosferik ve yersel çevre koşulları bütünüdür.


4. Soru

Yaşamsal çevre nedir?

Cevap

İnsanın birlikte yaşadığı, zaman zaman sembiyotik ilişki içine girdiği, zaman zaman evcilleştirerek ya da yabanî olarak doğrudan yararlandığı ya da yaşamını tehdit altında tutan bitki ve hayvan varlığıdır.


5. Soru

Mekânsal çevre nedir?

Cevap

İnsan eliyle doğanın sunduğu olanaklar değerlendirilerek ya da teknolojik olanaklarla yaratılan kültürel-yapay çevredir.


6. Soru

Küçük ölçekli toplulukları tanımlayınız.

Cevap

Köy, aşiret, kabile ve cemaat gibi düşük nüfusuyla ve işgal ve istismar ettiği çevrenin göreli küçüklüğüyle dikkat çeken, büyük ölçüde kapalı bir ekonomi içinde yaşayan, diğer topluluklarla toplumsal, kültürel ve iktisadî ilişkisi olmayan ya da çok sınırlı olan topluluklardır.


7. Soru

Büyük ölçekli toplumları tanımlayınız.

Cevap

Karmaşık iktisadî toplumsal ve kültürel ilişkilerin hâkim olduğu, nüfusu görece kalabalık olan ve işgal
ve istismar ettiği çevre bakımından geniş bir alana yayılan, yatay ve dikey toplumsal hareketliliği  olan, yerleşim örüntüsü bakımından belirli bir iktisadî ve toplumsal kademelenmeye sahip, bu
kademelenme çerçevesinde başka toplumlarla da ilişki kuran toplumlardır.


8. Soru

Etnikmerkezcilik nedir?

Cevap

Kişinin ve toplumun kendi toplumunu ve onun değerlerinin merkeze alarak ve yücelterek dünyayı ve başka insan ve toplumları anlamlandırması, onlara değer biçmesidir.


9. Soru

Etnografya nedir?

Cevap

Alanda gözleme dayalı olarak bir topluluğun bütün kültürel yönlerinin kaydedilmesidir.


10. Soru

Yüksek kültürü tanımlayınız.

Cevap

Toplumun yöneten, eğitimli ve varlıklı katmanlarınca üretilen, çoğunlukla sanatsal ve tüketilen değer taşıyan ve bu nedenle popüler olanın karşıtı olarak algılanan, genellikle yazılı kültürdür.


11. Soru

Yapısal-işlevselcilik nedir?

Cevap

Kıta Avrupası antropoloji geleneğinin aksine, toplumsal ve kültürel sistemi yapısal bir bütün halinde, ögelerinin birbiriyle ilişkisi bağlamında işleyen bir organizma gibi gören, bu nedenle de alan araştırmasını tek yöntem olarak öne çıkaran yaklaşımdır.


12. Soru

Postmodernizm ve postyapısalcılık nedir? 

Cevap

Büyük anlatılara, özcülüğe, nesnelciliğe, katı nedenselliğe, evrenselciliğe ve Aydınlanma dönemiyle birlikte merkeze oturan insanlık ideallerine karşı, yereli, göreli olanı, tikeli ve çoksesliliği savunan, küçük anlatıları, başka deyimle herkesin kendince doğru olan hikayesini esas alan ve bu yolla tek bir hakikat yerine hakikatlerin çoğulluğu ilkesini getiren yeni - modernizm sonrası- dünya tasarımıdır.


13. Soru

Doğa tarihi yöntemini açıklayınız.

Cevap

Doğadan elde edilen gözlemlerden yola çıkarak doğa ve onun tarihi hakkında genellemelere-yasalara varma yöntemidir.


14. Soru

Yaşlandırma ne demektir?

Cevap

Doğa veya insanlık tarihinde belli bir dönemde yaşamış belli bir nesnenin veya öznenin çeşitli biçimlerde elde edilen kanıtlar
veya bulgular üzerinden bugüne göre yaşının tahmin edilmesidir.


15. Soru

Homosantrizm nedir?

Cevap

İnsanı bütün canlılar ve cansızlar dünyası içinde merkezî bir değer olarak alan, insanın bu varsayılan
değeri üzerinden diğer canlı ve cansız dünya üzerindeki tahakkümünü ve denetimini meşrulaştıran görüş; herşey insan için ilkesidir.


16. Soru

Nomotetik yaklaşımı açıklayınız.

Cevap

Genel bir ilkeye ya da yasaya yönelik bilgi üretimi ya da verilerin ve bulguların bu amaçla değerlendirildiği yaklaşımdır.


17. Soru

İdyografik yaklaşımı açıklayınız.

Cevap

İnsanî gerçekliğin çeşitli yönlerini her birinin kendi özel tarihsel gelişimi ve konumu açısından değerlendirerek, her biri için benzersiz, birbirine kıyas edilemeyecek ve ortak bir ilkeye varılamayacak bir bilgi alanı açma yaklaşımıdır.


18. Soru

Emik yaklaşım ne demektir?

Cevap

Topluluğun öznel değerleriyle fiziksel ve toplumsal dünyayı, onların doğaüstü ile girdiği ilişkiyi
anlama ve anlamlandırma becerisidir.


19. Soru

Etik yaklaşım ne demektir?

Cevap

Genel antropoloji bilgisinin bize öğrettikleriyle ve farklı deneyimlerin birikimi olan bir genel kültür bilgisiyle bir topluluğun değerlerine ve yaşam tarzına eğilme pratiğidir.


20. Soru

Yeni etnografya (ya da hikâyeci etnografya) terimini açıklayınız.

Cevap

Araştırmacının alan araştırması yaparken gözlemi kendisine yöneltmesi ve alanda gözlenenlerin bakış açısından kendi hikâyesini ve deneyimini yansıtma girişimidir.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi