Sosyal Sorunlar Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim
Sosyal Adalet Ve Eşitsizlik
Faydacı yaklaşımın kurucuları kimlerdir ?
Jeremy Bentham (1748 – 1832) ve John Stuart Mill’in (1806-1873)
Piyasa ekonomisi koşulları altında, piyasa ekonomisinin temel değerlerinin türetildiği liberal düşünceye ve piyasa ekonomisinin işleyişinden kaynaklı olarak ortaya çıkan kimi eşitsizliklerin giderilmesi için ileri sürülen eşitlikçilik perspektifine yaslanarak ileri sü- rülen “hakkaniyet olarak adalet” fikri, en temelde iki ilkeye dayanmaktadır. John Rawls’un A Theory of Justice (2003) ve Justice as Fairness: A Restatement(2001) isimli eserlerinde ayrıntılı olarak tartışılan bu ilkeler nelerdir ?
Temel özgürlüklerin garanti altına alınmasını düzenleyen birinci ilke ve herkes için fırsat eşitliği ile bireylerin farklılıklarından doğan eşitsizliklerin yeniden dağıtımcı politikalar ile giderilmesini öneren eşitlikçi ilke olarak bunlar özetlenebilir.
Wall Street olaylarının altında yatan temel sebep nedir ?
Bu olayların arkasında yatan en temel nedenlerden birisi ise artan gelir eşitsizliğini ve bununla birlikte ortaya çıkan birçok sosyal soru- nu protesto etmek olarak ortaya çıkmıştır. Birçok bilim insanının ilgisini çeken ve üzerine kısa zamanda oldukça fazla araştırma ve tartışma yapılan söz konusu bu sosyal huzursuzluk hareketleri, kısa zamanda oldukça hızlı bir şekilde büyüyerek ve Amerika birleşik Devletleri’nin de dışına taşarak Batı dünyasının birçok büyük şehrine de yayıldı.
“Hakkaniyet olarak adalet” fikrine yöneltilmiş en etkili eleştiri nedir ?
Rawls’un sosyal adaleti bir araç olarak düşünülebilecek olan “ana sosyal metalar”ın sahipliği ile sınırlandırması ve fakat bu metaların faydaya çevrilmesinde birey- lerin farklılıklarını büyük oranda göz ardı etmesi şu ana kadar “hakkaniyet olarak adalet” fikrine yöneltilmiş en etkili eleştiriyi ifade etmektedir.
Antik Dönem’den başlayarak Aydınlanma Çağı olarak bilinen dönemin de önem- li bir bölümünü kapsayan süreç içeresinde adalet fikri çok çeşitli kavramlara referansla tartışılmaktadır. Bu kavramlar nelerdir ?
Bu kavramları kısaca bireyin erdemi, eşitlik, hak, liyakat, sorumluluk, sözleşmenin kurallarına uymak ve de kamusal fayda olarak sıralamak mümkündür. Sosyal adalete ilişkin çağdaş tartışma ve araştırmalarda ise hem bu kavramların sıklıkla kullanıldığına şahit olmakla birlikte, örneğin “hakkaniyet” ve “tanınma” gibi bu kavramlardan farklı tartışma çerçeveleri sunulduğunu da görmekteyiz.
Sosyal adalet nedir ?
Sosyal adalet (social justice) çoğu zaman yasal bir düzenlemeye konu olmasa da kurumların, sosyal norm ve değer sistemlerinin, ekonomik yapının işleyişi dolayısıyla ortaya çıkan yoksulluk ve eşitsizlik gibi sosyal sorunların tartışma ve araştırma başlığı yapıldığı alandır.
Rawls’a göre adil toplum, bu ilkelerin temel kurumsal işleyiş mekanizmalarına yerleştirilerek “ana sosyal metaları” dağıtan toplumdur. % kategoride tanımlanan ana sosyal metalar nerlerdir?
Ana sosyal metaları beş kategoride tanımlayan Rawls bunları;
• Temel haklar ve özgürlükler,
• Hareket özgürlüğü ve özgür meslek seçimi,
• Pozisyonların sağladığı güç, otorite, imtiyazve sorumluluk,
• Gelir ve zenginlik,
• Öz saygının toplumsal temeli
şeklinde sıralamaktadır
Adil toplum “eşitlerin eşit oranda, eşit olmayanların ise eşitsiz oranda” zenginliğe sahip olduğu toplumdur görüşünü savunan düşünür kimdir ?
Aristo
Thomas Hobbes’un (1588 – 1679) “sözleşmeci” yaklaşımı toplum sözleşmesi çerçevesin- de yürütülen çağdaş sosyal adalet tartışmalarının önemli kaynaklarından birisini oluşturmaktadır. Hobbes’a göre adalet kavramı nedir ?
Thomas Hobbes’un (1588 – 1679) “sözleşmeci” yaklaşımı toplum sözleşmesi çerçevesin- de yürütülen çağdaş sosyal adalet tartışmalarının önemli kaynaklarından birisini oluşturmaktadır. Hobbes’a göre adalet, bireyin anlaşmanın koşul- larına ve/veya kurallarına uymasıdır.
Hobbes'in , adaletin ne olduğunu tanımlamak yerine adaletsizliğin ne olduğunu tanımladığı kitabı hangisidir ?
Hobbes, adaletin ne olduğunu tanımlamak yerine, Leviathan isimli çok bilinen eserinde, adaletsizliğin ne olduğunu tanımlamaktadır.
Ortaya attığı ve kısaca “hakkaniyet olarak adalet” şeklinde ifade edilebilecek sosyal adalet yaklaşımı hem liberal değer ve ilkelere sadık kalarak hem de kimi yapısal eşitlikçi kaygılarla oluşturulmuş bir sosyal adalet modelini ifade eden ünlü siyaset bilimci kimdir ?
John Rawls.
Ceza adaleti nedir ?
Ceza adaleti (criminal justice) olarak nitelendirdiğimiz kavram, yasalarla düzenlenen kuralların dışına çıkan ya da bu kurallara aykırı fiiller gerçekleştiren bireylere uygulanacak yaptırımlara ilişkin düzenlemelerdir.
Faydacı yaklaşımın temel karakteristiğini oluşturan üç temel özellik nedir ?
-
Klasik yorumunda mutluluk, çağdaş yoru- munda ise arzuların ya da yaşam tatmini veya tercihlerin tatmini gibi öznel bir refah ölçütünü faydanın ve dolayısıyla sosyal ada- letin ölçütü olarak kabul etmektedir.
-
Tek tek bireylerin mutluluğunu ya da tatmi- nini artıracak karar, davranış ya da politika- ları değil ama toplam mutluluğun ya da tat- minin ne kadar arttığına odaklanarak sosyal adaleti değerlendirmeyi önermektedir.
-
Bir karar, davranış ya da politikanın se- çilmesinde karar vericinin ya da politika yapıcının alacağı kararı temelde o kara- rın sonucuna (toplam mutluluk çıktısına) odaklanarak gerçekleştirmesini öneren Makyavelist bir perspektifi savunmaktadır.
21. yüzyılın ilk yıllarında Batı dünyasında görülen en büyük sosyal huzursuzluk hareketi nedir ?
21. yüzyılın ilk yıllarında Batı dünyasında görülen en büyük sosyal huzursuzluk hareket- lerinden birisi, 2011 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin finansal merkezi olarak bilinen ve New York Borsasının da yer aldığı Wall Street sokaklarının işgal edilmesiyle gündeme gelen olaylardır.
Liberteryen adalet yaklaşımına göre adaletin sağlanabilmesinin yegâne yolu nedir ?
Liberteryen adalet yaklaşımına göre adaletin sağlanabilmesinin yegâne yolu, serbest piyasanın doğal işleyişinin sağlanmasıdır.
Liberteryen adalet modelinin en önemli düşünürü kabul edilen kişi kimdir ?
Hayek'tir.
Çağdaş liberteryen modelin en önemli temsilcisi kimdir ?
Robert Nozick (1938-2002)
Nozick’e göre bir toplumda zenginliğin bölüşümünü düzenleyen sadece üç tane insan yapımı yasa bulunmalı, bunun dışında kalan tüm kurallar serbest piyasanın kendi işleyiş doğasıyla belirlenmelidir. Bu üç yasa nedir ?
-
Eğer ki herhangi bir insan adaletli bir şekil- de bir edinci edinmişse, o insan bu edinç üzerinde hak sahibidir.
-
Eğer ki herhangi bir insana, başka bir in- san adaletli olarak daha önceden kazandığı edinci transfer etmek isterse, bu insan bu edinç üzerinde hak sahibidir.
-
Birinci ve ikinci ilkeye zarar vermeden ka- zanılan edinçlerin sahipliğine birey hak sa- hibidir (Nozick, 1974, 151).
Rawls’un sosyal adalet önerisi nedir ?
Rawls’un sosyal adalet önerisi siyasal liberalizmin tarafsızlık ve herkese eşit mesafede durma kaygısını paylaşmaktadır.
Sosyal yeteneğindeki tanımı nedir ?
Değeri kendinden menkul olmayıp toplumun diğer bireyleri tarafından takdir edilen ve bu değer belirleme sürecinin de sosyal ilişkilerle ortaya çıktığı yetenek, sosyal yetenek olarak tanımlanır.
-
AÖF Sınavları İçin Ders Çalışma Taktikleri Nelerdir?
date_range 7 Gün önce comment 11 visibility 17711
-
2024-2025 Öğretim Yılı Güz Dönemi Kayıt Yenileme Duyurusu
date_range 7 Ekim 2024 Pazartesi comment 1 visibility 1144
-
2024-2025 YKS Ek Yerleştirme İle Yerleşen Adayların Çevrimiçi (Online) Başvuru ve Kayıt Duyurusu
date_range 24 Eylül 2024 Salı comment 1 visibility 605
-
Çıkmış Soruları Gönder Para Kazan!
date_range 10 Eylül 2024 Salı comment 5 visibility 2735
-
2023-2024 Öğretim Yılı Yaz Okulu Sınavı Sonuçları Açıklandı!
date_range 27 Ağustos 2024 Salı comment 0 visibility 898
-
Başarı notu nedir, nasıl hesaplanıyor? Görüntüleme : 25562
-
Bütünleme sınavı neden yapılmamaktadır? Görüntüleme : 14499
-
Akademik durum neyi ifade ediyor? Görüntüleme : 12505
-
Harf notlarının anlamları nedir? Görüntüleme : 12493
-
Akademik yetersizlik uyarısı ne anlama gelmektedir? Görüntüleme : 10421