Lojistik Yönetimi Dersi 8. Ünite Sorularla Öğrenelim

Lojistikte Risk Yönetimi Ve Sigorta

1. Soru

Risk nedir?

Cevap

Kurum veya kişileri tehdit eden risk unsuru için
birçok kaynakta farklı tanımlar yapılmıştır. Bu
tanımlardan bazıları şöyledir:

  • Risk kelimesinin etimolojik kökeni, Latince
    “risicum” kelimesine dayanmaktadır ve genel
    anlamda beklenmeyen sonuçlarla karşılaşma
    olasılığı olarak tanımlanmaktadır.
  • Risk, olumsuz olayların ve bunların olası
    sonuçlarının ortaya çıkma ve hedefleri kapsam,
    kalite, zaman ve maliyet açısından etkileme
    derecesidir.
  • Risk, bir ölçümün beklenen değerine bağlı olarak
    güvenilir bir olasılık seviyesindeki gelecek
    zaman noktalarında ortaya çıkan olası bir
    kayıptır.
  • Risk, ileride ortaya çıkması beklenen; ama
    meydana gelip gelmeyeceği kesin olarak
    bilinmeyen olayları (planların başarısız olması,
    hatalı karar alma) ifade etmektedir. Bu açıdan
    risk, gelecekte gerçekleşmesi beklenen sonuçların
    gerçekleşmeme olasılığını ifade etmektedir.
  • Uluslararası Standartlar Kurumu, risk kavramını,
    bir olayın gerçekleşme olasılığı ile etkilerinin bir
    birleşimi olarak tanımlamaktadır. Her türlü
    girişim, faydaları (olumlu yönde) ya da tehditleri
    (olumsuz yönde) oluşturacak olayları
    barındırmaktadır.

2. Soru

Geleneksel ve yeni bakış açısına göre riski nasıl
karşılaştırırsınız?

Cevap

Geleneksel bakışa göre risk, kontrol edilmesi
gereken olumsuz bir faktörken; yeni bakışa göre risk, bir
fırsattır.
Geleneksel bakışa göre risk, organizasyonel silolarda
yönetilirken; yeni bakışa göre risk, bir bütün olarak kurum
çapında yönetilir.
Geleneksel bakışa göre risk, yönetiminin sorumluluğu
aşağı seviyelere delege edilirken; yeni bakışa göre risk,
yönetiminin sorumluluğu üst yönetim tarafından kabul
edilir.
Geleneksel bakışa göre risk, ölçümü subjektifken; yeni
bakışa göre risk, ölçülebilir.
Geleneksel bakışa göre yapılanmamış ve tutarsız risk
yönetim fonksiyonları bulunurken; yeni bakışa göre risk
yönetimi bütün kurum yönetim sistemlerine kurulur.
Geleneksel bakışa göre yönetim kurulunun iç kontrolünü
sağlayan denetleme komitesi varken; yeni bakışa göre
yönetim kurulunun, etkili risk yönetimi yapısını sağlayan
bir risk komitesi bulunmaktadır.


3. Soru

İşletmelerin karşılaşabileceği riskler nelerdir?

Cevap

İşletmelerin karşılaşabileceği riskler:

  • Finansal Riskler
  • Operasyonel Riskler
  • Stratejik Riskler
  • Dış Çevre Riskleri

4. Soru

İşletmelerin karşılaşabileceği finansal riskler nelerdir?

Cevap

İşletmelerin karşılaşabileceği finansal riskler:

  • Piyasa Riskleri: Faiz, Kur, Türev enstrümanlar,
    Fiyat, Kredi ve Likidite
  • Kredi ve Likidite: Borcu ödeyememe, Teminat,
    İş tarafları, Ödeme, Yatırım yenilenmesi, Nakit
    transferi
  • Sermaye Yapısı: Sermaye, Borç, Varlık/Borç
    dengesi
  • Finansal Raporlama: Bütçe ve planlama,
    Eksiksizlik ve doğruluk, Muhasebe ve
    hesaplama, Rapor değerlendirmesi,
    Vergilendirme, Yatırım değerlendirme

5. Soru

İşletmelerin karşılaşabileceği operasyonel riskler
nelerdir?

Cevap

İşletmelerin karşılaşabileceği operasyonel riskler:

  • İş Operasyonları: Müşteri memnuniyeti, Ürün
    geliştirme, Verimlilik, Kapasite, Ürün çevrimi,
    Performans, Kaynak, Fiyatlama, Zamanın
    dolması, Uygunluk, İş kesilmesi, Ürün/Servis
    kesintisi, Çevre etkileri, Sahtekârlık
  • Teknoloji: Gizlilik, Bütünlük, Erişebilirlik, İlgili
    bilgi
  • Varlık: Fiziksel, Marka bozulması, Veri, Bilgi,
    Saygınlık
  • Kurum Kültürü: İnsan kaynakları, Eğitim

6. Soru

İşletmelerin karşılaşabileceği stratejik riskler
nelerdir?

Cevap

İşletmelerin karşılaşabileceği stratejik riskler:

  • Piyasa Şartları: Rekabet, Hassaslık, Sermaye
    yeterliliği, Sektörel, Finansal piyasalar,
    Derecelendirme kuruluşları, Reasürans
  • Yönetim: Liderlik, Otorite, Limitler, Dış kaynak,
    Hedef belirleme, İletişim
  • İlgili Partilerle İlişkiler: Hissedarlar, İş ortakları,
    Müşteriler, Devlet, Tedarikçiler

7. Soru

İşletmelerin karşılaşabileceği dış çevre riskleri
nelerdir?

Cevap

İşletmelerin karşılaşabileceği dış çevre riskleri:

  • Hukuksal
  • Politik
  • Düzenleme
  • Felaket

8. Soru

Risk yönetim yaklaşımları nelerdir?

Cevap

Risk yönetim yaklaşımları:

  • Riskten kaçınma
  • Riski azaltma
  • Riski elde tutma
  • Risk transferi
  • Risk paylaşımı

9. Soru

Risk yönetim süreci adımları nelerdir?

Cevap

Risk yönetim süreci adımları:

  • Risk yönetiminin ilk adımı bütün potansiyel
    riskler tanımlanır ve risk sınıflandırması
    yapılmaktadır.
  • Sürecin ikinci adımına göre risklerin etkisi
    tahmin edilmeye çalışılmaktadır.
  • Sürecin üçüncü adımında risklerin nedenleri
    tanımlanmaktadır ve neyin kabul edileceğini, var
    olan riskle ilgili neyin yapılabileceğinin yanıtları
    aranmaktadır.
  • Sürecin dördüncü adımında ise risk azaltma ya da
    risk indirgeme işlemleri uygulanmaktadır.
  • Uygulama sonucunda, riskler değerlendirilir ve
    yapılan sınıflandırma sonucunda ya o risk değeri
    kabul edilir ya da kabul edilmez. Bazı değerdeki
    risk gruplarının etkilerini ortadan kaldırmak ya
    da azaltabilmek için seçenekler
    oluşturulmaktadır.
  • Beşinci adımda, azaltılan ya da indirgenen risk
    sonrasında seçenekler oluşturulurken
    uygulanabilirlik, maliyet, sosyal ve yasal
    etmenler, bilimsel araştırmaların yeterliliği gibi
    konular dikkate alınmaktadır. Belirtilen etmenler
    göz önüne alınarak daha güvenli bir tasarım
    oluşturulabilir ya da azaltılan/indirgenen riskler
    sonrasında uyarılar alınabilir. Bir başka seçenek
    ise koruyucu önlemler alınabilmesidir.
  • Süreçteki altıncı adımda, eğer koruyucu önlemler
    alınmış ise arta kalan riskin kabul edilebilirliği ve
    etkisi tanımlanmaktadır. Altıncı adımda
    sonrasında iki seçenek vardır ya dördüncü adıma
    dönülür ya da bir sonraki adıma geçilir.
  • Yedinci adım, döngüden kurtulan adımlar
    sonrasında oluşturulan bir adımdır. Mevcut
    risklerle ilgili sorunlar ortadan kaldırıldıktan
    sonra gelebilecek yeni riskler tanımlanır.
  • Son adımda ürün kalitesine bakılır yeterince iyi
    ise risk yönetim süreci başarı ile tamamlanmış
    değilse ikinci adıma tekrar dönülür ve aynı işlem
    adımları bir kez daha tekrarlanır.

10. Soru

Risk yönetimiyle birlikte önem kazanan konular
nelerdir?

Cevap

Risk yönetiminin yükselen profili ve evrimi
incelendiğinde, üç konunun oldukça güçlü şekilde
yükseldiği görülmektedir. Bunlardan ilki, kurumsal risk
yönetiminin herhangi bir işletme veya resmî kurumlar için
önemli bir yönetim konusu olduğunun farkına
varılmasıdır. İkincisi, işletmenin stratejik amaçları üzerine
odaklanılmasıyla risklerin en aza indirilmesi yaklaşımı
risk optimizasyonuna taşınmasıdır. Üçüncüsü, fark
edilmiştir ki riskler silo mantalitesi ile etkin şekilde
yönetilememektedir. Risk yönetimi hâlâ süreçler üzerinde
çok fazla çalışırken evrim doğru yönde ilerlemektedir.


11. Soru

Kurumsal risk yönetimi kurum değerini nasıl
artırabilir?

Cevap

Kurumsal risk yönetimi kurum değerini 3 yoldan
artırabilmektedir. Bunlar:

  • Sürdürülebilir rekabetçi avantaj oluşturulmasına
    yardımcı olur,
  • Riski yönetmenin maliyetini optimize eder,
  • İşletme performansını artırmaya yardımcı olur.
    Zira kurumsal risk yönetiminde odak sadece
    fiziksel ve finansal kaynaklar değil tüm değer
    kaynaklarıdır.

12. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan riskler nelerdir?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan riskler:

  • Kesintiler
  • Gecikmeler
  • Sistemler
  • Beşeri özellikler
  • Tahminler
  • Satın alma
  • Ödemeler
  • Kapasite
  • Stok

13. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan kesintiler risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan kesintiler risk
alanındaki riskler:

  • Doğal felaketler
  • İşçi grevleri
  • Tedarikçi iflası
  • Savaş ve terörizm
  • Tek kaynaktan tedarik
  • Alternatif tedarikçilerin kapasiteleri

14. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan gecikmeler risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan gecikmeler risk
alanındaki riskler:

  • Tedarik kaynağından yüksek kapasite kullanımı
  • Esnek olmayan tedarik kaynakları
  • Tedarik kaynaklarındaki düşük kalite
  • Gümrük geçişlerinde aşırı yük
  • Mod değişiminde aşırı yük

15. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan sistemler risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan sistemler risk
alanındaki riskler:

  • İletişim altyapısında bozulmalar
  • Geniş sistem ağları
  • E-ticaret

16. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan beşeri özellikler risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan beşeri özellikler
risk alanındaki riskler:

  • Tedarik zincirindeki dikey bütünleşme
  • Küresel dış kaynak kullanımı

17. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan tahminler risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan tahminler risk
alanındaki riskler:

  • Uzun teslimat sürelerinden iş sezonlarından, ürün
    çeşitliliğinden, kısa yaşam çevrimlerinden, küçük
    müşteri tabanından kaynaklı hatalı tahminler

18. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan satın alma risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan satın alma risk
alanındaki riskler:

  • Kur riski
  • Kilit ürün veya hammaddenin tek bir
    tedarikçiden satın alınma oranı
  • Endüstri genelindeki kapasite kullanım oranı
  • Uzun süre yerine kısa süreli anlaşmalar

19. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan ödemeler risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan ödemeler risk
alanındaki riskler:

  • Müşteri sayısı
  • Müşterilerin finansal gücü

20. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan kapasite risk
alanında hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan kapasite risk
alanındaki riskler:

  • Kapasite esnekliği
  • Kapasite maliyeti

21. Soru

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan stok risk alanında
hangi riskler bulunmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde karşılaşılan stok risk
alanındaki riskler:

  • Atıl ürün oranı
  • Stok bulundurma maliyeti
  • Ürün değeri
  • Talep ve tedarik belirsizliği

22. Soru

Lojistik risk türleri nelerdir?

Cevap

Lojistik süreci aksatan, geciktiren ve müşteri
kaybına neden olan riskler:

  • Stok yönetiminde oluşan riskler
  • Depolama riski
  • Taşıma riski

23. Soru

Stok yetersizliği hangi risklerden dolayı ortaya
çıkmaktadır?

Cevap

Stok yetersizliğini;

  • Malzeme tedarikinde problemler,
  • Planlarda aksamalar,
  • Kapasitesinin zorlanması

riskleri doğurmaktadır.


24. Soru

Depoda stoklanan ürünler hangi risklerle karşı karşıya
kalabilir?

Cevap

Depoda stoklanan ürünleri bekleyen beş temel risk
grubu vardır:

  • İklim riskleri: Nem, nem değişikliği, ısı, sıcaklık
    değişiklikleri, soğuk, ışık, karbondioksit, oksijen,
    eskime riskleri.
  • Fiziksel riskler: Mekanik şok, ısı şoku, titreşim
    (frekans aralığı), basınç ve kırılma,
    aşınma/sürtünme riskleri.
  • Kimyasal riskler: Hem depo içerisinde hem de
    eşyaların sevki sırasında ürünün bulundukları
    ortama uyumsuzlukları, difüzyona uğramaları,
    kimyasal içeriklerinin yer değiştirmesi
    karşılaşılabilecek risklerdendir.
  • Biyolojik riskler: Mikro organizmalar, böceklerkemirgenlerin
    (türü) oluşturduğu risklerdir.
  • Fonksiyonel riskler: Gönderen veya üreticiden
    malların teslim riskleri, depo için kullanılan bilgi
    sistemlerine ilişkin riskler, konsolidasyon
    riskleri, ambalajlama ve etiketleme riskleri.

25. Soru

Yetersizliğinde lojistik süreçte kesinti ve gecikmelere
neden olan sistem parametreleri nelerdir?

Cevap

Yetersizliğinde lojistik süreçte kesinti ve
gecikmelere neden olan sistem parametreleri:

  • Taşıma ekipmanı
  • Yükleme zamanları
  • Yükleme frekansı
  • Teslimat zamanı
  • Teslimat frekansı
  • Taşıma zamanı
  • Güzergâh planı

26. Soru

Taşıma faaliyetlerinde karşılaşılabilecek riskler
nelerdir?

Cevap

Taşıma faaliyetlerinde karşılaşılabilecek riskler:

  • Taşıma araçlarının getirdiği riskler,
  • Taşıma konsolidasyonu, yükleme, elleçleme vb.
    faaliyetlerden kaynaklanan riskler,
  • Rota ve güzergâh kaynaklı riskler,
  • Yolların ve coğrafi engellerin getirdiği riskler,
  • Siyasi, idari ve bölgesel yapılanmanın getirdiği
    riskler,
  • Havaalanı, gar, liman kapasitelerinin getirdiği
    riskler,
  • Yüklerin nitelikleri ile ilgili riskler,
  • Hava koridoru, denizyolu gibi uluslararası taşıma
    yapısının getirdiği riskler,
  • Hava sahası, karasuları gibi uluslararası hukuki
    ve siyasi yapılanmanın getirdiği riskler.

27. Soru

Lojistik süreçte bilgi teknolojilerinden
kaynaklanabilecek riskler nelerdir?

Cevap

Lojistik süreçte bilgi teknolojilerinden
kaynaklanabilecek riskler:

  • Güvenlik riski-bilgi değiştirilebilir, erişilebilir
    veya yetkisiz kişilerce kullanılabilir. İş ortamının
    ve bilgilerin 3. parti kişi ve kuruluşlarca
    paylaşılması riski oluşabilir.
  • Erişilebilirlik-bilgi veya uygulamalara bir sistem
    hatası veya doğal bir felaket sonucu
    erişilemeyebilir. Lojistik süreçte kesinti ve
    gecikmelere neden olabilir. Özellikle depolama
    faaliyetlerinde, taşımacılık uygulaması-rota
    planlamadan yüklemeye kadar tüm faaliyetlerde
    kesinti riski oluşabilir.
  • Geri Kazanılabilirlik-sistem kaybı veya çökmesi
    sonrasında bilgi teknolojileri sistemleri bilgiyi
    zamanında geri getiremeyebilir. Lojistik
    faaliyetlere ilişkin iletişim altyapısında bozulma,
    tedarik, dış kaynak alım ve servis sağlayıcılar ile
    uygun ilişki kuramaması riski ortaya çıkabilir.
  • Performans riski-sistemler, uygulamalar veya
    personelin-veya tüm bilgi teknolojilerinin
    beklenenin altında performans göstermesi sonucu
    iş üretkenliği veya değeri azalabilir.
  • Ölçeklenebilirlik-bilgi teknolojileri sistemleri,
    organizasyonun değişen bilgi gereksinimlerini
    karşılaması için geliştirilemeyebilir veya
    değiştirilemeyebilir.
  • Uyumluluk riski-bilgi tutma ve işleme,
    düzenlemelere ve bilgi teknolojileri veya iş
    politika gereksinimlerine uygun
    gerçekleştirilemeyebilir.
  • İnsan hataları-yanlış bir kaydın oluşturulması,
    eksik eğitim nedeniyle donanım ve yazılımın
    hatalı kullanımından kaynaklanan ve görevin
    yerine getirilmesini etkileyen, engelleyen veya
    geciktiren sorunlar da olabilir.

28. Soru

Başarılı işletmelerin belirsizlik ortamlarını fırsata dönüştürmesine yardım eden olgu nedir?

Cevap

Başarılı işletmeler belirsizlik ortamlarını, risk yönetimi sayesinde fırsata dönüştürmeyi başarmışlardır.


29. Soru

Risklerin en belirgin özelliği nedir?

Cevap

Risklerin en belirgin özelliği tam ve net olarak bilinememesi, zamanla değişkenlik göstermesi olumsuz sonuçlar doğurabilir olması ve yönetilebilir nitelikte bulunmasıdır. Riskler her faaliyet alanı için farklı tür ve boyutta olmasına karşın ortak noktaları risklerin belirsizlik taşımalarıdır.


30. Soru

Risk ilei ilgili olarak yapılmış gelenekswel tanımlarda dikkat çeken eksiklikler nelerdir?

Cevap

Bu geleneksel tanımlamalarda özellikle fırsatların nasıl belirleneceğine ve yaratılacağına dair eksiklik ve fazlasıyla sınırlı ifadeler dikkat çekmektedir. Özellikle proje yönetimiyle ilgili risk tanımında bu tartışmaların etkisiyle değişiklik yapılmıştır.


31. Soru

Uluslararası Standartlar Kurumu'nun risk tanımı nedir?

Cevap

Uluslararası Standartlar Kurumu, risk kavramını, bir olayın gerçekleşme olasılığı ile etkilerinin bir birleşimi olarak tanımlamaktadır. Her türlü girişim, faydaları (olumlu yönde) ya da tehditleri (olumsuz yönde) oluşturacak olayları barındırmaktadır. Ancak genel olarak risk yönetimi disiplini, artarak kabul gören bir yaklaşımla, riskin hem olumlu hem de olumsuz yanlarıyla ilgilenmektedir. Bu nedenle, bu standart riski her iki açıdan da ele almaktadır.


32. Soru

Geleneksel bakış ve yeni bakım karşılaştırıldığında risklere ilişkin karar alma mekanizmasında nasıl bir değişim olmuştur?

Cevap

Geleneksel bakışın dışında, yeni bakış açısıyla risk sadece en aza indirilmesi ya da ortadan kaldırılması gereken bir şey olmanın dışında aynı zamanda fırsat olarak görülmektedir. Bu aşamada karar verme mekanizması da değişmektedir. Risklere ilişkin karar verme yetkisi, işletmelerin ilgili birimindeki risk yöneticisinden alınarak, üst yöneticiler veya yönetim kurulu gibi riski kontrol eden, kârlı risk fırsatlarını değerlendirmeye istekli olan mercilere taşınmaktadır.


33. Soru

İşletmelerin karşılaşabileceği riskler temel olarak hangi başlık ve alt başlıklar altında toplanmaktadır?

Cevap

Risk genel olarak, kontrol edilebilir ve kontrol edilemez riskler olarak iki temel grupta incelenmesine karşın, işletmelerin karşılaşabileceği riskler, temel olarak dört ana başlık ve alt başlıklar altında toplanmaktadır:

Finansal Riskler: Piyasa Riskleri, Kredi ve Likidite, Sermaye Yapısı, Finansal Raporlama

Operasyonel Riskler: İş Operasyonları, Teknoloji, Varlık, Kurum Kültürü

Stratejik Riskler: Piyasa Şartları, Yönetim, İlgili Partilerle İlişkiler

Dış Çevre Riskleri: Hukuksal, Politik, Düzenleme, Felaket


34. Soru

Risk yönetimi nedir?

Cevap

Risk yönetimi, bir işletmenin taşımak istemediği risklerin en uygun risk yönetim teknikleri ve maliyetleri ile işletme için olumsuz etkilerini sınırlandırmak ve sadece taşınabilen riskler karşılığında kâr etmesini sağlamak olarak tanımlanabilir.


35. Soru

Başlıca risk yönetim yaklaşımları nelerdir?

Cevap

Başlıca risk yönetim yaklaşımları, riskten kaçınma, riski azaltma, riski elde tutma, risk transferi ve risk paylaşımıdır.


36. Soru

Risk yönetim süreci adımları incelendiğinde altıncı adım nedir?

Cevap

(S: 200 Şekil: 8.1 de görüldüğü gibi) Süreçteki altıncı adımda, eğer koruyucu önlemler alınmış ise arta kalan riskin kabul edilebilirliği ve etkisi tanımlanmaktadır. Altıncı adım sonrasında iki seçenek vardır ya dördüncü adıma dönülür ya da bir sonraki adıma geçilir.


37. Soru

Risk yönetiminin yükselen profili ve evrimi incelendiğinde, hangi konuların oldukça güçlü şekilde yükseldiği görülmektedir?

Cevap

Risk yönetiminin yükselen profili ve evrimi incelendiğinde, üç konunun oldukça güçlü şekilde yükseldiği görülmektedir. Bunlardan ilki, kurumsal risk yönetiminin herhangi bir işletme veya resmî kurumlar için önemli bir yönetim konusu olduğunun farkına varılmasıdır. İkincisi, işletmenin stratejik amaçları üzerine odaklanılmasıyla risklerin en aza indirilmesi yaklaşımı risk optimizasyonuna taşınmasıdır. Üçüncüsü, fark edilmiştir ki riskler silo mantalitesi ile etkin şekilde yönetilememektedir. Risk yönetimi hâlâ süreçler üzerinde çok fazla çalışırken evrim doğru yönde ilerlemektedir.


38. Soru

Kurumsal risk kavramı nedir ve öncesindeki geleneksel uygulamalarla ilişkisi nasıldır?

Cevap

Kurumsal risk yönetimi esasında, işletme riskleri için kapsamlı risk yönetimi yaklaşımının en son adıdır. Bu kavram, öncesindeki geleneksel risk yönetimi, işletme risk yönetimi, bütünsel risk yönetimi, ve stratejik risk yönetimi gibi uygulamaları da kapsamaktadır. Bu kavramların her biri biraz farklı odaklara sahip olmasına rağmen, her kavramın yükselişinde işletmelere ilişkin dikkate alınan konulardaki risk unsurları ve genel içerik oldukça benzerdir.


39. Soru

Kurumsal risk yönetiminin işletme değeri üzerine etkisi nasıl yansımaktadır?

Cevap

Kurumsal risk yönetiminin kurumsal değeri yaratma, koruma ve artırma amacı vardır. Dolayısıyla kurumsal risk yönetimi değer üzerinde etki etmektedir. Kurumsal risk yönetiminin işletme değeri üzerine etkisi performans, maliyet ve rekabet temel alanları ile birlikte (S: 201 Şekil 8.2.)’de gösterilmiştir. Kurum değerini koruyan ve artıran Kurumsal risk yönetiminin gerekliliği, önemi ve uygulanma gerekçesinin bu şekil dikkate alındığında çok daha net şekilde anlaşılacağı öngörülmektedir. Kurumsal risk yönetiminin amaçlarından birinin de kurum değerini yaratması, koruması ve artırması olduğu belirtilmiştir. Kurumsal risk yönetimi kurum değerini 3 yoldan artırabilmektedir. Bunlar:

  • Sürdürülebilir rekabetçi avantaj oluşturulmasına yardımcı olur,
  • Riski yönetmenin maliyetini optimize eder,
  • İşletme performansını artırmaya yardımcı olur. Zira kurumsal risk yönetiminde odak sadece fiziksel ve finansal kaynaklar değil tüm değer kaynaklarıdır.

40. Soru

Lojistik risk nasıl oluşmaktadır?

Cevap

Lojistik faaliyetlerin temel amacı, müşteri ihtiyaçlarının tam ve zamanında karşılanma gerekliliğidir. Lojistik risk denildiğinde ilk akla gelen belirtilen amaca ulaşamama riski olmaktadır. Bu riskin oluşumu, lojistik faaliyetlerin herhangi birinde oluşacak bir aksama nedeniyle meydana gelmektedir. Lojistik faaliyetlerde oluşacak belirsiz veya önceden bilinmeyen olay veya olayların lojistik faaliyetlerin birini ve daha fazlasını olumsuz etkilemesi işletme amaçlarının başarısızlığa ulaşması lojistik risk unsurunu oluşturmaktadır.


41. Soru

Lojistik faaliyetlerde oluşabilecek belli başlı risk alanları nelerdir?

Cevap

S: 202 Tablo 8.2’de de görüldüğü gibi lojistik faaliyetlerde oluşabilecek belli başlı risk alanları şunlardır:

  • Kesintiler
  • Gecikmeler
  • Sistemler
  • Beşeri Özellikler
  • Tahminler
  • Satınalma
  • Ödemeler
  • Kapasite
  • Stok

42. Soru

Lojistik faaliyetlerde meydana gelecek kesinti risk alanı hangi riskler sonucu oluşabilnektedir?

Cevap

S: 202 Tablo 8.2 incelendiğinde lojistik faaliyetlerde meydana gelecek kesinti, doğal felaketler, işçi grevleri, tedarikçi iflası, savaş ve terörizm, alternatif tedarikçilerin kapasiteleri, tek kaynaktan tedarik, riskleri sonucunda oluşabilmektedir.


43. Soru

Lojistik faaliyetlerde meydana gelecek gecikme risk alanı hangi riskler sonucu oluşabilnektedir?

Cevap

Lojistik faaliyetlerde oluşacak gecikme, tedarik kaynağından yüksek kapasite kullanımı, esnek olmayan tedarik kaynakları, tedarik kaynaklarındaki düşük kalite, gümrük geçişlerinde aşırı yük, mod değişiminde aşırı yük riskleri sonucunda oluşmaktadır.


44. Soru

Lojistik faaliyetlerde bilgi sistemlerinde oluşacak kesintiler hangi riskleri oluşturacaktır?

Cevap

Bilgi sistemleri sürecin beyni gibidir, bilgi sistemlerinde işletme içinden veya dışından kaynaklanacak kesintiler, iletişim sistemlerini etkiler ve lojistik faaliyetlerin koordinasyonunda ciddi kayıplara neden olmaktadır. Yani bir diğer ifadeyle lojistik faaliyetlerde paydaşlar arasında oluşacak iletişim eksikliği, en önemli risk unsurlarından biri olan bilgi akışı riskini gündeme getirmektedir. Bu nedenle sistemin oluşturduğu risk, belkide en önemli lojistik risk grubunda yer almaktadır.


45. Soru

Lojistik süreci aksatan, geciktiren ve müşteri kaybına neden olan riskler nelerdir?

Cevap

Lojistik süreci aksatan, geciktiren ve müşteri kaybına neden olan riskler olacaktır. Bu riskler:

  • Stok yönetiminde oluşan riskler
  • Depolama riski
  • Taşıma riski

olarak gruplamak uygun olacaktır.

Diğer yandan tüm bu faaliyetler arasında koordinasyonu sağlayan sistem, bilgi teknolojileri ile sağlanmaktadır. Bilgi teknolojilerindeki riskler, sistemin bütününü kapsayan risklerdir. Bu nedenle lojistik risk türleri içersine bilgi teknolojileri risklerini de dahil etmek uygun olacaktır.


46. Soru

Depoda stoklanan ürünleri bekleyen temel risk grubları ve oluşan riskler nelerdir?

Cevap

Depoda stoklanan ürünleri bekleyen beş temel risk grubu vardır:

  1. İklim riskleri: Nem, nem değişikliği, ısı, sıcaklık değişiklikleri, soğuk, ışık, karbondioksit, oksijen, eskime
  2. Fiziksel riskler: Mekanik şok, ısı şoku, titreşim (frekans aralığı), basınç ve kırılma, aşınma/sürtünme riskleri.
  3. Kimyasal riskler: Hem depo içerisinde hem de eşyaların sevki sırasında ürünün bulundukları ortama uyumsuzlukları, difüzyona uğramaları, kimyasal içeriklerinin yer değiştirmesi karşılaşılabilecek risklerdendir.
  4. Biyolojik riskler: Mikro organizmalar, böcekler-kemirgenlerin (türü) oluşturduğu

Fonksiyonel riskler: Gönderen veya üreticiden malların teslim riskleri, depo için kullanılan bilgi sistemlerine ilişkin riskler, konsolidasyon riskleri, ambalajlama ve etiketleme riskleri.


47. Soru

Taşıyı performansı risk grubunun oluşmasına neden olan riskler nelerdir?

Cevap

Stok yönetimi konusunda (S: 205 Şekil 8.4'de) bahsi geçen “balık kılçığı” diyagramı incelendiğinde teslimatların zamanında yapılmaması probleminde, taşıyıcı performansı en önemli risk gruplarından bir tanesidir. Bu riske neden olan riskler:

  • Yetersiz sistem takibi
  • Yetersiz iletişim

kaynaklı olabilmektedir.


48. Soru

Taşıma faaliyetinde karşılaşılabilecek riskler nelerdir?

Cevap

Taşıma faaliyetinde karşılaşılabilecek riskler gruplandırılmak istenirse aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:

  • Taşıma araçlarının getirdiği riskler,
  • Taşıma konsolidasyonu, yükleme, elleçleme vb faaliyetlerden kaynaklanan riskler,
  • Rota ve güzergâh kaynaklı riskler,
  • Yolların ve coğrafi engellerin getirdiği riskler,
  • Siyasi, idari ve bölgesel yapılanmanın getirdiği riskler,
  • Havaalanı, gar, liman kapasitelerinin getirdiği riskler,
  • Yüklerin nitelikleri ile ilgili riskler,
  • Hava koridoru, denizyolu gibi uluslararası taşıma yapısının getirdiği riskler,
  • Hava sahası, karasuları gibi uluslararası hukuki ve siyasi yapılanmanın getirdiği

49. Soru

Bilgi teknolojilerini doğru kullanmayan firmalar lojistik süreçlerne ne gibi sorunlarla karşılaşabilmektedirler?

Cevap

Bilgi teknolojilerini doğru kullanmayan firmalar lojistik sürecini etkin biçimde kontrol edememe, tedarik sürelerinin uzaması ya da aksaması, sistem içindeki stokların artması, entegrasyonun sağlanamaması gibi büyük sorunlar ile karşılaşabilmektedir.


50. Soru

Lojistik süreçte bilgi teknolojilerinin oluşturacağı riskler ve bu risklerin doğuracağı sorunlar nelerdir?

Cevap

Karşılaşılabilecek sorunlara yönelik bir risk analizi yapıldığında aşağıdaki gibi sınıflandırmak uygun olacaktır:

  • Güvenlik riski-bilgi değiştirilebilir, erişilebilir veya yetkisiz kişilerce kullanılabilir. İş ortamının ve bilgilerin 3. parti kişi ve kuruluşlarca paylaşılması riski oluşabilir.
  • Erişilebilirlik-bilgi veya uygulamalara bir sistem hatası veya doğal bir felaket sonucu erişilemeyebilir. Lojistik süreçte kesinti ve gecikmelere neden olabilir. Özellikle depolama faaliyetlerinde, taşımacılık uygulaması-rota planlamadan yüklemeye kadar tüm faaliyetlerde kesinti riski oluşabilir.
  • Geri Kazanılabilirlik-sistem kaybı veya çökmesi sonrasında bilgi teknolojileri sistemleri bilgiyi zamanında geri getiremeyebilir. Lojistik faaliyetlere ilişkin iletişim altyapısında bozulma, tedarik, dış kaynak alım ve servis sağlayıcılar ile uygun ilişki kuramaması riski ortaya çıkabilir.
  • Performans riski-sistemler, uygulamalar veya personelin-veya tüm bilgi teknolojilerinin beklenenin altında performans göstermesi sonucu iş üretkenliği veya değeri
  • Ölçeklenebilirlik-bilgi teknolojileri sistemleri, organizasyonun değişen bilgi gereksinimlerini karşılaması için geliştirilemeyebilir veya değiştirilemeyebilir.
  • Uyumluluk riski-bilgi tutma ve işleme, düzenlemelere ve bilgi teknolojileri veya iş politika gereksinimlerine uygun gerçekleştirilemeyebilir.
  • İnsan hataları-yanlış bir kaydın oluşturulması, eksik eğitim nedeniyle donanım ve yazılımın hatalı kullanımından kaynaklanan ve görevin yerine getirilmesini etkileyen, engelleyen veya geciktiren sorunlar da olabilir.

Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi