Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Hayvan Islahı Çalışmaları, Mevzuatı Ve Yardımcı Sağlık Personeli

1. Soru

Uluslararası "Cartagena Biyogüvenlik Protokolü'nde biyoteknoloji terimi nasıl tanımlanmıştır?

Cevap

"Rekombinant deoksiribonükleik asidi (DNA) ve nükleik asidin hücrelere ya da organellere doğrudan enjekte edilmesini içeren in vitro (canlı organizmadan izole olarak uygulanan) nükleik asit teknikleri, ya da geleneksel ıslah ve seleksiyonda kullanılmayan teknikler olan ve doğal fizyolojik üreme veya rekombinasyon engellerinin üstesinden gelen, sınıflandırılmış familyanın ötesinde hücrelerin füzyonu" uygulanması anlamına gelmektedir.


2. Soru

Bilinen izinli ilk GDO nedir?

Cevap

Bilinen izinli ilk GDO "Flavr Savr™"dır. Bu GDO ürününe 1994 yılı Mayıs ayında ticari üretim izni alınmış ve transgenik domates çeşidi olarak geliştirilmiştir.


3. Soru

Su ürünleri ne demektir?

Cevap

Su ürünleri, denizlerde ve iç sularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bunları yumurtaları demektir.


4. Soru

Biyogüvenlik nedir?

Cevap

Biyogüvenlik; "İnsan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve biyolojik çeşitliliği korunmak için GDO ve ürünleri ile ilgili faaliyetlerin güvenli bir şekilde yapılması" olarak tanımlanmaktadır.
Gıda Tarım Organizasyonu (FAO) ise biyogüvenliği; "insan, hayvan, bitki yaşamı ve sağlığına yönelik önemli risklerin ve ilintili çevresel risklerin analiz ve yönetimi için politika ve çerçeve çalışmalarını kapsayan stratejik ve entegre bir yaklaşım" olarak tanımlamaktadır.


5. Soru

Kök hücre nedir?

Cevap

Kök hücre, "bir canlının vücudunda uzun süre bölünmeye devam ederek çoğalabilen ve gerektiğinde değişik doku hücrelerine farklılaşabilen hücreler" şeklinde tanımlanmaktadır. Bir başka deyişle, "farklı hücre tiplerine dönüşebilme potansiyeline ve kendisini çoğaltabilme gücüne sahip olan hücrelere” kök hücre adı verilmektedir.


6. Soru

Kültür balıkçılığında hastalık riskleri haricindeki problemler nelerdir?

Cevap

  • Yetiştiricilik problemleri
  • Koruyucu hekimlik problemleri


7. Soru

Kök hücre tedavisinin kullanıldığı hastalıklar nelerdir?

Cevap

  • Atlar ve köpeklerde tendo, ligament veya kıkırdak-kemik hasarları
  • Karaciğer hasarı
  • Diyabet
  • Miyokardial enfarktüs
  • Retina hastalıkları
  • Kemik iliği hastalıkları


8. Soru

Arıcılık nedir?

Cevap

Arıcılık, fazla bir sermaye gerektirmeyen, toprağa bağlı olmadan yapılabilen, kısa sürede gelir getiren, bal, bal mumu, polen, arı sütü, propolis, arı zehiri, ana arı, oğul gibi çeşitli ürünler sağlayan önemli bir tarımsal uğraşı alanıdır.


9. Soru

Dünya Sağlık Örgütü zoonoz terimini  nasıl tanımlamıştır?

Cevap

Dünya Sağlık Örgütü'nün yaptığı tanımlamaya göre; evcil ya da vahşi vertebralı hayvanlardan insanlara doğal olarak bulaşabilen infeksiyon ya da hastalıklara zoonoz denir.


10. Soru

Amenajman nedir?

Cevap

Amenajman; ormanların, nasıl, ne zaman ve ne ölçüde kullanılacağı, ormanların sürekliliğinin sağlanması için ormancılık faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlayan bilim dalıdır.


11. Soru

Su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı şartlar nelerdir?

Cevap

  1. Enstansif yetiştiricilik: Tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiricilik.
  2. Yarı entansif yetiştiricilik: Gübreleme ve tamamlayıcı yemlemeye dayalı yetiştiricilik.
  3. Ekstansif yetiştiricilik: Suyun doğal verimliliğine dayanan, stok kontrolü yapılan düşük üretimli yetiştiricilik.


12. Soru

Su ürünleri nasıl bir daldır?

Cevap

Su ürünleri; sağlıklı beslenmeye katkısı, sanayi sektörüne hammadde sağlaması, istihdam sağlaması ve yüksek ihracat potansiyeli nedeniyle özel bir öneme sahip olan su ürünleri sektörü, deniz ve iç sularda bulunan canlıların işlenmesi ve pazarlanmasını içeren bir gıda dalıdır.


13. Soru

Akvakültür nedir?

Cevap

Akvakültür, hayvanlar ve bitkisel su canlılarının kontrollü olarak yetiştirilmesidir.


14. Soru

Antibiyotik nedir?

Cevap

Antibiyotik; çeşitli mikroorganizma türleri tarafından sentezlenen ve diğer mikroorganizmaların gelişmesini önleyen ya da onları öldüren kimyasal maddedir.


15. Soru

Su ürünleri yetiştiriciliği nedir?

Cevap

Su ürünleri yetiştiriciliği; yetiştiricilik tesislerinde, entansif, yarı entansif veya ekstansif şartlarda yapılan, su ürünlerini üretme ve/veya büyütme (besicilik) faaliyetidir.


16. Soru

Ülkemizde su ürünleri üretimin bölgesel dağılım sıralaması nedir?

Cevap

  1. Karadeniz Bölgesi (özellikle Doğu Karadeniz Bölümü)
  2. Ege
  3. Marmara
  4. Akdeniz
  5. Diğer bölgeler


17. Soru

Kalıntı nedir?

Cevap

Kalıntı; hayvansal birincil ürünlere geçen ve halk sağlığına zararlı olabilecek farmakolojik tesire sahip maddelerin, onların metabolitlerinin veya diğer maddelerin kalıntısı şeklinde tanımlanmaktadır.


18. Soru

Kovan nedir?

Cevap

Kovan, taşınabilir arı ailesi barınağı anlamına gelir.


19. Soru

Su Ürünleri Kanunu'nun amacı nedir?

Cevap

Su Ürünleri Kanunu'nun amacı; su ürünlerinin korunması, üretimi ve kontrolüne ilişkin hususları içermektedir.


20. Soru

12 Ocak 2011 tarihinde imzalanan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında Operasyonel Anlaşma'ya göre, proje ile gerçekleştirilecek
faaliyetler nelerdir?

Cevap

  • Ordu ilinde uluslararası akreditasyona sahip test ve analiz laboratuvarı kurulacak,
  • Arı Ürünleri Değerlendirme Birimi oluşturulacak,
  • İşleme ve Paketleme Tesisi oluşturulacak,
  • Altı ilde "Danışma ve Temas Noktaları" belirlenecek,
  • Ar-Ge Birimi kurulacak,
  • Ordu ili ve Arıcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, arıcılık sektöründe uluslararası merkezî bir durumuna gelecek,
  • Enstitü araştırmalarına ait somut çalışmaları ve çarpan etkilerinin değer bulacağı bir altyapı kurulacaktır.


21. Soru

“Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliğine İlişkin Uygulama Esasları” doğrultusunda yetiştiricilik tesislerinde kaç teknik personel bulunmalıdır?

Cevap

  • Proje kapasitelerine göre, su ürünleri konusunda eğitim veren en az 4 yıllık fakülte mezunu veya su ürünleri konusunda kamuda en az 5 yıl görev yapmış teknik personel
  • 50-249 ton/yıl için en az 1 teknik eleman 
  • 250-499 ton/yıl için en az 2 teknik eleman
  • 500-749 ton/yıl için en az 3 teknik eleman 
  • 750-999 ton/yıl için en az 4 teknik eleman
  • 1000 ton/yıl ve daha üzeri tesislerde ise
    en az 5 teknik eleman
  • İstihdam edilen teknik personelden bir tanesi "Teknik Sorumlu Müdür" olarak görevlendirilmektedir.


22. Soru

Türkiye'de görülen parazit kökenli yeni çıkan zoonozlar nelerdir?

Cevap

  • Cryptosporidiosis; Cryptosporidium parvum


23. Soru

Veteriner hekimler ve hayvan yetiştiricileri ilaç kullanmada neleri kayıt tutmaktadır?

Cevap

  • Kullandıkları ilaçların miktarları
  • Uygulama yolu
  • Hangi hayvana uygulandıkları
  • Sağaltım süresi
  • Aldıkları cevapları
  • Kullanım sırasında karşılaştıkları istenmeyen etkiler


24. Soru

Arıcı kimdir?

Cevap

Arıcı, arıcılık işlerini meslek edinen ve geçimlerini kısmen veya tamamen bu yoldan kazananlardır.


25. Soru

Su ürünleri yetiştiricilik işletmesi nedir?

Cevap

Su ürünleri yetiştiricilik işletmesi; su hayvanlarının yetiştirilmesi, saklanması veya büyütülmesiyle bağlantılı herhangi bir faaliyette bulunan kâr amacı güden ya da gütmeyen kamusal veya özel her türlü tesistir.


26. Soru

BERN ve CITES sözleşmelerinin temel amacı nedir?

Cevap

Bu sözleşmelerin temel amacı yaban hayatının korunması ve sürdürülmesinin sağlanmasıdır.


27. Soru

Hayvan gönenci kavramının bilimsel ve anlamda tanımı nedir?

Cevap

Hayvan gönenci bilimsel ve geniş anlamda, "çiftlik, pet, arkadaş, egzotik, laboratuvar ve vahşi hayvanların bakım, beslenme, barındırma, yetiştirme, nakliye, kesim, tedavi ve bilimsel araştırmalar gibi her türlü kullanımı sırasında ağrı, acı, ızdıraptan uzak, sağlık, mutluluk ve iyilik hallerinin sağlanması" anlamına gelmektedir.


28. Soru

Antibiyotik kullanırken direnç ve kalıntı sorunun önlenmesinde yetkili otorite kimdir?

Cevap

Antibiyotik kullanılırken direnç ve kalıntı sorunun önlenmesinde veteriner hekimler ile birlikte yetkili otorite, Tarım ve Orman Bakanlığıdır.


29. Soru

Koloni nedir?

Cevap

Koloni; yumurtlayan ana arısı bulunan ve üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğü 3-4 açık ve kapalı yavrulu olmak üzere 6-8 ve üzeri çerçeveli arı ailesidir.


30. Soru

GDO'larla ilgili korunma maddesini uygulayan ülkeler nelerdir?

Cevap

  • Almanya
  • Avusturya
  • Fransa
  • Lüksemburg
  • Macaristan
  • Yunanistan


31. Soru

Klonlama nedir?

Cevap

Klonlama; "eşeysiz üreme yöntemiyle genetik yapısı birbirinin aynı canlıların
oluşturulması" anlamına gelmektedir.


32. Soru

Bal arılarında bulunan enfeksiyoz ve paraziter hastalıklar nelere neden olmaktadır?

Cevap

Amerikan, Avrupa ve Tulumsu yavru çürüklüğü, kireç hastalığı, taş hastalığı gibi yavru hastalıkları ile nosema, kronik ve akut arı felci, trake akarı gibi ergin arı hastalıkları varroa gibi arı zararlıları kolonilerin zayıflamasına, verimlerinin düşmesine ve zamanında gerekli önlemler alınmadığında ise kovanların sönmesine, hastalıkların yayılmasına neden olmaktadır.


33. Soru

Arıcılık Yönetmeliği'nin amacı nedir?

Cevap

Arıcılık Yönetmeliği'nin amacı "arıcılıkta yetiştiricilik, araştırma, gen kaynaklarının tespiti, muhafazası, ıslahı, suni tohumlama, yeni hatların oluşturulması, damızlık materyalin ithalat ve ihracatı, ticari maksatla ana arı yetiştiriciliği temel esaslarının belirlenmesi, yaygınlaştırılması ve arı sağlığının korunmasına yönelik tedbirlerin alınması”dır.


34. Soru

Türkiye'de görülen bakteri kökenli yeni çıkan zoonozlar nelerdir?

Cevap

  • Campylobacteriosis; Campylobacter jejuni
  • Bartonellozis; Bartonella henselae, B. clarridgeiae


35. Soru

Balık üretim tesisleri açısından değerlendirildiğinde miktar ve kapasite yönünden sıralama nasıldır?

Cevap

  1. Yaklaşık %41'lik oranla Muğla
  2. %13 ile İzmir
  3. Her biri %3-4 oranıyla Antalya, Aydın, Bilecik, Çanakkale ve Kayseri illeri
  4. Her biri %1,5-2 oranıyla Burdur, Denizli, Isparta, Kahramanmaraş, Ordu, Rize, Samsun ve Trabzon illeri
  5. Diğer illerde ise genel olarak küçük kapasiteli balık üretim tesisleri bulunmaktadır.


36. Soru

Zoonotik etken nedir?

Cevap

Zoonoz hastalığa yol açabilme potansiyeli olan her tür virüs, bakteri, mantar, parazit veya diğer biyolojik varlıklara zoonotik etken denir.


37. Soru

BERN sözleşmesi nedir?

Cevap

Bu sözleşme, 9 Ocak 1984 tarihli ve 84/7601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla onaylanarak, 20 Şubat 1984 tarih ve 18318 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi"dir.


38. Soru

"Biyoteknoloji" terimi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Cevap

"Biyoteknoloji" terimi, ilk olarak 1919'da Karl Ereky tarafından kullanılmıştır.


39. Soru

Kafkas Üniversitesi bünyesinde kurulan Yaban Hayatı Koruma, Kurtarma, Rehabilitasyon ve Araştırma Merkezi'nin amacı nedir?

Cevap

Yaban Hayatı Koruma, Kurtarma, Rehabilitasyon ve Araştırma Merkezi'nin Yönetmeliği'nde, Merkezin amacı şu şekilde yer almaktadır; "başta Kuzeydoğu Anadolu olmak üzere Ülkemizdeki yaban hayvan türlerinin belirlenmesi, koruma altında bulunan türlerin korunması ve çoğaltılmasını sağlamak, sağlık problemlerine çözüm bulmak, bu alanda çalışan araştırmacıları desteklemek, hastane, laboratuvar, barınak, istasyon, gözlem evleri, hayvanat bahçesi ve koruma alanları oluşturmak, güçten düşmüş, yetim, hasta ve yaralı yaban hayvanlarının bakımı, rehabilitasyonu, profilaktik önlemlerin alınması ve yeniden doğaya kazandırılmasını sağlayacak yapının ve uzun vadeli işletilebilmesi için gereken mekanizmaların kurulmasını temin etmektir."


40. Soru

Yoğun yapılan yetiştiricilik sistemlerinde en önemli problemlerden görülen hastalıklar çok geniş kapsamda olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Bunlar nelerdir?

Cevap

  1. Bakteriyel, viral veya paraziter etkenlere bağlı bulaşıcı hastalıklar
  2. Yetersiz besleme, fiziksel hasar veya uygun olmayan su kalitesi gibi durumlardan kaynaklanan bulaşıcı olmayan hastalıklar


41. Soru

"Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliğ"nin amacı nedir?

Cevap

"Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği"nin amacı; "ülkemiz su kaynakları potansiyelinin verimli şekilde kullanılması, su ürünleri yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliğin sağlanması, çevrenin korunması ve kaliteli/güvenli gıda temini için, su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili yatırımların, planlı bir şekilde gerçekleştirilmesi ve üretim sırasında etkin denetimin sağlanmasıdır."


42. Soru

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'ne göre GDO nedir?

Cevap

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'ne göre GDO, genetik materyali doğal olmayan bir yolla değiştirilmiş organizmalardır.


43. Soru

"Su Hayvanlarının Sağlık Koşulları ile Hastalıklarına Karşı Korunma ve Mücadele Yönetmeliği"ne göre bir hastalık şüphesi ile karşılaşıldığında neler yapılmalıdır?

Cevap

"Bir hastalığın varlığından şüphe duyulması için herhangi bir sebebin bulunması ya da hastalığın yetiştiriciliği yapılan su hayvanları arasında var olduğunun doğrulanması halinde, bu şüphe ve doğrulama yetkili otoriteye, yetkili otorite tarafından Bakanlığa gecikmeksizin bildirilir. Ayrıca, yetiştiriciliği yapılan su hayvanları arasında ölüm oranının giderek artması durumunda, daha ileri incelemeler için ölümlerin yetkili otoriteye veya özel bir veteriner hekime gecikmeden bildirilmesi gerekir."


44. Soru

Hayvan gönencine ilişkin olarak yapılan ilk yasal dayanak nedir?

Cevap

Hayvan gönencine ilişkin olarak yapılan ilk yasal dayanak AB'nin kuruluşu ile ilgili 1957 tarihli Roma Antlaşması'dır.


45. Soru

Zoonozlar ve Zoonotik Etkenler, İlgili Antimikrobiyal Direnç ve Gıda Kaynaklı Salgınların İzlenmesi Yönetmeliği'nin amacı nedir?

Cevap

Bu yönetmeliğin amacı "ilgili bakanlıklarla işbirliği içerisinde zoonozların, zoonotik etkenlerin ve ilgili antimikrobiyal direncin uygun bir biçimde izlenmesini ve gıda kaynaklı salgınların uygun epidemiyolojik araştırmalarla incelenmesi ile mevcut durum ve kaynakların değerlendirilmesi için gerekli olan bilgilerin toplanmasını sağlamaktır."


46. Soru

Günümüzde GDO'lu ürünlerin kullanılmadığı ülkeler nelerdir?

Cevap

  • Macaristan
  • Venezüella


47. Soru

Ülkemizdeki organik tarım ile ilgili  yönetmelik nedir?

Cevap

1999 yılı Haziran ayında Tarım Bakanları ekolojik hayvansal üretimin hukuku çerçevesi konusunda da görüş birliğine varmışlar ve hayvansal üretimi içine alan 1804/99 sayılı "Organik Tarım Yönetmeliği"ni çıkarmışlardır.


48. Soru

"Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği" kapsamında "Su Ürünleri Yetiştiricilik Tesislerinde Teknik Personel İstihdamı" ile ilgili olan 19. maddeye göre tesislerde kaç personel istihdam edilmelidir?

Cevap

Tesislerde üretim kapasitelerine göre, su ürünleri konusunda eğitim veren en az dört yıllık fakülte mezunu teknik personel istihdam edilir. Kuluçkahanelerde kapasitesine bakılmaksızın en az bir teknik personel istihdam edilmesi gerekmektedir.


49. Soru

1969'da yayınlanan Swann Raporu'nda  hayvancılık alanında kullanılan antibiyotiklerle ilgili yapılan açıklama nedir?

Cevap

1969'da yayınlanan Swann Raporu'nda; antimikrobiyal direnç sorununun tıp ve veteriner hekimliği alanlarında önemli boyutlara ulaştığı, hayvancılık alanında kullanılan antibiyotiklerin insan sağlığı için olumsuz etkilere neden olduğu ilk kez açıklanmıştır.


50. Soru

Multidisipliner nedir?

Cevap

Multidisipliner, bilimsel veya teknik alanda birden fazla bilim dalının bir arada kullanılması durumunu ifade eden kavramdır.


51. Soru

13 Haziran 2010 tarihinde 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu"nun yürürlüğe girmesi ile birlikte, hayvan gönenci konusunda da çeşitli hükümlere yer verilmiştir. Bunlar nelerdir?

Cevap

  • Çiftlik amaçlı olarak yetiştirilen veya beslenen hayvanların korunması ile ilgili asgari standartları belirleyen "Çiftlik Hayvanlarının Refahına İlişkin Genel Hükümler Hakkında Yönetmelik"
  • Canlı omurgalı hayvanların yurt içindeki nakilleri sırasında korunmalarını ve hayvan gönenci kurallarına uyulmasını güvence altına almak ve bu kapsamda yapılacak olan resmî kontrollerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen "Hayvanların Nakilleri Sırasında Refahı ve Korunması Yönetmeliği"
  • Deneysel ve diğer bilimsel amaçlar için kullanılan hayvanları korunması ile ilgili usül ve esasları belirleyen "Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik"


52. Soru

Ülkemizin ilk klon kuzuları kimdir?

Cevap

Devlet Planlama Teşkilatı ve TÜBİTAK desteğiyle gerçekleştirilen çalışma neticesinde 2007'de doğan "Oyalı" ve "Zarife", ülkemizin ilk klon kuzuları olmuşlardır.


53. Soru

Veteriner hekimliğinde antibiyotik direncinin önlenebilmesi amacıyla ne yapılması gerekir?

Cevap

  • Hastalık teşhisinin doğru konularak, kullanılacak ilacın hastalık etkenine ve hayvan türüne uygun olup olmadığının bilinmesi,
  • Saha koşullarında etkinliğinin test edilerek ortaya konulmuş olması,
  • Hastalığı oluşturan mikroorganizmaların
    seçilen ilaca duyarlılığının bilinmesi veya tahmin edilmesi,
  • İlacın farmakokinetik profilinin ve vücutta dağılımının bilinmesi,
  • Bağışıklık sisteminin ne durumda olduğunun bilinmesi,
  • Uygun spektrum ve dozda antibiyotiğin kullanılması,
  • Uygun antibiyotik seçeneklerinin bilinmesi gerekir.


54. Soru

Organik hayvansal üretim nedir?

Cevap

Organik hayvansal üretim, sentetik olarak üretilen maddelerin direkt veya dolaylı olarak kullanılmadığı veya kullanımı zorunlu düzeyde kullanıldığı, organik yemle besleme ve sağlıklı hayvan yetiştiriciliği prensibiyle her aşaması kontrollü, sertifikalı olan hayvansal üretimdir. Bir başka deyişle organik hayvancılık bitkisel ve hayvansal üretimlerde pestisit, kimyasal gübre, GDO, antibiyotik ve büyüme hormonlarının kullanılmadığı hayvan yetiştiriciliğidir.


55. Soru

Prospektüs nedir?

Cevap

Prospektüs, etiket bilgileri ile kullanıcıya yardımcı olacak diğer bilgileri ihtiva eden ve müstakil olarak ürünle birlikte sunulan belgedir.


56. Soru

CITES nedir?

Cevap

Bu sözleşme, 20 Haziran 1996 tarihli ve 22672 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak, 22 Aralık 1996 tarihinde yürürlüğe giren "Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme"dir.


57. Soru

Arıcılıkta suni tohumlama nedir?

Cevap

Arıcılıkta suni tohumlama; çiftleşme olgunluğuna gelmiş arının spermi alınarak alet yardımıyla çiftleşme olgunluğuna gelmiş ana arının döl yoluna verilmesidir.


58. Soru

13 Ağustos 2010 tarihinde yürürlüğe giren "Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik" ve "Biyogüvenlik Kurulu ve Komitelerin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik"in amacı nedir?

Cevap

Bu yönetmeliğin amacı; “bilimsel ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde, modern biyoteknoloji kullanılarak elde edilen genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünlerinden kaynaklanabilecek risklerin engellenmesi, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması için” usul ve esasları belirlemektir.


59. Soru

Yetiştiricilik tesisi nedir?

Cevap

Yetiştiricilik tesisi, su ürünleri yetiştiriciliğinin
yapıldığı yerlerdir.


60. Soru

Yaban hayatı ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına ilişkin açılan başkanlık araştırma merkezleri nelerdir?

Cevap

  • Orman ve Su İşleri Bakanlığında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Bünyesinde Yaban Hayatı Daire Başkanlığı
  • Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezleri
  • Biyoçeşitlilik Araştırma ve Uygulama Merkezleri
  • Biyoçeşitlilik ve Koruma Laboratuvarları
  • Yaban Hayatı Koruma Merkezleri


61. Soru

Biyoteknoloji nedir?

Cevap

Biyoteknoloji; özel bir kullanıma yönelik olarak ürün veya işlemleri dönüştürmek veya meydana getirmek için biyolojik sistem ve canlı organizmaları veya türevlerini kullanan teknolojik uygulamalardır.


62. Soru

Ülkemizde hayvan gönencine olan ilginin artmasının nedenleri nelerdir?

Cevap

  • Kentlerde nüfus yoğunluğunun artması
  • Yazılı ve görsel basın ile sivil toplum örgütlerinin etkisi
  • Toplumum eğitim ve ekonomik düzeyinin artması
  • AB'ye uyum süreci ve bu yönde yapılması gereken zorunlu durumlar


63. Soru

Üretilen GDO'ların doğaya salınmasından önce, ABD'de GDO kim tarafından incelenmektedir?

Cevap

  • ABD Tarım Bakanlığı (USDA)
  • Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA)
  • Çevre Koruma Ajansı (EPA)


64. Soru

"Organik" kelimesi Türk Dil Kurumu sözlüğünde nasıl tanımlanmıştır?

Cevap

Organik; Türk Dil Kurumu sözlüğünde "kökeni bitkisel ve hayvansal olan" olarak tanımlanmıştır.


65. Soru

Ülkemizde GDO ile ilgili yapılan yasal düzenlemeler nelerdir?

Cevap

  • Ulusal olarak yapılan ilk yasal düzenleme 1998 tarihli "Transgenik Kültür Bitkilerinin Alan Denemeleri Hakkında Talimat"tır.
  • Uluslararası düzeyde yapılan ilk girişim TBMM tarafından 2003'te onaylanan "Cartagena Biyogüvenlik Protokolü"dür.
  • 5 Haziran 2004 tarihinde "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun" kapsamında genetiği modifiye gıdalar adı altında genetiği değiştirilmiş ürünlerle ilgili tanımla yasal hale gelmiştir.
  • 26 Ekim 2009 tarihinde "Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelik" yürürlüğe girmiştir.


66. Soru

Organik hayvansal üretime yönelme nedenleri nelerdir?

Cevap

  • Çevre dostu üretim yoluyla çevreye olan zararın minimuma indirilmesi,
  • Sürdürülebilir hayvancılığın geliştirilmesi,
  • Hayvan hastalıklarıyla mücadele ve sürü sağlığının korunması,
  • Hayvan gönenci standartlarının geliştirilmesi,
  • Tüketici talebine yönelik kaliteli ve sağlıklı ürünlerin üretilmesi,
  • Ürünlerin yüksek fiyata satılması ile üretici gelir düzeyinin artırılmasıdır.


67. Soru

Etoloji nedir?

Cevap

Etoloji; iç ve dış uyarıların etkisiyle oluşan hayvan davranış sistemlerini inceleyen ve onları çözümlemeye çalışan karşılaştırmalı hayvan davranışları bilimi anlamına gelir.


68. Soru

Enfeksiyonun bulaşma yönlerine göre adları nelerdir?

Cevap

Enfeksiyonun bulaşma yönü;

  • Antropozoonoz: Hayvanlardan insanlara doğru
  • Zooantropozoonoz: İnsanlardan hayvanlara doğru
  • Amfiksenoz: Hayvan ve insanlar arasında her iki yöne doğru doğal bulaşma

69. Soru

İlk klonlama denemeleri ne zaman ve kimlerde yapılmıştır?

Cevap

İlk klonlama denemeleri;

  • 1952'de kurbağalarda,
  • 1979'da farelerde,
  • 1984'de koyun embriyolarında
  • 1986'da sığırlarda yapılmıştır.

70. Soru

Klonlamanın avantajları nelerdir?

Cevap

  • Üstün genetik yapıya sahip olup, herhangi bir nedenden dolayı döl veremeyen ya da ölmek üzere olan çiftlik hayvanların klonlanarak çoğaltılması
  • Nesli tükenmekte veya az sayıda kaldığı için üretilme imkânı olmayan hayvanların bu teknoloji ile çoğaltılabilmesi


71. Soru

Organik üretimde hastalık çıkması durumunda alınacak önlemler nelerdir?

Cevap

Organik üretimde hastalık çıkması durumunda bitkisel ilaçlar öncelikle tercih edilmeli, acil durumlarda sentetik ilaca gereksinim duyulması durumunda ilacın yasal arınma süresinin iki katı süre beklendikten sonra ilgili hayvanın ürünü tüketime sunulmalıdır. Ancak hayvana bir yıl içerisinde en fazla üç defa ilaç kullanılabilir. Daha fazla olması durumunda alınan ürün organik olarak değerlendirilemez.


72. Soru

AB ilk organik ürün yönetmeliğini ne zaman çıkarmıştır?

Cevap

AB, ilk organik ürün yönetmeliğini 1991'de çıkarmıştır. 2092/91 sayılı AB Yönetmeliği yalnızca bitkisel ürünler için hazırlanmıştır.


73. Soru

"Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik"in kapsadığı hususlar nelerdir?

Cevap

Bu Yönetmelik; "Her türlü bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimi ile kullanılacak girdilerin organik tarım metoduna uygun olarak üretilmesi veya temini, gıda veya yem olarak kullanılan mayalar, orman ve doğal alanlardan organik tarım ilkelerine uygun olarak ürün toplanması, bu ürünlerin işlenmesi, ambalajlanması, etiketlenmesi, depolanması, taşınması, pazarlanması, kontrolü, sertifikalandırılması, denetimi ile cezai hükümlere ilişkin teknik ve idari hususları kapsar.”


74. Soru

Yeni zoonoz nedir?

Cevap

Yeni zoonoz; yeni tanımlanmış/değişikliğe uğramış, ya da daha önce oluşmuş ancak insidans, ya da coğrafya, konakçı ve vektör açısından oransal artış gösteren zoonozdur.


75. Soru

Türkiye'de görülen virüs kökenli yeni çıkan zoonozlar nelerdir?

Cevap

  • Kırım Kongo Kanamalı Ateşi
  • Kuş Gribi; Avian Influenza Virus H5N1 suşu
  • Hantavirüs Hastalığı; Hantavirus
  • Domuz Gribi


76. Soru

Akvatik hayvan hastalıkları listesinin temel amacı nedir?

Cevap

Akvatik hayvan hastalıkları listesinin temel amacı, üye olan ülkelerde hastalıkların ortaya çıkması durumunda OIE'ye rapor edilerek dünya çapında akvatik hayvan sağlığı durumunun şeffaflığını garanti altına almaktır.


77. Soru

Antimikrobiyal direnç nedir?

Cevap

Antimikrobiyal direnç; "Bazı tür mikroorganizmaların, aynı tür mikroorganizmaları engellemek veya öldürmek için yeterli olarak verilen konsantrasyonda antimikrobiyal etken varlığında yaşayabilmesi ve hatta üreyebilmesi" şeklinde tanımlanmaktadır.


78. Soru

Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS) nedir?

Cevap

Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS); etiketlenmiş kovanlara ait bilgilerin merkezî bir veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemidir.


79. Soru

GDO nasıl elde edilir?

Cevap

GDO, bir canlının gen dizilimi değiştirilerek ya da bu canlıya çeşitli bakteri, virüs, hayvan ve bitkilerden gen aktarılarak kendi doğasında bulunmayan bir karakter kazandırılması ile elde edilir.


80. Soru

Biyogüvenlik konusunda AB'nin 1990'da çıkarttığı iki direktif nedir?

Cevap

  1. EC/90/219 (kapalı şartlarda kullanım)
  2. EC/90/220 (çevreye serbest bırakma)


81. Soru

18 Mart 2010 tarihinde yürürlüğe giren 5977 sayılı "Biyogüvenlik Kanunu"nun hükümleri nelerdir?

Cevap

Kanun hükümlerince, GDO ve ürünlerinin onay alınmadan piyasaya arz edilmesi, kullanılması veya kullandırılması, genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvanların üretimi, GDO ve ürünlerinin piyasaya sürme kapsamında belirlenen amaç ve alan dışında kullanımı, GDO ve ürünlerinin, bebek mamaları ve bebek formülleri, devam mamaları ve devam formülleri ile bebek ve küçük çocuk ek besinlerinde kullanılması yasaklanmıştır.


82. Soru

Hayvan gönenci kavramı ilk olarak hangi kanunla ulusal mevzuatımıza girmiştir?

Cevap

Hayvan gönenci kavramı ilk olarak 1 Temmuz 2004 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" ile ulusal mevzuatımıza girmiştir.


83. Soru

Çiftlik hayvanlarında başarılı ilk klonlama ne zaman gerçekleşmiştir?

Cevap

Çiftlik hayvanlarında başarılı ilk klonlama, embriyonik hücreler aracılığı ile 1986'da gerçekleştirilmiştir.


84. Soru

Prof. Dr. Süreyya Tahsin Aygün kimdir?

Cevap

Ülkemizde, insan ömrünü uzatmanın yolunun doğumdan sonra atılan plasentalarda ve kordon hücrelerinde olduğunu söyleyen bilim insanı, veteriner hekim, Prof. Dr. Süreyya Tahsin Aygün, kök hücre tedavisi üzerine dünyada öncü bilim insanları arasında yer almaktadır. Kendisi 1950-1960'lı yıllar arasında hayvanların çeşitli hastalıklarının tedavisinde araştırmalar yapmış ve bu çalışmalar çeşitli tıp dergilerinde yayınlanmıştır.


85. Soru

Türkiye'de organik tarımla ilgili yapılan yasal düzenlemeler nelerdir?

Cevap

  • Türkiye'de organik tarımla ilgili ilk yasal düzenleme "Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla Üretilmesine İlişkin Yönetmelik" 18 Aralık 1994 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
  • 18 Ağustos 2010 tarihinde "Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi