Genel İşletme Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

İşletme Çevresi

1. Soru

İşletmelerin sektörel çevresi temel olarak kaç bileşenden oluşur?

Cevap

Beş bileşenden oluşur bunlar; rakipler ve rekabet, müşteriler, tedarikçiler ve stratejik ortaklar, işgücü piyasası, düzenleyici kurumlar ve çıkar gruplarıdır.


2. Soru

Ekonomik Çevre nedir?

Cevap

İşletmelerin ekonomik çevresi; faaliyette bulundukları ülkedeki ekonomik durumla yakından ilgilidir. İşletmelerin var olan kıt kaynakları kullanarak, sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılayabilmek için üretim yaptıkları ortam, işletmenin ekonomik çevresidir.


3. Soru

Düzenleyici Kurumlar kimlerdir?

Cevap

İşletmelerin sektörel çevresinde yer alan düzenleyici kurumların ve çıkar gruplarının işletmelerin faaliyetleri üzerinde önemli bir yaptırım gücü vardır. Düzenleyici kurumlar; devlet tarafından kamu yararını korumak amacıyla kurulmuş, belli uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren, bu alanlardaki uygulama kalıplarını belirleyen veya çeşitli düzenlemeler yapan resmi kuruluşlardır.


4. Soru

Doğal Çevre nedir?

Cevap

İşletmelerin girdi olarak kullandığı doğal kaynaklar ile iklimsel, coğrafi ve jeolojik etkenler işletmelerin doğal çevresini oluşturmaktadır.


5. Soru

Küresel çevre bazında işletmeye düşen nedir?

Cevap

İşletmecilere düşen küreselleşmeyi görmezden gelmek yerine, varlığını kabul edip işletme çevresini küresel eğilimleri göz önünde bulundurarak analiz etmektir.


6. Soru

Doğal çevre işletme açısından neden önemlidir?

Cevap

Doğal çevre, işletmelerin kuruluş yerinin saptanmasında ve işletmecilik faaliyetlerinin verimli bir şekilde sürdürülebilmesinde oldukça etkilidir.


7. Soru

Küresel Çevre nedir?

Cevap

İşletmelerin siyasal-yasal, ekonomik, sosyokültürel, teknolojik ve doğal çevre faktörlerini etkileme potansiyeli olan ve dolayısıyla tüm çevresini bir anlamda kapsayabilen genel çevre bileşeni küresel çevre olarak adlandırılmaktadır.


8. Soru

İşletmeler açısından düzenleyici kurumlar neden önemlidir?

Cevap

Düzenleyici kurumlar; devlet tarafından kamu yararını korumak amacıyla kurulmuş, belli uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren, bu alanlardaki uygulama kalıplarını belirleyen veya çeşitli düzenlemeler yapan resmi kuruluşlardır. Düzenleyici kurumlar tarafından yapılan işletmecilik faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler, işletmeler açısından bağlayıcı nitelik taşımaktadır. İşletmeler faaliyetlerini sürdürürken hangi düzenleyici kurumların doğrudan etki alanında yer aldıklarını iyi bilmeli ve bu kurumların öngördükleri düzenlemelere uymak zorunda olduklarını unutmamalıdırlar.


9. Soru

Rakipler ve Rekabet nedir?

Cevap

Aynı veya benzer ürünleri üreterek piyasaya sunan herhangi bir işletme, aynı sektörde faaliyet gösteren bir başka işletmenin rakibi olarak tanımlanmaktadır.


10. Soru

İşletmeler hangi konularda rekabet ederler?

Cevap

İşletmeler rakipleriyle fiyat, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği, ürünlerin kolay erişilebilirliği ürünlerin özellikleri ve müşterilere sağladıkları satış sonrası hizmetlerin kalitesi gibi konularda rekabet etmektedirler.


11. Soru

Müşteriler kimlerdir?

Cevap

İşletmelerin sektörel çevresinin temel bileşenlerinden birisi de müşterilerdir. Müşteriler, işletmelerin sundukları ürünleri kendi bireysel ihtiyaçları karşılamak için talep edebilecekleri gibi, yeniden satmak veya kendi üretim süreçlerinde kullanmak üzere de talep edebilirler. Kendi bireysel ihtiyaçları için işletmelerin çeşitli çıktılarını talep eden müşteriler, bireysel müşteri olarak nitelendirilmektedir. Bunun yanında işletmelerin ürünlerini yeniden satmak veya kendi üretim süreçlerinde kullanmak için talep eden müşteriler, endüstriyel müşteri olarak adlandırılmaktadır.


12. Soru

Tedarikçiler ve Stratejik Ortaklıklar kimlerdir?

Cevap

İşletmelerin ihtiyaç duydukları girdilerin birçoğu, işletmelerin birlikte çalıştığı tedarikçiler tarafından sağlanmaktadır. Tedarikçiler işletmelerin üretim süreçlerinde ihtiyaç duyacağı girdileri sağlayan kişi veya kuruluşlar şeklinde tanımlanmaktadır.


13. Soru

İşgücü Piyasası nedir?

Cevap

İşletmelerin performansı üzerinde etkili olan bir diğer sektörel çevre bileşeni de işgücüdür.


14. Soru

Demografik özellikler nelerdir?

Cevap

Bir ülkedeki nüfusun yapısı, güncel durumu ve değişim eğilimleri demografik özellikler olarak tanımlanabilir.


15. Soru

Teknoloji nedir?

Cevap

Teknoloji, girdileri çıktılara dönüştürmek için gerekli olan uzmanlık, bilgi, araç ve yetenek şeklinde tanımlanabilir.


16. Soru

İşletmelerde teknoloji neden önemlidir?

Cevap

İşletmeler ürüne ilişkin yenilikleri yakından izlerken, sürece ilişkin gelişmeleri gözden kaçırmamalıdırlar. Unutulmaması gereken; her iki tür teknolojik yeniliğin de rakip işletmelere karşı rekabet üstünlüğü sağlama potansiyeline sahip olduğudur.


17. Soru

Çevresel gözlem adına yöneticiler neler yapmalıdır?

Cevap

Bu amaçla işletmeler, çevreye ilişkin sürekli bilgi edinilmesine olanak sağlayan çeşitli mekanizmalar kurmalıdır.


18. Soru

İşletmeler ihtiyaç duyduğu işgücünü nereden temin eder?

Cevap

İşletmeler faaliyetlerini sürdürmek için gerek duydukları işgücünü genelde işletme sınırları dışından temin etmek zorundadırlar. İşletme gereksinimlerine uygun işgücünün bulunması ve daha sonrasında seçilmesi işletmelerin insan kaynakları bölümlerince yürütülen temel işlevlerden biridir. Bu seçimin sonuçları işletmenin başarısı üzerinde oldukça önemli bir etkiye sahiptir.


19. Soru

Ekonomik çevre işletmeyi nasıl etkiler?

Cevap

Ekonomik çevre işletme faaliyetlerini oldukça derinden etkileyebilir. Ekonomik çevrenin işletmeler üzerindeki etkileri, üç temel noktada özetlenebilir. Bu noktalar: Ekonominin güncel durumu, ekonominin konjonktürel yapısı ve ekonomide yaşanan yapısal değişimlerdir.


20. Soru

Sosyokültürel Çevre nedir?

Cevap

Kısaca ifade etmek gerekirse, Siyasal-yasal çevre genel olarak siyasal sistem, yasal ve siyasal kurumlar, yasalar ve diğer çeşitli düzenlemeleri de içine alan bir yapı olarak tanımlanabilir.


21. Soru

İşletme sınırları en genel anlamda nasıl tanımlanır?

Cevap

İşletmelerin çevresi en genel ifadesiyle işletme sınırları dışında kalan her şey olarak tanımlanabilir.


22. Soru

Bir işletme faaliyetlerini hangi girdiler sayesinde gerçekleştirir?

Cevap

Faaliyet alanı ne olursa olsun Faaliyet alanı ne olursa olsun, her işletme söz konusu faaliyetlerini çevreden elde ettiği girdiler sayesinde gerçekleştirmektedir.


23. Soru

Çevreden ettiği çıktıları işletmeler ne yapar?

Cevap

İşletmeler elde ettiği çıktıları da yine aynı çevreye sunarak devamlılık, kâr elde etme ve sosyal sorumluluk gibi çeşitli işletmecilik amaçlarını yerine getirebilmektedir.


24. Soru

İşletmenin çevresini tam olarak anlayabilmek için ne tur bir yol izlenmelidir?

Cevap

İşletme çevresi, her ne kadar işletme sınırları dışında kalan her şey olarak tanımlansa da, işletme ve çevre arasındaki ilişkiyi tam olarak anlayabilmek daha kapsamlı bir analiz sürecini gerektirmektedir. Bu süreçte işletmecilerin en önemli yol göstericisi Genel Sistem Yaklaşımıdır.


25. Soru

Sistem nedir?

Cevap

Sistem; çevreyle ve birbirleriyle ilişkili çeşitli parçalardan veya bir başka deyişle alt sistemlerden oluşan bir bütün olarak tanımlanabilir.


26. Soru

Alt sistem nedir?

Cevap

Sistemin kendi içinde bütünlük arz eden alt bileşenleridir.


27. Soru

İşletme ile çevre etkileşim süreci nasıldır?

Cevap

Çevreyle etkileşimi sırasında sistem, çevreden çeşitli girdiler almakta, bu girdileri belli bir süreç çerçevesinde işlemekte ve bu sürecin sonucu olarak meydana gelen çıktıları yine çevreye sunmaktadır.


28. Soru

İşletmeler neden açık birer sistem olarak değerlendirilirler?

Cevap

İşletmeler de çevreyle olan etkileşimlerini sistem yaklaşımına oldukça benzer bir girdi-çıktı süreci çerçevesinde gerçekleştirmektedirler. Bu bakımdan işletmeleri birer açık sistem olarak değerlendirmek önemli bir gerekliliktir.


29. Soru

Bir sistem olarak işletmeler hangi alt birimlerden meydana gelmektedir?

Cevap

Bir işletme sistemi için pazarlama bölümü, alt düzeyde bir sistemdir. Pazarlama bölümü, işletme içerisinde finansman, insan kaynakları ve üretim gibi diğer bölümlerle uyumlu bir şekilde çalışmalı ve üst sistem olan işletmenin amaçlarına ulaşabilmesi için çaba göstermelidir.


30. Soru

İşletmelerde üst sistem nedir?

Cevap

Üst sistem olarak nitelendirdiğimiz işletmenin ise öncelikle bulunduğu sektörün, daha sonra ulusal ve küresel ekonominin bir alt sistemi olduğunu belirtmek gerekmektedir.


31. Soru

Genel sistem yaklaşımın bize sunduğu önemli bir kolaylık nedir?

Cevap

İşletme çevresini iç içe geçmiş bir sistemler bütünü olarak algılamaktır.


32. Soru

Genel Sistem Yaklaşımı’yla ilgili olarak işletmeciler tarafından göz ardı edilmemesi gereken diğer kavramlar nelerdir?

Cevap

Sinerji, Entropi ve Ekofinalitedir.


33. Soru

Sinerji nedir?

Cevap

Bütünün kendisini oluşturan parçaların tek başlarına yaratabilecekleri değerlerin toplamından daha fazla bir değer yaratması durumudur.


34. Soru

Entropi nedir?

Cevap

Doğadaki tüm sistemlerin yok olmaya mahkûm oldukları şeklinde açıklanabilecek bir kavramdır. Sistemler entropi olgusuna karşı, bünyelerinde gereğinden daha fazla enerji üretmeye çabalamaktadırlar.


35. Soru

Ekofinalite nedir?

Cevap

İşletmeciler tek bir doğruya takılıp kalmamalıdırlar. Çeşitli yenilik arayışlarına imkân sağlayan, motive edici bir işletme ortamı yaratmalı ve işletme çevresini olası yenilikçi yolları bulabilmek adına dikkatli bir şekilde izlemelidirler.


36. Soru

İşletme çevresini sistem bakış açısıyla ele aldığımızda nasıl bir yapı görürüz?

Cevap

İşletme çevresini sistem bakış açısıyla ele aldığımızda, bunun işletme içinden başlayan ve çeşitli katmanları olan bir yapı olacağını düşünebiliriz. İşletme çevresi, iç içe geçmiş çeşitli düzeylerdeki çevresel sistemlerden oluşmaktadır.


37. Soru

İşletmenin iç çevresi ve dış çevresi kavramlarından ne anlaşılmalıdır?

Cevap

İşletme çevresinin işletme sınırları içinde kalan kısmına işletmenin iç çevresi ya da kısaca iç çevre denilmektedir. İşletme çevresinin işletme sınırları dışında kalan kısmı ise işletmenin dış çevresini oluşturmakta ve kısaca dış çevre olarak adlandırılmaktadır.


38. Soru

İşletmenin iç çevresi nedir?

Cevap

İşletmenin iç çevresi işletme sınırları içinde, İşletmenin vizyonunu, misyonunu, temel yeteneğini, örgüt yapısını ve kültürünü içinde barındıran bir çeşit alt sistemler bütünüdür.


39. Soru

İşletmenin dış çevresi nedir?

Cevap

İşletmenin dış, çevresi işletmenin sınırları dışında yer alan ve işletmeyi doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilen çeşitli bileşenleri içeren bir çeşit üst sistemdir.


40. Soru

İşletmenin mikro çevresi nedir?

Cevap

Söz konusu bu üst sistemin işletmeyi doğrudan etkileyen bileşenlerine işletmenin yakın dış çevresi, İşletmenin sektörel çevresi veya işletmenin mikro çevresi denilmektedir.


41. Soru

İşletmenin genel çevresi hangi bileşenlerden oluşmaktadır?

Cevap

Genel çevrenin işletme faaliyetleri üzerindeki etkisi daha uzun bir zaman diliminde kendisini göstermektedir, bu nedenle genel çevrenin işletmelerin günlük faaliyetleri üzerindeki etkisini saptamak oldukça güçtür. İşletmenin genel çevresi temel olarak beş bileşenden oluşmaktadır. Bu bileşenler siyasal-yasal çevre, ekonomik çevre, sosyokültürel çevre, teknolojik çevre ve doğal çevre olarak isimlendirilmektedir.


42. Soru

Siyasal-Yasal Çevre nedir?

Cevap

Kısaca ifade etmek gerekirse, Siyasal-yasal çevre genel olarak siyasal sistem, yasal ve siyasal kurumlar, yasalar ve diğer çeşitli düzenlemeleri de içine alan bir yapı olarak tanımlanabilir. Siyasal-yasal çevre işletme faaliyetlerini düzenleyen yasaların kaynağıdır. Bu nedenle her işletme tarafından yakından takip edilmelidir.


43. Soru

Çıkar gruplarının işletme üzerindeki etkisi nedir?

Cevap

Düzenleyici kurumların aksine çıkar grupları, devlet tarafından oluşturulmuş resmi bir yapıyı ifade etmemektedir. Bu tür gruplar kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşunun çatısı altında faaliyet gösterebileceği gibi, sosyal medya üzerinde merkezi bir yönetimi olmayan bir yapı olarak da faaliyet gösterebilir. Devlet tarafından resmi bir yaptırım gücüyle donatılmış olmamasına rağmen, çıkar gruplarının işletmeler üzerinde güçlü bir etkisinin varlığı yadsınamaz bir gerçektir.


45. Soru

Neden işletmenin iç çevresi işletmeden işletmeye göre farklılık gösterir?

Cevap

İç çevre, işletme sisteminin en derinde yer alan alt sistemi olarak düşünülebilir. İşletmelerin iç çevresinin işletmeden işletmeye farklılık göstermesi, işletmelerin iç çevre bileşenlerinin değişen yapısıyla açıklanmaktadır.


46. Soru

İşletmeciler işletmelerin dış çevreyle olan etkileşimlerini analiz ederken ve yönetirken neye dikkat etmelidirler?

Cevap

İşletmeciler işletmelerin dış çevreyle olan etkileşimlerini analiz ederken ve yönetirken, işletmenin iç çevre dinamiklerini de göz ardı etmemelidirler.


47. Soru

İşletmenin iç çevresini oluşturan alt başlıklar nelerdir?

Cevap

Bunlar: vizyon. misyon temel yetenekler, örgüt yapısı ve örgüt kültürüdür.


48. Soru

Misyon nedir?

Cevap

Misyon kavramı, bir işletmenin var olma nedeni olarak tanımlanabilir.


49. Soru

İşletmeler açısından misyon nedir?

Cevap

İşletmelerin misyonu, misyon ifadelerinde kendine yer bulmaktadır. Misyon ifadeleri, işletmeler için her türlü karar alma sürecinde etkili olan bir nirengi noktası olarak düşünülebilir.


50. Soru

Vizyon nedir?

Cevap

Vizyon kavramı yapısında, doğal olarak, bir parça hayalci unsurlar bulundurabilir.


51. Soru

İşletmeler açısından vizyon nedir?

Cevap

Vizyon kavramı işletmeler için ulaşmaya çalıştıkça uzaklaşan ve işletmenin faaliyetlerine yön veren bir kutup yıldızı olarak betimlenebilir.


52. Soru

İşletmelerin temel yetenekleri ne anlama gelir?

Cevap

Bir işletmenin her konuda uzman olması beklenemez. İşletmelerin en iyi bildikleri ve yaptıkları işler onların temel yetenekleri olarak tanımlanmaktadır.


53. Soru

Örgüt yapısı nedir?

Cevap

Örgütleme kavramı, işletme kaynaklarının stratejik hedefler doğrultusunda işletme içinde yayılımının sağlanması şeklinde tanımlanabilir.


54. Soru

Örgütlenme nedir?

Cevap

Örgütleme, bir işletmede kimin, neyi, hangi yetkiyle gerçekleştireceğinin ortaya konması sürecidir.


56. Soru

Örgüt yapısı işletmelerde neleri belirler?

Cevap

Örgüt yapısı işletme içinde ast-üst ilişkilerini, izlenmesi gereken iletişim kanallarını ve işletme amaçlarının hiyerarşik düzenini ortaya koymaktadır.


57. Soru

Örgüt yapıları işletmelerde nasıl ifade edilir?

Cevap

İşletmelerin örgüt yapıları genelde örgüt şemaları aracılığıyla görsel olarak ifade edilmektedir.


58. Soru

Makro boyutta işletmeler hangi kültürel çevre içindedirler?

Cevap

İşletmelerin genel çevresi konusunda sosyokültürel boyuta ilişkin açıklamalar yaparken işletmelerin belli bir ulusal ve/veya küresel kültür içinde faaliyetlerini sürdürdükleri bilinmektedir.


59. Soru

Mikro boyutta örgüt kültürü neyi ifade eder?

Cevap

Her işletmenin kendi yapısına has bir kültürü vardır. Örgüt kültürü, işletmelerin beşeri boyutuyla ve toplum işletme etkileşimiyle yakından ilgili bir kavramdır.


60. Soru

Örgüt kültürünü oluşturan kavramlar nelerdir?

Cevap

İşletme içinde paylaşılan değer, norm ve davranış kalıpları o işletmenin kültürünü oluşturmaktadır.


61. Soru

İşletme içindeki yöneticiler çevre açısından nasıl bir tutum izlemelidir?

Cevap

İşletmelerde görev yapan yöneticiler, işletme çevresini yakından izlemeli ve nasıl bir çevre içinde faaliyet gösterdiklerini iyi bilmelidirler.


62. Soru

İşletmeler ve çevre arasında nasıl bir ilişki vardır?

Cevap

İşletmeler çevreden kendi faaliyetleri için gerekli olan girdileri alır ve bu faaliyetler sonucunda çevreye çeşitli çıktılar sunarlar. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse işletmeyle çevre arasında önemli bir girdi-çıktı ilişkisi vardır. İşletmeler faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli olan çeşitli kaynakları çevrelerinden sağlamakta, bu kaynakları kendi bünyelerinde belli süreçlere tabi tutmakta ve bu süreçler neticesinde yine çevreye çeşitli ürünler sunmaktadırlar. Faaliyet alanı ne olursa olsun, her işletme söz konusu faaliyetlerini çevreden elde ettiği girdiler sayesinde gerçekleştirmekte ve elde ettiği çıktıları da yine aynı çevreye sunarak devamlılık, kâr elde etme ve sosyal sorumluluk gibi çeşitli işletmecilik amaçlarını yerine getirebilmektedir. Çevre işletmeye çeşitli fırsatlar sunarken bazı tehditleri de bünyesinde barındırmaktadır.


63. Soru

Sistem nedir?

Cevap

Sistem; çevreyle ve birbirleriyle ilişkili çeşitli parçalardan veya bir başka deyişle alt sistemlerden oluşan bir bütün olarak tanımlanabilir.


64. Soru

Alt sistem nedir?

Cevap

Alt sistem, sistemin kendi içersinde bütünlük arz eden alt bileşenleridir. Çevreyle etkileşimi sırasında sistem, çevreden çeşitli girdiler almakta, bu girdileri belli bir süreç çerçevesinde işlemekte ve bu sürecin sonucu olarak meydana gelen çıktıları yine çevreye sunmaktadır. Bu döngüsel süreç kapsamında, sistem çevreden aldığı geribildirimler ışığında kendisini değiştirmekte veya yeniden düzenlemekte ve bu şekilde uyum yeteneğini arttırmaya çalışmaktadır.


65. Soru

İşletmeler açık bir sistem midir?

Cevap

İşletmeler çevreyle olan etkileşimlerini sistem yaklaşımına oldukça benzer bir girdi-çıktı süreci çerçevesinde gerçekleştirmektedirler. Bu bakımdan işletmeleri birer açık sistem olarak değerlendirmek önemli bir gerekliliktir. Çevresiyle insan, bilgi, hammadde, enerji alışverişi olmayan sistemler kapalı sistemlerdir. Fakat kapalı yapıda bir sistem, işletmeler için kesinlikle söz konusu olamaz. Özetlemek gerekirse her işletme çevreyle sürekli etkileşim içinde olan açık birer sistemdir.


66. Soru

Sinerji nedir?

Cevap

Bütünün kendisini oluşturan parçaların tek başlarına yaratabilecekleri değerlerin toplamından daha fazla bir değer yaratması durumudur. İşletme çevresinde yer alan çeşitli alt sistemler uyumlu ve etkileşimli bir şekilde çalıştıkları zaman, sistem daha büyük bir çıktı potansiyeline sahip olacaktır. İşletmelerin bünyesinde çeşitli alt sistemler, belli bir uyum içerisinde bir araya getirilmekte ve işletmenin devamlılığının sağlanabilmesi adına her bir alt sistemin bireysel toplamından daha büyük bir ortak değer yaratılmaktadır.


67. Soru

Entropi nedir?

Cevap

Doğadaki tüm sistemlerin yok olmaya mahkûm oldukları şeklinde açıklanabilecek bir kavramdır. Sistemler entropi olgusuna karşı, bünyelerinde gereğinden daha fazla enerji üretmeye çabalamaktadırlar. Sistemlerin bu eğilimi negatif entropi olarak adlandırılmaktadır. Bir sistem olarak işletmeler, işletmecilik süreçleri sonucunda “artı değer” yaratarak, entropiyi yenmeye gayret etmelidirler. Aksi takdirde işletmenin faaliyetlerini sürdürmesi zorlaşacak ve işletme, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır.


68. Soru

Ekofinalite nedir?

Cevap

Sistem yaklaşımına göre, belli sonuçlara ulaşmak için izlenebilecek yollar oldukça çeşitlidir. Farklı noktalardan başlayarak veya farklı yolları kullanarak da aynı sonuçlar elde edilebilir. Bu bağlamda işletmeciler tek bir doğruya takılıp kalmamalıdırlar. Çeşitli yenilik arayışlarına imkân sağlayan, motive edici bir işletme ortamı yaratmalı ve işletme çevresini olası yenilikçi yolları bulabilmek adına dikkatli bir şekilde izlemelidirler.


69. Soru

İşletmenin iç çevresi nedir?

Cevap

İşletmenin iç çevresi işletme sınırları içinde, işletmenin vizyonunu, misyonunu, temel yeteneğini, örgüt yapısını ve kültürünü içinde barındıran bir çeşit alt sistemler bütünüdür.


70. Soru

İşletmenin dış çevresi nedir?

Cevap

Dış çevre işletmenin sınırları dışında yer alan ve işletmeyi doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilen çeşitli bileşenleri içeren bir çeşit üst sistemdir.


71. Soru

İşletmenin genel çevresi nedir?

Cevap

İşletme çevresinin en dış katmanı işletmenin genel çevresi veya kısaca genel çevre olarak nitelendirilmektedir. İşletmenin genel çevresi işletme faaliyetleri üzerinde dolaylı bir etkiye sahiptir. Genel çevrenin işletme faaliyetleri üzerindeki etkisi daha uzun bir zaman diliminde kendisini göstermektedir, bu nedenle genel çevrenin işletmelerin günlük faaliyetleri üzerindeki etkisini saptamak oldukça güçtür.


72. Soru

İşletmenin genel çevresinin temel bileşenleri nelerdir?

Cevap

İşletmenin genel çevresi temel olarak beş bileşenden oluşmaktadır. Bu bileşenler siyasal-yasal çevre, ekonomik çevre, sosyokültürel çevre, teknolojik çevre ve doğal çevre olarak isimlendirilmektedir.


73. Soru

İşletmenin küresel çevresi nedir?

Cevap

İşletmenin genel çevresinde yer alan tüm bileşenleri, daha geniş kapsamlı olarak etkileme potansiyeline sahip olan bir diğer genel çevre bileşeni de işletmenin küresel çevresidir. Küresel çevre tüm diğer genel çevre ve sektörel çevre bileşenleriyle etkileşim hâlindedir. Bu özelliğinden dolayı küresel çevrenin, işletmeyi ve işletme çevresini saran bir üst sistem olarak algılanmasının daha doğru olacağı düşünülmektedir.


74. Soru

Siyasal-yasal çevre nedir?

Cevap

Siyasal-yasal çevre genel olarak siyasal sistem, yasal ve siyasal kurumlar, yasalar ve diğer çeşitli düzenlemeleri de içine alan bir yapı olarak tanımlanabilir. Siyasal-yasal çevre işletme faaliyetlerini düzenleyen yasaların kaynağıdır. Siyasal-yasal çevre bir bakıma siyasal çevre ve yasal çevrenin birleşim kümesidir.


75. Soru

Siyasal-yasal çevrenin aktörü olarak devletin işletmeler üzerindeki etkileri nelerdir?

Cevap

Devlet, yasal düzenlemeler yapabilme gücünün yanında, bilgiye erişimin sağlanması ve paylaşılması gibi işlevler de üstlenmiştir. Bu işlevler rekabetin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi açısından oldukça önemlidir. Devlet yaptığı vergi düzenlemeleriyle işletmecilik faaliyetlerini doğrudan etkileyebilmektedir. Devletin işletmeler üzerindeki bir diğer önemli etkisi de sahip olduğu satın alma gücüdür. Devlet, işletmelerin çeşitli ürünleri için doğrudan veya dolaylı alım yapan önemli bir müşteri niteliğindedir. Devlet, ücret ve istihdam, fiyat kontrolleri, bölgesel veya işlevsel teşvik rejimleri, işletmelerin kuruluş yerlerinin belirlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği, çevrenin ve halk sağlığının korunması gibi birçok farklı alanda hukuki düzenlemeler yaparak işletme faaliyetlerini etkileyebilmektedir. Tüm yasal düzenlemeler işletmeler üzerinde belli düzeylerde yaptırım gücüne sahiptir fakat Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku, Eşya Hukuku, İcra ve İşas Hukuku, Vergi Hukuku ve İş Hukuku gibi alanlarda yapılan yasal düzenlemelerin, diğer hukuk alanlarında yapılan düzenlemelere göre, işletmecilik uygulamalarına daha doğrudan bir etkisi olduğu belirtilebilir.


76. Soru

Ekonomik çevre nedir?

Cevap

İşletmelerin var olan kıt kaynakları kullanarak, sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılayabilmek için üretim yaptıkları ortam, işletmenin ekonomik çevresidir.


77. Soru

Ekonomik çevrenin işletmeler üzerindeki temel etkileri nelerdir?

Cevap

Ekonomik çevrenin işletmeler üzerindeki etkileri, üç temel noktada özetlenebilir. Bu noktalar: Ekonominin güncel durumu, ekonominin konjonktürel yapısı ve ekonomide yaşanan yapısal değişimlerdir.


78. Soru

İşletmelerin, analiz etmekte en çok zorlandıkları ekonomik çevre ögesi hangisidir?

Cevap

İşletmelerin, analiz etmekte en çok zorlandıkları konu; ekonomik çevrede yaşanan değişimlerin uzun dönemli yapısal değişimler mi, yoksa geçici değişimler mi olduğudur. Yapısal değişimler, ekonomiyi derinden etkileyen dönüşümler olarak tanımlanabilir.


79. Soru

Sosyokültürel çevrenin sosyal boyutunda yer alan kurumlar nelerdir?

Cevap

Sosyal boyut toplumdaki sınıfsal çatışmaları ve yapıyı, demografik özellikleri, yaşam tarzlarını, toplumsal hareketliliği, toplumsal eylem potansiyelini ve eğitim, din, meslekler gibi daha geleneksel toplumsal kurumları içermektedir.


80. Soru

İşletmelerin sosyokültürel çevrenin sosyal boyutu bağlamında üzerinde durmaları gereken konular nelerdir?

Cevap

Sosyokültürel çevrenin sosyal boyutu bağlamında özellikle üzerinde durulması gereken konulardan birisi toplumun demografik özellikleridir. Demografik özellikler, gelir durumu, eğitim seviyesi, nüfusun coğrafi dağılımı, nüfus yoğunluğu, nüfusun kadın-erkek oranı, nüfusun etnik yapısı ve ortalama yaş gibi, toplumda yaşayan bireyleri tanımlayan çeşitli özellikler şeklinde düşünülebilir. Demografik özelliklerin, işletmelerin hem girdi potansiyelleri hem de çıktıları üzerinde yoğun bir etkisi vardır.


81. Soru

Kültür nasıl tanımlanmaktadır?

Cevap

Antropolojik açıdan kültür insanların doğaya ekledikleri dil, gelenek görenek, tarih, sanat, yaşam tarzı ve dinsel inançlar gibi maddi ve manevi varlıkların toplamı olarak tanımlanabilir. Kültür bireylerin bakış açılarını şekillendirmekte ve onların içinde bulundukları dünyayı anlamlandırma çabalarına yol göstermektedir. Kültür, belli davranışların yapılmasını engellerken, belli davranışları olumlamakta, bir başka deyişle normlaştırmaktadır.


82. Soru

Norm nedir?

Cevap

Normlar toplumda yerleşmiş tavır, değer ve davranış kalıpları olarak tanımlanabilir. Normlar bireylerin karar verme süreçlerinde oldukça etkili olmaktadır. Çalışma saatleri, işyerinde tercih edilen giyim tarzı ve profesyonel yaşamda uygun bulunan tavır ve davranışlar iş yaşamına ilişkin toplumsal normlardan bazılarıdır.


83. Soru

Toplumsal değerlerin türleri nelerdir?

Cevap

Birçok toplumsal değer, bireylere gelişme çağlarında aileleri tarafından aktarılmakta ve bireylerin kişiliklerinin ayrılmaz bir parçasını oluşturmaktadır. Bireylerin sahip oldukları bazı değerlerin değişimi zor hatta mümkün değildir. Bu tür değerler temel değerler olarak adlandırılmaktadır. Fakat her toplumsal değer, temel değer değildir. Temel değer olmayan ve göreceli olarak daha kolay değiştirilebilen değerler ise ikincil değerler olarak anılmaktadır.


84. Soru

Teknoloji nedir?

Cevap

Teknoloji, genel olarak girdileri çıktılara dönüştürmek için gerekli olan uzmanlık, bilgi, araç ve yetenek şeklinde tanımlanabilir.


85. Soru

İşletmeleri etkileyen teknolojik yenilikler nasıl sınıflandırılmaktadır?

Cevap

Bu yenilikler, ürüne ilişkin teknolojik yenilikler ve sürece ilişkin teknolojik yenilikler şeklinde sınıflandırılmaktadır. Var olan bir ürüne yeni bir özellik eklenmesi veya yepyeni bir ürün ortaya konması, ürüne ilişkin teknolojik yenilik olarak tanımlanmaktadır. Sürece ilişkin teknolojik yenilikler ise ürünlerin üretim aşamasındaki yenilikleri veya işletmenin genel yönetsel süreçlerindeki yenilikleri ifade etmektedir.


86. Soru

Doğal çevre nedir?

Cevap

İşletmelerin girdi olarak kullandığı doğal kaynaklar ile iklimsel, coğrafi ve jeolojik etkenler işletmelerin doğal çevresini oluşturmaktadır.


87. Soru

Küresel çevre nedir?

Cevap

İşletmelerin siyasal-yasal, ekonomik, sosyokültürel, teknolojik ve doğal çevre faktörlerini etkileme potansiyeli olan ve dolayısıyla tüm çevresini bir anlamda kapsayabilen genel çevre bileşeni küresel çevre olarak adlandırılmaktadır.


88. Soru

Küreselleşme nedir?

Cevap

Küreselleşme, ekonomik, siyasal-yasal, sosyokültürel, teknolojik ve doğal çevre faktörlerinin uluslararası etkileşimi sayesinde, ülkeler arasında var olan sınırların yok olma eğilimine girmesi şeklinde tanımlanabilir.


89. Soru

Küreselleşme eğilimini hızlandıran aktörler nelerdir?

Cevap

Birleşmiş Milletler, Dünya Ticaret Örgütü, Kuzey Atlantik Paktı Örgütü (NATO), Uluslararası Para Fonu, Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç örgütleri, sayıları giderek artan uluslararası kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, çokuluslu işletmeler ve uluslararası danışmanlık firmaları, küreselleşme eğilimini hızlandıran en önemli aktörler arasında sayılabilir.


90. Soru

Sektörel çevre nedir?

Cevap

İşletmenin sektörel çevresi, işletme dış çevresinin bir alt sistemidir ve işletme genel çevresiyle işletme iç çevresi arasında bir konumda yer almaktadır. İşletmenin sektörel çevresi, görev çevresi olarak da anılmaktadır. Sektör; benzer ürünler üreten, bu üretim için benzer girdiler kullanan, benzer stratejik iş birliklerinin içinde yer almaya çalışan, benzer yasal düzenlemelere uymakla yükümlü olan ve benzer nitelikte çalışanları bünyesine katmak için çabalayan işletmelerden oluşmaktadır.


91. Soru

Sektörel çevrenin temel bileşenleri nelerdir?

Cevap

İşletmelerin sektörel çevresinin temel olarak beş bileşenden oluştuğu belirtilebilir. Bu bileşenler;

  • Rakipler ve rekabet,
  • Müşteriler,
  • Tedarikçiler ve stratejik ortaklıklar,
  • Yasal düzenleyiciler ve çıkar grupları
  • İşgücü piyasası şeklinde sıralanabilir.

92. Soru

Yeni işletmelerin bazı sektörlere giriş yapamamalarının nedenleri nelerdir?

Cevap

  • Sektörde iş yapmak için gerekli işletme hacminin oldukça büyük olması,
  • Sektörde iş yapmak için gereken sermaye birikiminin oldukça fazla olması,
  • Sektörde yer alan işletmelerin ürünlerinin oldukça farklılaşmış, yenilikçi ürünler olması,
  • Değişim maliyetlerinin yüksekliği,
  • Dağıtım kanallarına erişiminin kısıtlı olması ve
  • Sektöre girişte çeşitli yasal engellerin bulunması gibi etkenler yer almaktadır.


93. Soru

İkame ürün nedir?

Cevap

İkâme ürünler işletmenin sunduğu ürünlerin yerini alabilecek, işletmenin sunduğu ürüne benzemeyen mal veya hizmetler olarak tanımlanmaktadır. İkâme ürün kavramı, rakip işletmelerin ürettiği benzer ürünler şeklinde algılanmamalıdır. Örneğin akşam yemeği alışverişi için “X” marketi yerine, “Y” marketine gitmek arasında seçim yapmak şeklinde değil de markete gitmek yerine akşam yemeği için bir lokantaya gitmek ikâme edici ürün kavramına örnek olarak verilebilir.


94. Soru

Bireysel müşteri nedir?

Cevap

Kendi bireysel ihtiyaçları için işletmelerin çeşitli çıktılarını talep eden müşteriler, bireysel müşteri olarak nitelendirilmektedir.


95. Soru

Endüstriyel müşteri nedir?

Cevap

İşletmelerin ürünlerini yeniden satmak veya kendi üretim süreçlerinde kullanmak için talep eden müşteriler, endüstriyel müşteri olarak adlandırılmaktadır.


96. Soru

Genişletilmiş ürün nedir?

Cevap

Genişletilmiş ürün kavramı, satın alınan herhangi bir ürünün somut faydasına eşlik eden satış sonrası hizmetler, garanti koşulları, ödeme kolaylıkları ve ürün imajı gibi etkenleri kapsayan daha bütünleşik bir yapıyı ifade etmektedir.


97. Soru

Tedarikçi nedir?

Cevap

Tedarikçiler işletmelerin üretim süreçlerinde ihtiyaç duyacağı girdileri sağlayan kişi veya kuruluşlar şeklinde tanımlanmaktadır. Tedarikçiler tarafından işletmelere sağlanan girdiler oldukça çeşitlidir. Bu girdiler hammadde ve malzeme gibi daha somut girdileri içerebileceği gibi deneyim veya bilgi gibi daha soyut girdileri de içerebilir.


98. Soru

Tedarikçilik uygulamalarında tedarik zinciri yaklaşımının hızla gelişmesinin altında yatan nedenler nelerdir?

Cevap

  • İşletmeler kendi yaptıkları işe yoğunlaşmış, uzmanlık alanlarının dışındaki işleri, bu alanda uzman, diğer işletmelere yaptırma eğilimine girmişlerdir.
  • Müşteri ihtiyaçlarının karşılanmasında hızın önemimin giderek artması, işletmeleri tedarikçilerle yakın ilişkiler kurmaya ve piyasaya sürülmesi planlanan ürünlerin tasarım süreçlerinden itibaren bir arada çalışmaya itmiştir.
  • İşletmelerin girdi sağlama konusunda süreklilik talepleri, işletmelerin az sayıda, güvenilir tedarikçiyle yakın ilişkiler kurmasına neden olmuştur.
  • Küreselleşme, işletmelerin girdi sağlama alanlarını oldukça genişletmiş, en kaliteli girdiyi, en ucuza sağlayabilen tedarikçilerin bulunması önemli bir çaba hâline gelmiştir.


99. Soru

Stratejik ortaklık nedir?

Cevap

İşletmeler çeşitli ortak hedeflere etkin bir şekilde ulaşabilmek için bazı işletmelerle oldukça yakın iş ilişkileri kurmak durumundadırlar. İşletmelerin bu tür bir etkileşim içinde oldukları işletmeler, söz konusu işletmenin stratejik ortakları olarak adlandırılmaktadır. Stratejik ortaklıklarda işletmelerin ortaklığa katılım seviyeleri farklılık gösterebilir. Bu noktada bilinmesi gereken stratejik ortaklıklar sayesinde çeşitli işletmelerin bir araya gelerek, sektörel çevre bağlamında daha güçlü bir yapı oluşturma eğiliminde olduklarıdır.


100. Soru

Günümüzde işgücü piyasasında gözlemlenen genel eğilimler nelerdir?

Cevap

  • İşletmelerin daha basık bir yapıya bürünmesi, bir başka deyişle işletmelerdeki hiyerarşik seviyelerin azalması, işletmelerin daha fazla sayıda yarı-zamanlı, geçici veya sözleşmeli işgücü istihdam edebilmelerine olanak sağlamaktadır.
  • İşletmelerde orta seviyedeki hiyerarşik kademelerin ortadan kalkması, çalı- şanların daha çok işlevi aynı anda yerine getirmesini ve daha büyük sorumlulukların altına girmesini gerekli kılmaktadır.
  • Küreselleşme nedeniyle işgücü, eski homojen yapısını kaybetmiştir. İşgücünün çeşitliliğini etkili ve verimli bir şekilde yönetebilmek işletmeler için önemli bir sorun hâlini almıştır.


101. Soru

Düzenleyici kurumlar nelerdir?

Cevap

Düzenleyici kurumlar; devlet tarafından kamu yararını korumak amacıyla kurulmuş, belli uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren, bu alanlardaki uygulama kalıplarını belirleyen veya çeşitli düzenlemeler yapan resmi kuruluşlardır. Düzenleyici kurumlar tarafından yapılan işletmecilik faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler, işletmeler açısından bağlayıcı nitelik taşımaktadır.


102. Soru

Baskı grubu nedir?

Cevap

Çıkar gruplarının işletmeleri sosyal sorumlu davranmaya iten türleri, baskı grupları olarak nitelendirilmektedir. Faaliyet amacını “çevreyi korumak ve barışa katkı sağlamak” şeklinde ifade eden Greenpeace Örgütü veya “doğal yaşam alanlarının ve türlerin korunmasını” amaçlayan Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF-Türkiye), Türkiye’de faaliyet gösteren baskı gruplarına örnek olarak verilebilir.


103. Soru

Misyon nedir?

Cevap

Misyon kavramı, bir işletmenin var olma nedeni olarak tanımlanabilir. İşletmelerin misyonu, misyon ifadelerinde kendine yer bulmaktadır. Misyon ifadeleri, işletmeler için her türlü karar alma sürecinde etkili olan bir nirengi noktası olarak düşünülebilir. İşletme misyonu, işletmenin amacını ortaya koymalı, işletmenin kime, nasıl ve neden hizmet ettiğini açıklayabilmelidir.


104. Soru

Vizyon nedir?

Cevap

Vizyon kavramı, işletmenin gelecekte kendini görmek istediği konumu tanımlamaktadır. Vizyon kavramı yapısında, doğal olarak, bir parça hayalci unsurlar bulundurabilir. Vizyon kavramı işletmeler için ulaşmaya çalıştıkça uzaklaşan ve işletmenin faaliyetlerine yön veren bir kutup yıldızı olarak betimlenebilir.


105. Soru

Temel yetenek nedir?

Cevap

Bir işletmenin her konuda uzman olması beklenemez. İşletmelerin en iyi bildikleri ve yaptıkları işler onların temel yetenekleri olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde işletmeler kendi temel yetenekleri üzerine odaklanmakta, temel yeteneklerinin dışındaki işleri ise o alanda uzman olan diğer işletmelerden sağlamaktadırlar.


106. Soru

Örgütleme nedir?

Cevap

Örgütleme kavramı, işletme kaynaklarının stratejik hedefler doğrultusunda işletme içinde yayılımının sağlanması şeklinde tanımlanabilir. Bir başka ifadeyle örgütleme, bir işletmede kimin, neyi, hangi yetkiyle gerçekleştireceğinin ortaya konması sürecidir.


107. Soru

Örgüt yapısı nedir?

Cevap

Örgütleme sonunda kaynakların nasıl konumlandırıldığını, yapılacak görevlere ilişkin ne tür bir işbölümüne gidildiğini ve işletme içindeki birimlerin nasıl koordine edildiklerini gösteren bir yapı ortaya çıkmaktadır. Söz konusu bu yapı işletmecilikte örgüt yapısı olarak adlandırılmaktadır. Örgüt yapısı işletme içinde ast-üst ilişkilerini, izlenmesi gereken iletişim kanallarını ve işletme amaçlarının hiyerarşik düzenini ortaya koymaktadır.


108. Soru

Örgüt kültürü nedir?

Cevap

Örgüt kültürü, işletmelerin beşeri boyutuyla ve toplum işletme etkileşimiyle yakından ilgili bir kavramdır. İşletme içinde paylaşılan değer, norm ve davranış kalıpları, o işletmenin kültürünü oluşturmaktadır. Örgüt kültürü ortak anlam, anlayış ve anlamlandırma çabalarıdır. İşletme içinde paylaşılan değer, norm ve davranış kalıpları o işletmenin kültürünü oluşturmaktadır.


109. Soru

Çevresel belirsizlik nedir?

Cevap

Çevresel belirsizlik, işletmeleri yakından ilgilendiren çevresel faktörlerin sayısıyla, bu faktörlerin değişim hızının bir fonksiyonu olarak ifade edilebilmektedir.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi