Hukukun Temel Kavramları Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

Hukukun Kaynakları ve Uygulanması

1. Soru

Hukuk Kültürü nedir?

Cevap

Belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı “hukuk kültürü” olarak tanımlanabilir.


2. Soru

Karşılaştırmalı Hukuk nedir?

Cevap

“Karşılaştırmalı hukuk”; hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır.


3. Soru

Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça bulunması gereken unsurlar nelerdir?

Cevap

Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan
söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da
açıkça şu üç unsurun bulunması yöntem bilimsel
bir gerekliliktir:


1- Tarihsel Temeller

2- Toplumsal ve Kültürel Zemin

3- Hukuk Teknikleri


4. Soru

Hukuk sistemleri kaça ayrılır ve bunlar nelerdir?

Cevap

Hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirme eğilimi vardır: Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku.


5. Soru

Tedvin (codification, yasalaştırma) nedir?

Cevap

Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir.


6. Soru

Corpus Iuris Civilis nedir?

Cevap

Corpus Iuris Civilis, MS 529-534 yılları arasında Doğu Roma İmparatoru I. Iustinianus tarafından hazırlatılan Roma Hukuku konusunda en kapsamlı külliyattır


7. Soru

Gaius'a göre kurumlar kaça ayrılır?

Cevap

Gaius’un Institutiones’i, kişiler (personae), şeyler (res) ve davalar (actiones) olmak üzere üç bölümdür.


8. Soru

Pandekt Hukuku nedir?

Cevap

Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Roma Hukuku’nun benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma (codification) hareketlerine dek sürmüştür. Bu süreçte ortak hukuk (ius commune) olarak da kullanılan Roma Hukuku, Corpus luris Civilis’in en önemli bölümü Digesta’nın Yunan dilindeki karşılığıyla Pandekt Hukuku olarak da adlandırılmıştır.


9. Soru

Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu en güçlü döneminde hangi ülkelerin topraklarının bir kısmını kaplıyordu?

Cevap

Orta Çağ’dan 19. yüzyıl başına dek sürmüş olan İmparatorluğun sınırları tarih boyunca değişikliklere uğradı. En güçlü döneminde imparatorluk bugünkü Almanya, Avusturya, İsviçre, Lihtenştayn, Lüksemburg, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Belçika, Hollanda toprakları ile Polonya, Fransa ve İtalya topraklarının bir bölümünü kapsıyordu.


10. Soru

İngiliz Hukuku'nun Kaynakları kaça ayrılır ve bunlar nelerdir?

Cevap

Bu durum İngiliz Hukuku’nun tarihsel olarak üç kaynağa dayalı olarak gelişmesiyle ilgilidir. Bunlar Common Law(Ortak Hukuk), Equity(Hakkaniyet) ve Statute Law(Yasa Hukuku) olarak ifade edilirler.


11. Soru

Common Law (Ortak Hukuk)'un dar ve geniş anlamları nelerdir?

Cevap

Biri geniş, diğeri dar olmak üzere iki anlama sahiptir. Geniş anlamda Common Law İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Yeni Zelenda ve Kanada gibi ülkelerin hukuklarının ortak adını, bir hukuk ailesini ifade eder. Dar anlamda Common Law ise, 1066’da İngiltere’yi işgal eden Normanların adalet hizmetini gerçekleştirmek amacıyla atadıkları gezici yargıçların oluşturdukları aşırı biçimci hukuku ifade eder.


12. Soru

Statute Law (Yasa Hukuku) nedir?

Cevap

İngiliz Hukuku’nun içtihattan sonraki ikincil kaynağıdır. Statute law (yasa hukuku), parlamentonun çıkardığı yasalar, onayladığı anlaşmalar ve bunların uygulanma usul ve esaslarını gösteren düzenlemeleri kapsar.


13. Soru

Magna Carta Libertatum kaç yılında ve kimler arasında imzalanmıştır?

Cevap

1215 tarihinde Papa III. Innocent, Kral John ve baronları arasında imzalanmıştır.


14. Soru

Amerikan Hukuku'nun temel kaynakları nelerdir?

Cevap

Amerikan Hukuku’nun mahkeme içtihatları ve yasama olmak üzere iki temel kaynağı vardır.

Mahkeme İçtihatları: Amerika Birleşik Devletleri bir federal devlettir. Eyaletlerin kendi yasaları ve yargı düzeni bulunur. Amerikan Hukuku’nda da İngiliz Hukuku’ndan kökenlenen, önceki örnek kararların sonrakiler için bağlayıcı olması ilkesi geçerlidir.

Yasama: Amerika Birleşik Devletlerinin federal yapısı, yasama alanında da sonuçlarını doğurur. Bu yüzden Amerikan yasalarının bir kısmı federal diğer bir kısmı ise Eyalet yasalarıdır. Aralarındaki uyum ve denge, geniş ölçüde A.B.D. Anayasası ve onun mahkemelerce yorumu üzerinden sağlanır.


15. Soru

Federal Devlet nedir? Açıklayınız.

Cevap

Birden fazla kendi içinde özerk devletin aynı merkezi iktidara tâbi olarak oluşturduğu devlet birliğidir.


16. Soru

Sosyalist Hukuk neyi ifade eder?

Cevap

Sosyalist Hukuk, Marksist düşüncenin özel bir yorumuna dayalı olarak tasarlanmış bir hukuk düzenini ifade eder.


17. Soru

Sosyalist Demokrasi ilkesi nedir? Açıklayınız.

Cevap

Sosyalist Demokrasi ilkesi “siyasal iktidarın, işçi sınıfı ve onun partisinin önderliğinde, biçimsel burjuva demokrasisini yıkıp emekçilerin egemenliğini kuran, işçi sınıfı ve müttefiki toplumsal sınıflar eliyle kullanılması” olarak tarif edilmiştir.


18. Soru

Sosyalist Yasallık İlkesi nedir?

Cevap

Sosyalist Yasallık ilkesi, sosyalist toplum ilişkilerinin oluşturulması için araçsal bir değer taşıyan hukuka, ilgililerin itaati anlamına gelir.


19. Soru

Kollektifleştirme nedir?

Cevap

Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç Çugasvili) dönemine ait kapsamlı girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder.


20. Soru

Araçsalcılık (enstrümantalizm) nedir?

Cevap

Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir aracı olarak gören; onun kendine özgü bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisi. Araçsalcılığın bir diğer sonucu da, hukukun bağımsız bir değer taşımadığı; olsa olsa istenilen düzeni tesis etmek gibi bir araç-değere yönelik olabileceği, yoksa ortak hayır, adalet ve özgürlük gibi amaç değerlere yönelik bir değer taşımadığı yolundaki ahlaki tutumdur.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi