Hukuk Dili Ve Adli Yazışmalar Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim

Medeni Usul Hukukunda Dilekçeler ve Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

1. Soru

Çekişmesiz yargıda davacı ve davalı terimleri yerine hangi terim kullanılmaktadır?

Cevap

Çekişmesiz yargı işlerine ilişkin dilekçeler dava dilekçesine benzer şekilde yazılsa da dava dilekçesinden farklıdır. Özellikle çekişmesiz yargıda davacı ve davalı terimleri yerine ilgili terimi kullanılmaktadır.


2. Soru

Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nda kaç çeşit yargılama usulü düzenlenmiştir?

Cevap

Hukuk Muhakemeleri Kanununda iki çeşit yargılama usulü düzenlenmiştir: • Yazılı yargılama ve • Basit yargılama usulü.


3. Soru

Hukukumuzda herkese hangi yollarda Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu tanınmaktadır?

Cevap

Hukukumuzda herkese, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu tanınmaktadır.


4. Soru

Çekişmesiz yargı nedir?

Cevap

Çekişmesiz yargı; hukukun, mahkemelerce, Kanun’da belirtilen üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır HMK m. 382.


5. Soru

Kişiler hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir?

Cevap

Kişiler hukukundaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır: • Ergin kılınma. • Ad ve soyadın değiştirilmesi. • Ölüm karinesi sebebiyle ilgili yerin mülki amirinin emriyle nüfus kütüğüne ölü kaydı düşülen kişinin sağ olduğunun tespiti. • Gaiplik kararı. • Kişisel durum sicilindeki kaydın düzeltilmesidir.


6. Soru

Eşya hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir?

Cevap

Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması. • Taşınmaz rehninde alacaklı için kayyım tayini.


7. Soru

Borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir?

Cevap

Yetkisi sona eren temsilcinin temsil belgesini mahkemeye teslimi. • Borçluya ifa veya teminat göstermesi için süre verilmesi. • Tevdi mahalli belirlenmesi veya tevdi edilemeyecek eşyanın satılması. • Alacaklısı ihtilaflı olan borcun mahkemeye tevdiî. • Ayıplı hayvanın bilirkişi tarafından muayenesi. • Mesafeli satımlarda ayıbın tespiti veya ayıplı malın satılmasına izin verilmesi. • İşçiye kârdan hisse verilmesini öngören iş sözleşmesinde, mahkemenin işverenin hesaplarını inceleyecek bir kişi tayin etmesi. • Eser sözleşmesinde eserin ayıplı olup olmadığının bilirkişiye tespit ettirilmesi. • Satılmak için komisyoncuya gönderilen eşyanın hasarının tespiti. • Komisyoncu elindeki malın açık artırma ile satışına izin verilmesi.


8. Soru

İcra ve İflas hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir?

Cevap

İcra ve İflas hukukundaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır: • İpotekli alacakta alacaklının gaipliği veya alacağı almaktan kaçınması hâlinde borç tutarının icra dairesine tevdi edilmesi üzerine icra mahkemesi tarafından ipoteğin fekkine karar verilmesi. • Doğrudan doğruya iflas. • İflasın kaldırılması. • İflasın kapanmasına karar verilmesi. • Reddolunmuş mirasın tasfiyesinin, mirasçılardan birinin mirası kabul talebi üzerine mahkeme tarafından durdurulması. • Konkordato mühleti verilmesi ve komiserin atanması. • Konkordatonun tasdiki. • Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasında projenin ilanı ve ara dönem denetçisinin atanması. • Fevkalade hâllerde kusuru olmaksızın borçlarını yerine getiremeyen borçluya mühlet verilmesi.


9. Soru

Çeşitli kanunlardaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir?

Cevap

Çeşitli kanunlardaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır: • Nüfus kütüklerinin sayfa birleşim yerlerinin asliye hukuk mahkemesince mühürlenmesi. Noterlerin göreve başlarken mahkemede yemin ettirilmeleri. • Noter evrak ve defterlerinden alınarak başka yere gönderilecek örneklerin mahkeme tarafından tasdiki. • Kamu görevlilerinin mahkeme huzurunda kanunen yemin etme zorunluluğunun öngörüldüğü diğer durumlar.


10. Soru

Çekişmesiz yargının çekişmeli yargıdan en büyük farkı nedir?

Cevap

Çekişmesiz yargının çekişmeli yargıdan dava en önemli farkı, taraf davacı-davalı kavramının olmaması, ilgili kavramının kullanılmasıdır.


11. Soru

Geçici hukuki korumaların amacı nedir?

Cevap

Geçici hukuki korumaların amacı, davacı nihai korumaya ulaşıncaya yani dava veya icra takibi sonuçlanıncaya kadar dava konusunu veya borçlunun mal varlığını mevcut hâliyle korumaktır.


12. Soru

Geçici hukuki korumaların özelliği ve davadan farkı nedir?

Cevap

Geçici hukuki korumaların özelliği ve davadan farkı, kural olarak geçici hukuki korumalarda tam ispatın aranmaması, yani hâkimin yaklaşık ispatla yetinmesi örneğin ihtiyati tedbir için bkz. HMK m. 3903 ve karşı taraf dinlenmeden de karar verilebilmesidir örneğin ihtiyati tedbir için bkz. HMK m. 3902.


13. Soru

Dava dilekçesinde yer alan hususlar nelerdir?

Cevap

Dava dilekçesinde yer alan hususlar şunlardır: • Mahkemenin adı. • Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri. • Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. • Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri. • Davanın konusu ve mal varlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri. • Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri. • İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği. • Dayanılan hukuki sebepler. • Açık bir şekilde talep sonucu. • Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.


14. Soru

Cevap dilekçesinde yer alan unsurlar nelerdir?

Cevap

Cevap dilekçesinde yer alan unsurlar şunlardır: • Mahkemenin adı. • Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davalı yurt dışında ise açılan dava ile ilgili işlemlere esas olmak üzere yurt içinde göstereceği bir adres. • Davalının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. • Varsa, tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri. • Davalının savunmasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri. • Savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği. • Dayanılan hukuki sebepler. • Açık bir şekilde talep sonucu. • Davalının veya varsa kanuni temsilcisinin yahut vekilinin imzası.


15. Soru

Cevap dilekçesini verme süresi kaç gündür?

Cevap

Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır HMK m. 127.


16. Soru

Basit yargılama usulünde dilekçeler aşaması nelerden oluşmaktadır?

Cevap

Basit yargılama usulünde dilekçeler aşaması, dava dilekçesi ve cevap dilekçesinden oluşmaktadır.


17. Soru

Basit yargılama usulünde dava dilekçesi formunda yer alacak hususlar nelerdir?

Cevap

Basit yargılama usulünde dava dilekçesi formunda yer alacak hususlar şunlardır: • Mahkemenin adı. • Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri. • Davacının T.C. kimlik numarası ile varsa ticaret sicil numarası veya tüzel kişi kimlik numarası. • Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri. • Davanın konusu. • Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri. • İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği. • Dayanılan hukuki sebepler. • Açık bir şekilde talep sonucu. • Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.


18. Soru

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nasıl yapılabilir?

Cevap

Bireysel başvuru, bizzat başvurucu, kanuni temsilcisi ya da avukatı tarafından yapılabilir İçtüzük m. 611.


19. Soru

Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun şartlarından birisi nedir?

Cevap

Bireysel başvuru için gerekli şartlardan biri, olağan kanun yollarının tüketilmiş olmasıdır Any. m. 1483.


20. Soru

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru için süre kaç gündür?

Cevap

Bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılır 6216 s. K. m. 475.


21. Soru

Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruda bir eksiklik bulunması durumunda Anayasa Mahkemesi tarafından kaç günlük süre tanınır?

Cevap

Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması hâlinde Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucuya veya varsa vekiline 15 günü geçmemek üzere bir süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin tamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir 6216 s. K. m. 476.


22. Soru

Çekişmesiz yargı için belirlenen ölçütler nelerdir? 

Cevap

Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, Kanun’da belirtilen üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır. Bu üç ölçüt şu şekilde sıralanmaktadır:

1. İlgililer arasında uyuşmazlık olmayan hâller.

2. İlgililerin, ileri sürülebileceği herhangi bir hakkının bulunmadığı hâller.

3. Hâkimin resen harekete geçtiği hâller.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 382. maddesinde örnek olarak çekişmesiz yargı işleri sayılmıştır. Kanun’da sayılanlar dışında da yukarıda belirtilen üç ölçütten birine veya birkaçına giren işler varsa bunlar da çekişmesiz yargı işi olarak kabul edilecektir. Çünkü 382. maddedeki sayım sınırlayıcı değil, örnekleyici bir sayımdır.


23. Soru

Kişiler hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir? 

Cevap

Kişiler hukukundaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır:

• Ergin kılınma

• Ad ve soyadın değiştirilmesi

• Ölüm karinesi sebebiyle (ilgili yerin mülki amirinin emriyle) nüfus kütüğüne ölü kaydı düşülen kişinin sağ olduğunun tespiti

• Gaiplik kararı

• Kişisel durum sicilindeki kaydın düzeltilmesi


24. Soru

Eşya hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir? 

Cevap

Eşya hukukundaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır:

• Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması

• Taşınmaz rehninde alacaklı için kayyım tayini


25. Soru

Borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işleri nelerdir?

Cevap

Borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır:

• Yetkisi sona eren temsilcinin temsil belgesini mahkemeye teslimi

• Borçluya ifa veya teminat göstermesi için süre verilmesi

• Tevdi mahallî belirlenmesi veya tevdi edilemeyecek eşyanın satılması

• Alacaklısı ihtilaflı olan borcun mahkemeye tevdi • Ayıplı hayvanın bilirkişi tarafından muayenesi

• Mesafeli satımlarda ayıbın tespiti veya ayıplı malın satılmasına izin verilmesi

• İşçiye kârdan hisse verilmesini öngören iş sözleşmesinde, mahkemenin işverenin hesaplarını inceleyecek bir kişi tayin etmesi

• Eser sözleşmesinde eserin ayıplı olup olmadığının bilirkişiye tespit ettirilmesi

• Satılmak için komisyoncuya gönderilen eşyanın hasarının tespiti

• Komisyoncu elindeki malın açık artırma ile satışına izin verilmesi


26. Soru

Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme hangisidir? 

Cevap

Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir.


27. Soru

Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme hangisidir? 

Cevap

Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiş çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.


28. Soru

Çeşitli yargı işlerindeki çekişmesiz yargı işleri nelerdir? 

Cevap

Çeşitli kanunlardaki çekişmesiz yargı işleri şunlardır:

• Nüfus kütüklerinin sayfa birleşim yerlerinin asliye hukuk mahkemesince mühürlenmesi

• Noterlerin göreve başlarken mahkemede yemin ettirilmeleri

• Noter evrak ve defterlerinden alınarak başka yere gönderilecek örneklerin mahkeme tarafından tasdiki

• Kamu görevlilerinin mahkeme huzurunda kanunen yemin etme zorunluluğunun öngörüldüğü diğer durumlar

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 382. maddesinde sayılan örnek işler yanında, diğer kanunlarda da çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği görülür. Örneğin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18. maddesine göre, şartlar oluşmuşsa taraflar arabuluculuk faaliyeti sonunda bir anlaşmaya varırlarsa bu anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesini talep edebilirler. İcra edilebilirlik şerhinin verilmesi, çekişmesiz yargı işidir.


29. Soru

Çekişmesiz yargıda uygulanacak usul hükümleri nelerdir?

Cevap

Çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır. Çekişmesiz yargı işlerine ilişkin dilekçeler dava dilekçesine benzer şekilde yazılsa da dava dilekçesinden farklıdır. Özellikle çekişmesiz yargıda kural olarak taraflar arasında bir uyuşmazlık olmadığı için davacı ve davalı terimleri yerine ilgili terimi kullanılmaktadır. İlgili kavramı, mahkemeden talepte bulunan ve usul işlemlerini yapan şeklî ilgili yanında, esas olarak mahkemenin kararıyla hukuki durumları etkilenen maddi ilgili olarak anlaşılmaktadır. Örneğin, velayetin kaldırılmasında üçüncü kişiler mahkemeye başvurmuşsa başvuranlar şeklî ilgili; anne, baba ve çocuk maddi ilgilidir. Çekişmesiz yargının çekişmeli yargıdan (dava) en önemli farkı, taraf (davacı-davalı) kavramının olmaması, ilgili kavramının kullanılmasıdır. 


30. Soru

Çekişmesiz yargı işlerinde yetkili mahkeme hangisidir? 

Cevap

Çekişmesiz yargı işlerinde yetkili mahkeme, Kanun’da aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesidir.


31. Soru

Geçici hukuki korumaların amacı nedir? 

Cevap

Geçici hukuki korumaların amacı, davacı nihai korumaya ulaşıncaya yani dava veya icra takibi sonuçlanıncaya kadar dava konusunu veya borçlunun malvarlığını mevcut hâliyle korumaktır.


32. Soru

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenen delil tespitinin amacı nedir? 

Cevap

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenen delil tespitinde amaç, ileride açılacak davada veya açılmış davada henüz incelenme sırası gelmemiş olan delilin mevcut durumuyla tespit edilerek sonradan kullanılabilmesini sağlamaktır.


33. Soru

Geçici hukuki korumaların özellikleri nelerdir? 

Cevap

Geçici hukuki korumaların özelliği ve davadan farkı, kural olarak geçici hukuki korumalarda tam ispatın aranmaması, yani hâkimin yaklaşık ispatla yetinmesi ve karşı taraf dinlenmeden de karar verilebilmesidir. Geçici hukuki korumalar, dava veya icra takibinden önce talep edilebileceği gibi, dava veya icra takibi sırasında da henüz karar kesinleşmeden veya takip sonuçlanmadan önce de talep edilebilir.


34. Soru

Dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar nelerdir? 

Cevap

Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

• Mahkemenin adı

• Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri

• Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası

• Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri

• Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri

• Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri

• İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği

• Dayanılan hukuki sebepler

• Açık bir şekilde talep sonucu

• Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesinin 1. fıkrasının h bendinde davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası zorunlu unsurlar arasında düzenlenmiştir.


35. Soru

Güvenli elektronik imza nedir? 

Cevap

Güvenli elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Elektronik İmza Kanunu’nun 4. maddesine göre, güvenli elektronik imza;

• Münhasıran imza sahibine bağlı olan,

• Sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulan,

• Nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini sağlayan,

• İmzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlayan elektronik imzadır.


36. Soru

Davanın açılma zamanının önemi nedir? 

Cevap

Davanın açılma zamanı, maddi hukuk bakımından, özellikle zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin korunması açısından önemlidir; bundan başka, davanın açılmasıyla maddi hukuk bakımından, davalının temerrüde düşmesi, şahısvarlığı haklarının malvarlığı hakkına dönüşmesi ve iyiniyetin ortadan kalkması sonuçları da doğacaktır. Medeni usul hukuku bakımından dava açılmasının sonuçları ise mahkemenin davayı inceleme zorunluluğu, derdestlik, davanın açıldığı tarihe göre dava şartlarının incelenmesi, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haczin korunması ve davayı geri alma yasağı olarak sıralanmaktadır.


37. Soru

Dava ne zaman açılmış sayılır? 

Cevap

Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.


38. Soru

Dava dilekçesi nereye teslim edilir? 

Cevap

Dava dilekçesi; tevzi bürosu, ön büro veya tevzi işiyle görevlendirilen yazı işleri personeline teslim edilir.


39. Soru

Cevap dilekçesinde bulunması gereken hususlar nelerdir? 

Cevap

Cevap dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

• Mahkemenin adı

• Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davalı yurt dışında ise açılan dava ile ilgili işlemlere esas olmak üzere yurt içinde göstereceği bir adres

• Davalının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası

• Varsa, tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri

• Davalının savunmasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri

• Savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği

• Dayanılan hukuki sebepler

• Açık bir şekilde talep sonucu

• Davalının veya varsa kanuni temsilcisinin yahut vekilinin imzası

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda sayılmasa da, cevap dilekçesinde dosya esas numarası da yer alır.


40. Soru

Cevap dilekçesinin unsurlarında eksiklik bulunmasının sonucu nedir? 

Cevap

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 130. maddesine göre, cevap dilekçesinde bulunması gereken unsurlardan, mahkemenin adı; davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davalı yurt dışında ise açılan dava ile ilgili işlemlere esas olmak üzere yurt içinde göstereceği bir adres; davalının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası; varsa, tarafların kanuni temsilcilerinin, davacı ve davalı vekilinin adı, soyadı ve adresleri ile davalının veya varsa kanuni temsilcisinin yahut vekilinin imzasının cevap dilekçesinde eksik olması hâlinde, bunun giderilmesi için hâkim tarafından bir haftalık süre verilir; eksikliğin bu süre zarfında da giderilmemesi hâlinde cevap dilekçesi verilmemiş sayılır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 130. maddesine göre verilen süre içinde eksiklikler tamamlanmazsa cevap dilekçesi verilmemiş sayılır. Cevap dilekçesi vermemiş sayılan davalı, artık Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 128. maddesindeki sonuca katlanmak zorunda kalacaktır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 128. maddesine göre, “Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.”

Burada, cevap dilekçesi verilmemiş sayılmasının sonucu, davanın kabulü veya davacının ileri sürdüğü vakıaların ikrarı anlamına gelmemekte; aksine davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını davalının inkâr ettiği anlamına gelmektedir.


41. Soru

Cevap dilekçesini verme süresi ne kadardır? 

Cevap

Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Kanunda belirtilen cevap süresi kesin süredir. Ancak durum ve koşullara göre, cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. 


42. Soru

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen basit yargılama usulüne tâbi dava ve işler hangileridir? 

Cevap

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen basit yargılama usulüne tâbi dava ve işler şunlardır: 

• Sulh hukuk mahkemelerinin görevine giren dava ve işler

• Doğrudan dosya üzerinden karar vermek konusunda kanunun mahkemeye takdir hakkı tanıdığı dava ve işler

• İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri ile deniz raporlarının alınması, dispeççi atanması talepleri ve bunlara karşı yapılacak olan itirazlar

• Her çeşit nafaka davaları ile velayet ve vesayete ilişkin dava ve işler

• Hizmet ilişkisinden doğan davalar

• Konkordato ve sermaye şirketleri veya kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin açılacak davalar

• Tahkim hükümlerine göre, mahkemenin görev alanına giren dava ve işler

• Diğer kanunlarda yer alan ve yazılı yargılama usulü dışındaki yargılama usullerinin uygulanacağı belirtilen dava ve işler

Ayrıca kanunlarda basit yargılama usulünün uygulanacağı açıkça düzenlenmiş olabilir. Örneğin:

• Miktar veya değeri yüzbin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda (asliye ticaret mahkemelerinde) basit yargılama usulü uygulanır

• Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun basit yargılama usulüne ilişkin hükümlerine göre yürütülür (TKHK m. 73/4).

• İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (İş MK m. 7/1).

• İcra mahkemesine arzedilen hususlar ivedi işlerden sayılır ve bu işlerde basit yargılama usulü uygulanır. 


43. Soru

Basit yargılama usulü hangi aşamalardan oluşur? 

Cevap

Basit yargılama usulü dilekçeler aşaması, dava dilekçesi ve cevap dilekçesinden oluşmaktadır. Taraflar basit yargılama usulünde cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi veremezler.


44. Soru

Bireysel başvuru yoluna hangi durumda başvurulur? 

Cevap

Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlüklerin kamu gücü tarafından ihlal edilmiş olması hâlinde başvurulacak bir yoldur. Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.


45. Soru

Kimler bireysel başvuru hakkına sahiptir? 

Cevap

Bireysel başvuru hakkı herkese tanınmıştır. Bireysel başvuru, güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir. Ancak yalnızca Türk vatandaşlarına tanınan haklarla ilgili olarak yabancılar bireysel başvuru yapamaz. Bireysel başvuru, bizzat başvurucu, kanuni temsilcisi ya da avukatı tarafından yapılabilir.


46. Soru

Bireysel başvuru için öngörülen bir süre var mıdır? 

Cevap

Bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılır. Usulünce hazırlanan başvuru formu, harç tahsil makbuzuyla birlikte belirtilen yerlere teslim edildiğinde başvurucu ya da temsilcisine alındı belgesi verilir ve bu tarih, başvurunun yapıldığı tarih olarak kabul edilir. Ancak haklı bir mazereti sebebiyle 30 günlük süre içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren 15 gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler. Anayasa Mahkemesi, öncelikle başvurucunun mazeretinin geçerli görülüp görülmediğini inceleyerek talebi kabul veya reddeder. 


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi