Veteriner Laboratuvar Teknikleri ve Prensipleri Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Laboratuvarda Kullanılan İleri Analiz Yöntemleri

1. Soru

Elektroforez nedir, tanımlayınız?

Cevap

Çeşitlilik arz eden ve iyonize olabilen analitlerin ayırımına yönelik çok yönlü ve güçlü analitik tekniğe elektroforez denir.


2. Soru

İyonoforez nedir?

Cevap

İyonoforez, elektroforeze benzer bir terim olup, sadece küçük iyonların göç etmesidir.


3. Soru

Zon elektroforez tekniğini açıklayınız.

Cevap

Bu teknikte, tamponla karışım halinde olan örnekler agaroz jel katman gibi gözenekli bir ortama uygulandıktan sonra yük taşıyan moleküller farklı alanlar şeklinde hareket eder. Elektroforegram denilen ve destek materyali üzerinde komşularından kesin sınır ile ayrılan protein bölgeleri meydana getirir. Destek materyali proteine özgü boyalar ile işlem gördüğünde protein bölgeleri görünür hale gelir. Destek ortamı kurutulduktan sonra alanlarda yer alan proteinlerin miktarı dansitometre ile belirlenebilir. Elde edilen sonuçlar destek ortamının tamamen kurutulmasıyla kalıcı olarak saklanabilir.


4. Soru

Elektroforez prensibi nedir?

Cevap

İyonize olarak yüklenen kimyasal moleküller; taşıdıkları yüke göre elektroforez sisteminde ya anoda ya da katoda göç ederler. Artı iyonlar katoda, negatif iyonlar ise anoda göç ederler. Artı ya da eksi yük taşıyabilen moleküllere amfolit denir ve kendi izoelektrik noktalarından daha asidik ortamda bulunanlar artı yük alarak katoda göç ederler. Daha alkali ortamda ise eksi yüklenerek anoda göç ederler.


5. Soru

Proteinler çözeltilerde neden amfolit gibi davranır?

Cevap

Proteinler iyonize olabilen amino (NH2) ve karboksil (COOH) gibi grupları fazla sayıda taşıdıklarından çözeltilerde amfolit gibi davranırlar.


6. Soru

Göç etme hızının etkilendiği faktörler nelerdir?

Cevap

Göç etme hızının etkilendiği faktörler: - Molekülün net yükü - Molekülün büyüklüğü - Molekülün şekli ? Elektriksel alan şiddeti - Destek materyalinin özelliği ? Çalışma ısısı


7. Soru

Elektroforetik hareket’i tanımlayınız.

Cevap

Elektroforetik hareket, her bir birim alan şiddeti başına göç hızıdır. µ ile gösterilir.


8. Soru

Elektroforez cihazını açıklayınız.

Cevap

Elektroforez işleminde kullanılan tamponu içeren alanda platin veya karbondan imal edilmiş elektrot bulunur. Pozitif veya negatif kutbun yükü, güç kaynağına bağlanma şekline göre belirlenir. Ayırımın gerçekleştiği ortam olan elektroforez desteği ya tampon ile doğrudan ya da fitiller ile dolaylı olarak temas eder. Cihaz, güç kaynağına doğrudan bağlı olduğu için personel ve sistemin korunması ve yüzeyden buharlaşmanın en aza indirilmesi amacıyla, uygun kapaklar kullanılarak kapatılır.


9. Soru

Güç kaynağının görevi nedir?

Cevap

Elektroforetik işlemde güç kaynağının görevi elektriksel gücü sağlamaktır.


10. Soru

Elektroforez esnasında oluşan ısı formülünü ve değişkenlerin anlamlarını yazınız.

Cevap

Isı E.I.t Formülde: E EMF- Elektromotif güç (Volt) I Akım (Amper) t Zaman (Saniye)


11. Soru

Proteinlerin göç hızındaki artışın ve destek ortamından suyun buharlaşmasının sebebi nedir?

Cevap

Güç kaynağı sabit voltaj sağladığında, çözünmüş iyonların ısıyla uyarılması neticesinde akımda meydana gelen artış proteinlerin göç hızında artışa ve destek ortamından suyun buharlaşmasına neden olur.


12. Soru

Elektroforotik işlemde tampon çözeltilerin görevleri nelerdir?

Cevap

Tampon çözeltilerin görevleri: - Akımı iletmek, - Elektroforezin gerçekleştirildiği pH’ı oluşturmak, - Çözünen analitin yükünü belirlemek.


13. Soru

İyonik kuvvetin etkisi nedir?

Cevap

Tamponun iyonik kuvveti, destek ortamın iletkenliği üzerine etkilidir. İyonik bulutun hacmi, göç etme hızını ve elektroforetik alanların keskinliğini etkiler. Tampon konsantrasyonunun artması iyonik bulutun boyutunu genişletir ve molekülün rahatça hareketi baskılanır. Yüksek iyonik kuvvetli tampon sistemler, daha keskin hatlı bantların oluşumuna neden olur. Fakat aynı zamanda artan akım nedeni ile daha yüksek Joule ısısı oluşur. Bu da ısıya duyarlı proteinlerin denaturasyonuyla sonuçlanabilir.


14. Soru

Fenomen endozmoz nedir?

Cevap

İyonlar yüksek oranda hidratize olduğunda kendilerinin hareketi içinde yer aldıkları çözücününde hareket etmesine neden olur. Buna fenomen endozmoz denir.


15. Soru

Destek materyallerine göre elektroforez çeşitleri nelerdir?

Cevap

Destek materyallerine göre elektroforez çeşitleri: - Kağıt elektroforezi - Nişasta jel elektroforez - Selüloz asetat elektroforez - Agaroz jel elektroforezi - Poliakrilamid jel elektroforezi


16. Soru

Kağıt elektroforezi açıklayınız.

Cevap

Serum proteinlerini ayırmada destek ortamı olarak geçmişte yoğun olarak kullanılmıştır. Bunun nedeni; destek ortamı olarak kolay elde edilebilmesi ve gerilme direncinin yüksek olmasıdır. Günümüzde bu destek materyalinin yerini selüloz asetat veya agaroz jel almıştır. Kağıt elektroforezde ayırım süresi uzundur ve oldukça fazla artalan etkileşimi görülür.


17. Soru

Nişasta jel elektroforezi açıklayınız.

Cevap

Elektroforezde kullanılan ilk destek materyallerinden biridir. Geçmişte molekülleri hem büyüklük, hem de yüzeylerinde oluşan yükler açısından ayırmakta kullanılmıştır. Nişasta jeli, tekrarlanabilir şekilde elde etmek zor olduğundan rutin analizlerde kullanımı fazla kabul görmemiştir.


18. Soru

Selüloz asetat elektroforezi açıklayınız.

Cevap

Selüloz asetat membranlar kuru, opak, kırılgan katmanlar olup, selülozun asetik anhidrit ile muamelesinden oluşmuştur. Kullanmadan önce tamponla ıslatılması ve dansitometrik miktar tayininden önce berraklaştırılması gerektiğinden, kullanımı nadirdir.


19. Soru

Agaroz jel elektroforezi açıklayınız.

Cevap

Agaroz jel elektroforezi özellikle serum proteinlerinin, hemoglobin alt gruplarının, laktat dehidrogenaz izoenzimlerinin, lipoprotein fraksiyonlarının ve diğer maddelerin analizinde kullanılır. Agaroz jel, rutin analizlerde kullanılabilirlik ve çok yönlülük yönünden selüloz asetata eşdeğer kabul edilmektedir. Agaroz gözenek büyüklüğünün fazla oluşu ve proteinlerin buralardan sekteye uğramaksızın geçmesi ayırımı tamamen yükün kütleye oranına dayandırmaktadır.


20. Soru

Agaroz jelin avantajları nelerdir?

Cevap

Agaroz jelin avantajları: - Proteinlere karşı affinitesi düşüktür. - Kuruduktan sonra doğal berrak gösterir. - İyonize olan gruplardan temel olarak yoksundur. - Hafif endozmotik karakter gösterir.


21. Soru

Poliakrilamid jel elektroforezi açıklayınız.

Cevap

Poliakrilamid, akrilamidin ve çeşitli katalizörlerin ortamda bulunması durumunda ısı yardımıyla meydana getirilen polimer çeşididir. Poliakrilamid potansiyel olarak nörotoksik ve karsinojeniktir. Poliakrilamid jel ısıya dayanıklı, şeffaf, sağlam ve kimyasal yönden göreceli olarak inerttir. Jel yük taşımadığından endozmoza neden olmaz ve farklı gözenek büyüklüğüne sahip jeller hazırlanabilir.


22. Soru

Fenomen moleküler eleme nedir?

Cevap

Poliakrilamid jelde proteinlerin hem yük kütle oranına hem de moleküler büyüklüğe göre ayrılmasına fenomen moleküler eleme denir.


23. Soru

Konvansiyel elektroforez aşamaları nelerdir?

Cevap

Konvansiyel elektroforez aşamaları; - Ayırım - Tespit - Boyama - Miktar tayini Ayrıca, bunlara ilave elektroforeze dayanan farklı blotlama teknikleri geliştirilmiştir.


24. Soru

Konvansiyel elektroforezde ayırım nasıl yapılır?

Cevap

Elektroforetik ayırımı gerçekleştirmek üzere, ya önceden ticari olarak hazırlanmış agaroz veya poliakrilamid jeller kullanılır ya da uygun ekipmanlar ile elektroforez öncesi laboratuvarda hazırlanır. Her ikisinde de jelde hava kabarcığı olmamasına ve sıvı içeriğinin fazla olmamasına dikkat edilmelidir. Daha sonra örnek, destek materyaline uygulanır ve destek materyali daha önceden doldurulmuş tampon hazneleri ile temas ettirilir. Elektroforez, sabit akım ya da voltajda belirli bir süre ile uygulanır.


25. Soru

Konvansiyel elektroforezde tespit nasıl yapılır?

Cevap

Elektroforez tamamlandıktan sonra, destek ortamı elektroforezin yapıldığı bölmeden alınır ve tamponu uzaklaştırılarak, birbirinden ayrılan komponentlerin difüzyonunu önlemek amacıyla tespit çözeltisine aktarılır.


26. Soru

Konvansiyel elektroforezde boyama nasıl yapılır?

Cevap

Tespit aşamasından sonra boyama ile bireysel protein alanlarının görüntülenmesi sağlanır. Fazla boya materyali yıkanarak uzaklaştırıldıktan sonra destek ortamı kurutulur.


27. Soru

Konvansiyel elektroforezde miktar tayini nasıl yapılır?

Cevap

Boyamanın ardından oluşan gözle görünür protein alanlarını direk dansitometri ile yüzde olarak ya da mutlak değer olarak belirtmek mümkündür. Dansitometrede jel veya diğer destek ortamı, ölçüm yapan optik sistem tarafından taranır. Her pike ait absorbans, uygun araçlar ile kağıt çizelgeye aktarılır veya elektronik olarak gösterilir.


28. Soru

Kromatografi tekniği nedir?

Cevap

Kromatografi, birbiri ile yakın benzerliği ve ilişkileri olan analitlerin, ayrımı ve miktarlarının belirlenmesine yönelik kullanılmaktadır. Çözünmüş haldeki maddelerin, hareketli faz ve sabit faz arasında farklılık gösteren dağılımlarına göre ayrılmasını kromatografik sistemler sağlar.


29. Soru

Düzlemsel kromatografi nedir?

Cevap

Kromatografi formlardan biridir. Bu teknikte, sabit faz bir kağıt yaprağa (kağıt kromatografi) veya katı yüzeye tutturulur (ince tabaka kromatografi).


30. Soru

Kağıt kromatografi nedir?

Cevap

Düzlemsel kromatografi çeşididir. Kağıt kromatografide sabit faz suyun veya polar bir çözücünün kağıdın liflerine tutturulması sonucu oluşturulur.


31. Soru

İnce tabaka kromatografi nedir?

Cevap

Düzlemsel kromatografi çeşididir. Silika jel gibi partiküllerin ince tabaka halinde cam levha, plastik ya da alüminyum katmanlar üzerine düzgünce yayılarak kaplanması ile oluşturulur. İnce tabaka küçük çaplı partiküllerden şekillendiği durumlarda tekniğe yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi denir.


32. Soru

Kolon kromatografi nedir?

Cevap

Kolon kromatografide, sabit faz saf silika veya polimer olabilir. Destek ortamına ya kaplanmakta ya da kimyasal şekilde bağlanmaktadır. Sabit faz tüp içine doldurulabilir veya tüp iç yüzeyine kaplanabilir. Hareketli fazın gaz ya da sıvı olmasına göre kolon kromatografi gaz veya sıvı kromatografi olarak adlandırılır.


33. Soru

Birleşmiş teknikler nedir?

Cevap

Gaz veya sıvı kromatografi teknikleri kütle spektrometresi ile beraber kullanılırsa buna birleştirilmiş teknikler denir.


34. Soru

Kromatogram nedir?

Cevap

Hareketli faz, sabit faz içerisinden geçer. Bu sırada analitin kolondaki sabit fazla etkileşimleri sonucu, molekül özelliklerine göre bir sıralanma oluşur. Analitik gaz kromatografi veya sıvı kromatografide, hareketli faz kolondan çıkar ve dedektörden geçerek; zamanın, mesafenin veya hacmin fonksiyonunda elektronik sinyal oluşturur. Elde edilen grafiğe kromatogram denir.


35. Soru

Tutulma zamanı nedir?

Cevap

Tutulma zamanı veya hacmi, analitin enjekte edildiği andan başlayıp kolondan geçerek dedektörü terk etmesi için gereken süre veya hareketli faz miktarıdır.


36. Soru

Kromatografik pik nedir?

Cevap

Kromatogram tarafından sağlanan veri, analitlerin tanımlanmasını ve miktarca belirlenmesini sağlar. Kolondan ayrılan çözünmüş maddeler grafikte pikler halinde görülür. Buna kromatografik pik denir.


37. Soru

İyon değişim kromatografiyi açıklayınız.

Cevap

İyon değişim kromatografi, yüklü yüzey moleküllerine sahip sabit faz ile bunun zıt yüküne sahip hareketli faz arasında iyonların yer değişimi esasına dayanır. Şartlara bağlı olarak çözünmüş maddeler ya katyon ya da anyon olarak bulunurlar. Ayırım, taşınan yüklerin fark ve miktarına dayanır. Sabit faz olarak görev yapan silika parçacıkları veya reçinenin yüzeylerine, anyonik veya katyonik yükleri sağlayan fonksiyonel gruplar bağlanır. Elektrokimyasal nötrlüğü sağlamak için ters iyon, sabit yüklere çok yakın konumda bulunur ve hareketli fazda yer alan çözünmüş iyonlar ters iyonlar ile yer değiştirirler.


38. Soru

Katyon değişim partikülleri ne amaçla kullanılır?

Cevap

Katyon değişim partikülleri, katyonik karakterdeki çözünen maddeleri ayırmak için kullanılır. Bunlar negatif yüklü fonksiyonel grupları barındırır.


39. Soru

Anyon değişim dolgu materyalleri ne amaçla kullanılır?

Cevap

Anyon değişim dolgu materyalleri anyonik karakterdeki çözünmüş maddelerin ayırımında kullanılır.


40. Soru

Bölümleme (partisyon) kromatografiyi açıklayınız.

Cevap

Çözünen maddelerin birbirine karışmayan iki sıvı arasında dağılımı partisyon kromatografinin temelini oluşturur. İşlemsel olarak sıvılardan bir tanesi sabit fazı oluşturur. Bu fazın oluşturulması için ince tabaka sıvı destek materyali üzerine veya kapiller kolonun iç yüzüne adsorbe edilir. Ayırım çözünen maddelerin sabit ve hareketli faz arasında göreceli çözünme yeteneğine bağlı olarak şekillenir.


41. Soru

Sıvı-sıvı kromatografi çeşitleri nelerdir?

Cevap

Sıvı-sıvı kromatografinin çeşitleri: - Normal faz kromatografi - Ters faz kromatografi


42. Soru

Normal faz kromatografide sabit ve hareketli faz olarak ne kullanılır?

Cevap

Sabit faz olarak polar sıvı kullanılır. Hareketli faz olarak apolar çözücü veya çözücü karışımı kullanılır.


43. Soru

Ters faz kromatografide sabit ve hareketli fazın durumu nedir?

Cevap

Ters faz kromatografide sabit faz apolar, hareketli faz göreceli olarak polardır.


44. Soru

Ters faz kromatografi çeşitleri nelerdir?

Cevap

İyonik maddelerin ayırımında kullanılan iki farklı çeşit ters faz kromatografi bulunur: - İyon baskılama kromatografisi - İyon çifti kromatografisi


45. Soru

İyon baskılama kromatografisini açıklayınız.

Cevap

İyon baskılama kromatografisinde, iyonik karakterli zayıf asit veya baz olan mobil fazın pH’ı değiştirilerek nötralize edilir. İyonik grubun nötralize olmasıyla analit daha az polar hale gelir ve apolar sabit faz ile daha iyi etkileşir.


46. Soru

İyon çifti kromatografisini açıklayınız.

Cevap

İyon çifti kromatografisinde ters iyon (analite zıt kutuplu iyon) mobil faza ilave edilir ve analit ile iyonik çift meydana getirerek nötralize eder. Daha sonra bu çiftler ters faz kromatografi ile birbirilerinden ayrılır.


47. Soru

Soğurma (adsorbsiyon) kromatografiyi açıklayınız.

Cevap

Adsorpsiyon kromatografinin esasını, çözünmüş maddelerin katı yüzeyde soğrulma (adsorpsiyon) ve salınma olayları arasındaki fark oluşturur. Elektrostatik hidrojen bağları ve dağılımsal etkileşimler bu tip kromatografiyi kontrol altında tutan faktörlerdir. Bu çalışma şekli ile gaz kromatografi kullanılarak düşük molekül ağırlık ve oda ısında gaz formunda olan moleküller birbirinden ayrılabilmektedir.


48. Soru

Boyut dışlama (jel filtrasyon) kromatografinin diğer isimleri nelerdir?

Cevap

Bu kromatografi, jel filtrasyon, moleküler eleme, sterik eleme ve jel nüfuz kromatografisi olarak bilinir.


49. Soru

Boyut dışlama (jel filtrasyon) kromatografiyi açıklayınız.

Cevap

Jel filtrasyon, moleküllerin büyüklüklerine göre ayrımını sağlar. Molekülün şekli ve hidratize formda bulunması işlemin sonuçlarını etkilemektedir. Küçük moleküller gözeneklerde geçici olarak yakalanır. Gözeneklere giremeyecek kadar büyük olan moleküller ise tutulmadan mobil faz ile beraber kolonu terk eder. Orta boydaki moleküller gözeneklerin bir kısmında geçici süre ile tutulurlar ve kolonu büyüklerden sonra, fakat küçük moleküllerden önce terk ederler.


50. Soru

Boyut dışlama kromatografide sabit faz olarak kullanılan materyaller nelerdir?

Cevap

Sabit faz olarak çapraz bağlı dekstran, poliakrilamid, agaroz, polystrene-divinilbenzen gözenekli cam veya bunların farklı kombinasyonları kullanılır.


51. Soru

Affinite kromatografiyi açıklayınız.

Cevap

Affinite kromatografi, analit ve bağlayıcı molekülün birbiri ile eşsiz bir biçimde bağlanması yöntemin esasını oluşturur. Enzim-substrat, hormonreseptör veya antijen antikor etkileşimleri bu teknikte kullanılmaktadır. Affinite kromatografide hem etkileşim yönünden hem de saflaştırılması planlanan biyomolekülün biyolojik aktivitesi yönünden çalışma sırasında uygulanan pH’a çok dikkat edilmelidir.


52. Soru

İmmunoassay nedir?

Cevap

İmmunokimyasal reaksiyonlar, immunoassay olarak bilinen hassas ve özgül testlerin esasını oluşturmaktadır. İmmunoassayda analiti (antijeni) tanımak üzere, antikorlar ayıraç olarak kullanılmaktadır.


53. Soru

Antikor’u tanımlayınız.

Cevap

Organizmada antijenle uyarı sonrası plazma hücreleri tarafından üretilen ve yapısı sayesinde onlar ile özgün olarak reaksiyona girme kapasitesine sahip proteinlere antikor denir.


54. Soru

En sık kullanılan immunokimyasal reaktif nedir?

Cevap

İmmünoglobinler, organizmadaki 5 ana protein sınıfıdır ve her grubun farklı kimyasal yapısı ve özel bir biyolojik rolü vardır. Immunglobulin G (IgG) en sık kullanılan immunokimyasal reaktiftir. Molekül ağırlığı 158000 Da olan bir glikoproteindir. İki dubleks zincirden oluşmaktadır. Her set ağır ve hafif zincirlerden oluşur ve zincir disulfid bağları ile bağlanır.


55. Soru

Poliklonal’ı tanımlayınız

Cevap

Kompleks bir antijen; farklı plazma hücrelerinden köken alan farklı özgüllükte antikorlar meydana getirir. Bu tür antikorlar poliklonal denir.


56. Soru

Epitop tanımını yapınız.

Cevap

Moleküler antijenin eşsiz biçimde tamamlayıcı antikor tarafından bağlandığı bölgeye epitop yani antijenik determinant denir.


57. Soru

Immunojeni açıklayınız.

Cevap

Immunojen, protein veya genellikle protein yapısındaki taşıyıcıya bağlanmış bir maddedir. Yabancı konağa girdiğinde antikor oluşumunu uyarır.


58. Soru

Affinite nedir?

Cevap

Affinite, antikor ve antijen arasındaki etkileşime neden olan güç şeklidir. Antikorun bağlandığı tek bölge ile buna karşılık gelen antijendeki epitopun aralarında meydana getirdiği etkileşim enerjisini gösteren termodinamik miktardır. Affinite, bağlanan maddenin (antijen) özelliğini verir.


59. Soru

Avidite nedir?

Cevap

Avidite, antikor ve antijen arasındaki etkileşime neden olan diğer bir güç şeklidir. Antikora ait tüm bireysel bağlanma bölgelerinin toplamını içine alan genel bağlanma gücüdür. Avidite, bağlayanın (antikor) özelliğini verir


60. Soru

Poliklonal antikor nedir?

Cevap

Poliklonal antikorlar immunizasyon sonucu farklı plasma hücreleri tarafından elde edilmiş heterojen antikor karışımıdır. Bunun aksine monoklonal antikorlar tek koloni veya plasma hücresi hattından elde edilen üründür.


61. Soru

Monoklonal antikor nedir?

Cevap

Monoklonal antikorlar tek koloni veya plasma hücresi hattından elde edilen üründür. İmmunoassaylerde sıklıkla kullanılan reaktiflerdir. Monoklonal antikorlar, tek bir deneyde aynı anda iki farklı antikorun kullanılmasına imkan sağlar. Monoklonal antikorlar tek epitopa özgü olduklarından antijenik molekülleri çapraz bağlama yetenekleri yoktur. Bu nedenle çöktürme reaksiyonlarında kullanılamazlar.


62. Soru

Antijen-antikor bağlanmasındaki bağlanma kuvvetleri nelerdir?

Cevap

Antijen-antikor bağlanması için birlikte hareket eden farklı kuvvetler bulunur. Bunlar: - Elektrostatik van der Waals-London dipol dipol etkileşimleri - Hidrofobik etkileşimler - İyonik kolombik bağlanma


63. Soru

Antijen ve antikorun birbirine bağlanırken fazlarda neler meydana gelir?

Cevap

Antijen ve antikorun birbirine bağlanması üç fazda devam eden denge reaksiyonudur. Bunlar: - İlk fazda multivalan, antijen (Agn) ile bivalan antikor (Ab) arasında çok hızlı şekillenir. - İkinci fazda oluşan kompleksin büyümesi görülür. - Üçüncü fazda kompleks kritik boyuta ulaştıktan sonra çöker.


64. Soru

Polimerlerin istenen özellikleri nelerdir?

Cevap

- Yüksek molekül ağırlığına sahip olması, - Doğrusallığının yüksek olması, - Suda çözünürlüğün çok iyi olması.


65. Soru

Kalitatif amaçlı kullanılan başlıca immunokimyasal yöntemler nelerdir?

Cevap

Kalitatif amaçlı kullanılan başlıca immunokimyasal yöntemler: - Pasif jel difüzyon - İmmunelektroforez - Western blot


66. Soru

Pasif jel difüzyonunu açıklayınız.

Cevap

Jel difüzyon testlerinde antijen antikor çökme reaksiyonları sıvı yerine jel ortamda şekillenir. Jelin farklı noktalarında kuyucuklar açılarak, bu noktalara antijen ve antikorlar ilave edilir. Ozmoz, jel boyunca ilerlerken açılan kuyucuk etrafında kendi seri sulandırmalarını halkalar halinde oluştururlar. Agar içeren ortamda şekillenen difüzyon sırasında antijen ve antikorun miktarca eşit olduğu noktada çökme halkaları şekillenir.


67. Soru

Oudin jel difüzyon tekniğini açıklayınız.

Cevap

Tek difüzyon-tek boyut sistemi kullanılmaktadır. Reaksiyona giren maddelerden biri agaroz jele dahil edilir. Jel sıvı halde iken şeffaf bir deney tüpüne aktarılır ve donması sağlanır. Bu işlemden sonra antikor solüsyonu jelin üst kısmına uygulanır. Antikor, jelde difüzyona uğrar ve ilerlerken konsantrasyonu azalır. Antikor ve antijenin konsantrasyonunun eşit olduğu noktada çökme görülür. Bu teknikte jelin üst kısmı ve çökmenin olduğu nokta arasındaki mesafe alınarak ölçümler yapılabilir. Bilinmeyen örneğin değeri farklı düzeylerde hazırlanmış standartlar ile karşılaştırılarak niceliksel ölçümler yapılabilir.


68. Soru

Ouchterlony tekniğini açıklayınız.

Cevap

Çift difüzyon-çift boyut sistemidir. Agaroz petride hazırlandıktan sonra petride kuyucuklar açılır. Açılan kuyucuklar ya antijen ya da antikor çözeltisi ile doldurulur. Antijen ve antikorlar molekül büyüklüklüklerine oranla her yöne dağılmaya başlarlar. Karşılaştıkları optimum noktada çökme meydana gelir. Çökme çizgilerinin dikkatli incelenmesi çözeltide bulunan bireysel komponentlerin identifikasyonunu ve bir antijenin diğerleri ile ilişkisini ortaya koyabilir. Çizgilerin yorumlanması çoklu antijenantikor ilişkilerini ortaya koyabileceği gibi, oluşan mesafelerden antijen ve antikorun göreceli konsantrasyonunu belirlenebilir. Bunun yanında antijenantikor arası oluşan reaksiyon özdeşlik, kısmi özdeşlik veya özdeş olmama hakkında bilgi sağlayabilir.


69. Soru

Radial immunodifüzyon tekniğini açıklayınız.

Cevap

Tek difüzyon-çift boyut sistemidir. Reaksiyona giren maddelerden biri agaroza dahil edilir ve agarozun petri kabında donması sağlanır. Agarozda kuyucuklar açıldıktan sonra bu noktalara antijen uygulanır. Antijenin radial difüzyonu sonucu antijen ve antikor konsantrasyonunun eşitlendiği noktada çökme görülür. Dairenin çapı antijen konsantrasyonu ile doğru orantılıdır. Örnekteki antijen miktarını belirlemek için, referans antijenin bir seri sulandırması yapılır ve bundan elde edilen zon çapları ile standart eğri elde edilir. Standart eğri için referans antijenin konsantrasyonlarına denk gelen çaplar yarı logaritmik kağıda aktarılır. Standart eğri örnek ile karşılaştırılarak örneğin miktarı elde edilmiş olur.


70. Soru

İmmunelektroforez nedir?

Cevap

Proteinlerin elektroforez tekniği ile ayırımını takiben antikorlar ile reaksiyona girmesine dayanan biyokimyasal yöntemlere genel olarak immunelektroforez denir.


71. Soru

İmmunofiksasyon testi nedir?

Cevap

Klinik uygulamalarda immunofiksasyon testi belirli antijene karşı antikorun varlığını göstermede kullanılmaktadır. Bu teknik aynı zamanda apolipoprotein E gibi spesifik proteinlerin tespitinde de kullanılmaktadır. Test, üç aşamada gerçekleştirilir.


72. Soru

İmmunofiksasyon testinin ilk aşamasını açıklayınız.

Cevap

İlk aşamada uygun destek ortamında antijen karışımının elektroforezi gerçekleştirilir. Elektroforez tamamlandıktan sonra destek ortamı nitrosellüloz veya PVDF tabanlı membran ile temas haline getirilir.


73. Soru

İmmunofiksasyon testinin ikinci aşamasını açıklayınız

Cevap

İkinci elektroforez işlemi ile proteinler destek ortamından alınarak membrana aktarılır. Bu özel filtreler proteinleri geri dönüşümsüz olarak bağlar. Daha sonra membran protein çözeltisi ile muamele edilerek serbest olan tüm bölgelerin proteinle kaplanması sağlanır. Bloklama adı verilen bu aşamanın önemi bir sonraki basamakta ilave edilecek olan antikorun özgül olmayan şekilde bağlanmasını engellemektir. İlgilenilen proteine özgü antikor çözeltisi veya hasta serumu ilave edildikten sonra belirli bir süre inkübasyona tabii tutulan membran yıkanır. Yıkama aşamasında bağlı olmayan antikorlar uzaklaştırılmış olur.


74. Soru

İmmunofiksasyon testinin üçüncü aşamasını açıklayınız.

Cevap

İkinci aşamadan sonra ilk antikora karşı spesifiteye sahip işaretli antikor ilave edilir. İlave edilen ikinci antikor önceden oluşan antijen-antikor kompleksini göstermekte kullanılmaktadır. Kullanılan ikinci antikor enzim işaretli ise uygun substrat ilave edilerek antijenantikor kompleksi gösterilmiş olmaktadır.


75. Soru

Elisa tekniğini nedir?

Cevap

Enzimle işaretli antijen ya da antikorun serbest antijen ya da antikor ile reaksiyona girmesi ve oluşan antijen antikor kompleksinin enzim aktivitesinin enzime spesifik substrat varlığında ortaya konması esasına dayanan ölçüm tekniğidir.


76. Soru

Elisa yöntemini açıklayınız.

Cevap

Test, polistren mikrotitrasyon plakalarında gerçekleştirilir. Plakalarda yer alan kuyucukları kaplamada antijen veya antikor çözeltileri kullanılır. İncelenen örnekler bu kuyucuklarda inkübe edilerek antijen-antikor kompleksi şekillenmesi sağlanır. Yıkama işleminin ardından enzimle işaretli antijen veya antikor ilave edilir. İşaretlemede kullanılan enzime özgü substratın ilavesi sonucu reaksiyon şekillenmesiyle elde edilen renkli ürünlerin absorbansı ölçülerek aranılan antijen veya antikorun miktarı belirlenmiş olur.


77. Soru

Antijen-enzim konjugatını kullanan yarışmalı elisa tekniğini açıklayınız.

Cevap

Bu teknik enzimle işaretli antijen ile standart ya da örnek antijeninin katı faza kaplı sınırlı sayıda antikora bağlanmak üzere yarışmaya girmesi esasına dayanır. Enzimle işaretli antijenin antikora bağlanması serbest antijen tarafından engellenir. Oluşan rengin şiddeti örnekte aranan antijen miktarı ile ters orantılıdır.


78. Soru

Antikor-enzim konjugatını kullanan yarışmalı elisa tekniğini açıklayınız.

Cevap

Teknik enzimle işaretli antikor ile standart ya da örnek antikorunun katı faza kaplı sınırlı sayıdaki antijene bağlanmak üzere yarışmaya girmesi esasına dayanır. İşaretli antikorun antijene bağlanması standart ya da test antikoru tarafından yarışmalı olarak engellenir. Oluşan rengin şiddeti test antikorunun konsantrasyonu ile ters orantılıdır.


79. Soru

Çift antikor sandviç tekniğini açıklayınız.

Cevap

Yarışmalı olmayan elisa tekniği çeşididir. Burada iki antikor kullanılır ve ikinci antikor enzimle işaretlenir. İlk antikor ile katı faz kaplanır. Örnek ilavesinden sonra antijen antikor kompleksi oluşması sağlanır ve ardından işaretli antikor ilave edilir. En son substrat ilave edilerek renk oluşumu gerçekleştirilir. Oluşan rengin şiddeti test antijeninin konsantrasyonu ile orantılıdır.


80. Soru

Modifiye çift antikor sandviç tekniğini açıklayınız.

Cevap

Bu teknikte kullanılan ikinci antikor enzimle işaretli değildir. Buna karşı elde edilmiş üçüncü bir antikor kullanılmaktadır. Katı fazı kaplamada kullanılan antikor ile ikinci antikor farklı türden hayvanlardan elde edilmiş enzimle işaretli üçüncü antikorun katı fazdaki antikora bağlanması bu şekilde önlenmiş olur. Oluşan renkli ürünlerin şiddeti doğrudan test antijeninin konsantrasyonu ile doğru orantılıdır.


81. Soru

İndirekt tekniği açıklayınız.

Cevap

Antikor düzeyinin belirlenmesine yönelik bir tekniktir. Teknikte katı faza kaplanmış antijen ve test edilecek antikora karşı elde edilmiş ikinci bir antikor kullanılır. Oluşan rengin şiddeti test antikorunun konsantrasyonu ile doğru orantılıdır.


82. Soru

RIA yöntemi nedir?

Cevap

Yöntem, bir izotopla işaretli antijenin, işaretlenmemiş antijenle yarışmaya girerek antikorla bağlanmasına dayanır. RIA ile bir maddenin ölçülebilmesi için o madde immunojenik, saflaştırılabilir ve radyoaktif izotopla işaretlenebilir olmalıdır. RIA için hem konsantrasyon hem de büyüklük yönünden en uygun analitler: Peptid ve steroid hormonlardır.


83. Soru

IRMA yönteminde işaretli antijen yerine ne kullanılır?

Cevap

IRMA yönteminde, işaretli antijen yerine, saflaştırılmış ve işaretlenmiş antikor kullanılmaktadır.


84. Soru

Likit sintilasyon cihazı ne amaçla kullanılır?

Cevap

Likit sintilasyon cihazı, beta ışınlarını yayan izotopları ölçmek için kullanılır.


85. Soru

Sintilasyon kokteyli nedir?

Cevap

Likit sintilasyon örneği, uygun çözücü ile karışım halinde bulunan aktif madde ve sintilasyon kokteylinin içeriğinde bulunan sintilatörden meydana gelir. Okzalo türevleri, toluen ve naftalin gibi organik bileşikler örneğe ilave edilir. Bu çözeltiye sintilasyon kokteyli denir.


86. Soru

Gama sayaçlarını açıklayınız.

Cevap

Gama ışınlarının görülebilir ışınlara dönüştürülmesi amacıyla talyum içeren NaI kristalleri kullanılır. Kristal tarafından soğurulan ? ışınları talyumla aktive edilmiş NaI tarafından fotonlara dönüştürülür. Bu fotonlar sezyum elementinden üretilmiş katottaki ışığa duyarlı yüzey tarafından alınır ve absorbe edilen ışık fotonlarının sayısıyla orantılı olarak akım üretilir.


87. Soru

Polimeraz zincir reaksiyonunu açıklayınız.

Cevap

DNA molekülünün belirlenen bir bölümü çok fazla sayıda kopyalanır. Reaksiyon başlangıcında kalıp DNA molekülü çok düşük konsantrasyonda iken reaksiyonun ilerleyen aşamalarında dramatik olarak artar. Bir önceki siklusta ürün olarak meydana gelen DNA parçası bir sonraki aşamada kalıp görevi yapar. Reaksiyon esnasında kullanılan primer ve dNTP gibi moleküllerin derişimi fazla değişim göstermez iken DNA polimeraz sınırlayıcı faktör olur. Isı ve pH da çok önemli değişiklikler şekillendiğinden moleküler etkileşim açısından dramatik dalgalanmalar oluşabilmektedir.


88. Soru

Baz eşleşmesi kuralı nedir?

Cevap

Baz eşleşmesi kuralına göre: - Adenin (A), her zaman Timin (T) ile - Guanin (G), Sitozin (C) ile eşleşir.


89. Soru

Primer nedir?

Cevap

DNA polimeraz tarafından DNA sentezlenmesi için kullanılan yol göstericiye primer denir. Bu ortalama 20 bazdan oluşan sentetik DNA dizisidir.


90. Soru

Elektroforez nedir?

Cevap

Elektroforez, çeşitlilik arz eden ve iyonize olabilen analitlerin ayırımına yönelik çok yönlü ve güçlü analitik tekniktir. Yük taşıyan çözünmüş maddeler veya parçacıkların sıvı ortamda elektriksel alanın etkisiyle göç etmesi elektroforez tekniğinin kapsamını oluşturur.


91. Soru

İyonoforez nedir?

Cevap

İyonoforez, sadece küçük iyonların göç etmesini tarif eder.


92. Soru

Zon elektroforez genellikle hangi uygulamalarda yer alır? Kısaca açıklayınız.

Cevap

Zon elektroforez kapsamında ise daha çok klinik uygulamalar yer almaktadır. Bu teknikte tamponla karışım halinde olan örnekler agaroz jel katman gibi gözenekli bir ortama uygulandıktan sonra yük taşıyan moleküller farklı alanlar şeklinde hareket eder.  Elektroforegram denilen ve destek materyali üzerinde komşularından kesin sınır ile ayrılan protein bölgeleri meydana getirir. Destek materyali proteine özgü boyalar ile muamele edildiğinde protein bölgeleri görünür hale gelir. Destek ortamı kurutulduktan sonra alanlarda yer alan proteinlerin miktarı dansitometre ile belirlenebilir. Elde edilen sonuçlar destek ortamının tamamen kurutulmasıyla kalıcı olarak saklanabilir.


93. Soru

Elektroforezin prensibi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

İyonize olarak yüklenen kimyasal moleküller; taşıdıkları yüke göre elektroforez sisteminde ya anoda (artı elektrod) ya da katoda (eksi elektrod) göç ederler. Artı iyonlar (katyon) katoda, negatif iyonlar ise (anyon) anoda göç ederler. Artı ya da eksi yük taşıyabilen moleküller amfolit olarak anılır ve kendi izoelektrik noktalarından (pI) daha asidik ortamda bulunanlar artı yük alarak (proton bağlayarak) katoda göç ederler. Daha alkali ortamda ise eksi yüklenerek (proton vererek) anoda göç ederler. Proteinler iyonize olabilen amino (NH2) ve karboksil (COOH) gibi grupları fazla sayıda taşıdıklarından çözeltilerde amfolit gibi davranırlar.


94. Soru

Göç etme hızı nedir ve hangi etmenlerden etkilenir?

Cevap

Göç etme hızı; molekülün net yükü, molekülün büyüklüğü ve şekli, elektriksel alan şiddeti, destek materyalinin özelliği ve çalışma ısısı gibi faktörlerden etkilenir. Elektroforetik hareket (µ) her bir birim alan şiddeti (volt/cm) başına göç hızı (cm/s) olarak tanımlanır.


95. Soru

Elektroforez cihazı hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

İşlemde kullanılan tamponu içeren alanda platin veya karbondan imal edilmiş elektrot bulunur. Pozitif veya negatif kutbun yükü, güç kaynağına bağlanma şekline göre belirlenir. Ayırımın gerçekleştiği ortam olan elektroforez desteği ya tampon ile doğrudan ya da fitiller ile dolaylı olarak temas eder. Cihaz, güç kaynağına doğrudan bağlı olduğu için personel ve sistemin korunması ve yüzeyden buharlaşmanın en aza indirilmesi amacıyla, uygun kapaklar kullanılarak kapatılır.


96. Soru

Elektroforetik işlemde tampon çözeltilerin görevleri nedir?

Cevap

Elektroforetik işlemde tampon çözeltilerin birden fazla görevi bulunmaktadır. Bunlar; akımı iletmek, elektroforezin gerçekleştirildiği pH yı oluşturmak, çözünen analitin yükünü belirlemek olarak sıralanabilir.


97. Soru

Endozmoz nedir? Kısaca açıklayınız.

Cevap

Elektroforezde kullanılan destek ortamlarının bazıları suyla temas ettiğinde hidroksil iyonlarını adsorbe ederek negatif yüklenir. İyonlar yüzeye bağlanarak hareketsiz kalır. Çözeltide var olan pozitif iyonlar bu eksi yüklü sabit bölgeler etrafında kümelenerek bulut meydana getirirler. Bulutla ilişki halinde bulunan negatif iyon miktarı sabitlenmiş halde bulunan negatif iyonlardan uzaklaştıkça artar ve sonunda her iki iyon konsantrasyonu eşitlenerek dengeye ulaşır. Sisteme akım uygulandığında destek ortamına bağlı olan iyonlar sabit kalır fakat diğerleri kendilerinin aksi kutbuna serbestçe hareket etmeye başlarlar. İyonlar yüksek oranda hidratize olduğundan kendilerinin hareketi içinde yer aldıkları çözücününde hareket etmesine neden olur. Bu fenomen endozmoz olarak tanımlanır ve bu olay sonucunda su tek yönde hareket eder.


98. Soru

Destek materyallerine göre elektroforez tipleri nelerdir?

Cevap

Kağıt Elektroforezi

Nişasta Jel ve Selüloz Asetat Elektroforez

Agaroz Jel Elektroforezi

Poliakrilamid Jel Elektroforezi


99. Soru

Kromatografi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Kromatografi, birbiri ile yakın benzerliği ve ilişkileri olan analitlerin, ayrımı ve miktarlarının belirlenmesine yönelik kullanılmaktadır. Çözünmüş haldeki maddelerin, hareketli faz ve sabit faz arasında farklılık gösteren dağılımlarına göre ayrılmasını kromatografik sistemler sağlar. Bu işlem sırasında hareketli faz aracılığıyla örnek, sabit fazı barındıran katman veya kolondan geçer. Mobil faz sabit faz üzerinden ilerledikçe, çözünen maddeler ya sabit faza tutunur ve hareket etmeyebilir veya sabit faza hiç tutunmadan mobil fazla beraber hareket edebilir. Diğer bir seçenekte ise örnek her iki faz ile birden etkileşir ve iki faz arasında dağılım gösterir. Sabit faza ilgisi daha çok olan analitler daha yavaş göç ederken, az olanlar daha hızlı hareket ederler. Analitlerin mobil faza ilgisi arttıkça göç etme hızı artar. Kuvvetli bağlanan analitler, sabit fazdan ancak mobil fazın kimyasal özelliği değiştirilerek ayrılabilirler.


100. Soru

Düzlemsel kromatografi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Düzlemsel kromatografide sabit faz bir kağıt yaprağa (kağıt kromatografi) veya katı yüzeye tutturulur (ince tabaka kromatografi). Kağıt kromatografide sabit faz suyun veya polar bir çözücünün kağıdın lişerine tutturulması sonucu oluşturulur. İnce tabaka kromatografide silika jel gibi partiküllerin ince tabaka halinde cam levha, plastik ya da aluminyum katmanlar üzerine düzgünce yayılarak kaplanması ile oluşturulur. İnce tabaka küçük çaplı partiküllerden şekillendiği durumlarda tekniğe yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi denilmektedir.


101. Soru

Kolon kromatografisi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Kolon kromatografide, sabit faz saf silika veya polimer olabilir. Destek ortamına ya kaplanmakta ya da kimyasal şekilde bağlanmaktadır. Sabit faz tüp içine doldurulabilir veya tüp iç yüzeyine kaplanabilir. Hareketli fazın gaz ya da sıvı olmasına göre kolon kromatografi gaz veya sıvı kromatografi olarak adlandırılır. Her iki teknik kütle spektrometresi ile beraber kullanılırsa buna birleştirilmiş teknikler denir ve gaz kromatografisi-kütle spektrometresi veya sıvı kromatografi-kütle spektrometresi tanımlarından bahsedilir. Hareketli faz, sabit faz içerisinden geçer. Bu sırada analitin kolondaki sabit fazla etkileşimleri sonucu, molekül özelliklerine göre bir sıralanma oluşur.


102. Soru

Kromatogram nedir?

Cevap

Analitik gaz kromatografi veya sıvı kromatografide hareketli faz kolondan çıkar ve dedektörden geçerek; zamanın, mesafenin veya hacmin fonksiyonunda elektronik sinyal oluşturur. Elde edilen grafik kromatogram olarak adlandırılır.


103. Soru

Kromatografik ayırımın sınıflandırılması nasıl yapılmaktadır?

Cevap

Kromatografik ayırımın sınıflandırılması, çözünen maddelerin fiziksel veya kimyasal özelliklerine göre yapılmaktadır. Bunlar iyon değişim, bölümleme (partisyon), soğurma (adsorbsiyon), boyut dışlama (jel filtrasyon) ve affinite kromatografileridir. Klinik laboratuvar uygulamalarında en çok iyon değişim ve partisyon kromatografi teknikleri kullanılmaktadır.


104. Soru

İyon değişim kromatografisi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

İyon değişim kromatografi, yüklü yüzey moleküllerine sahip sabit faz ile bunun zıt yüküne sahip hareketli faz arasında iyonların yer değişimi esasına dayanır. Şartlara bağlı olarak çözünmüş maddeler ya katyon (artı yüklü) ya da anyon (eksi yüklü) olarak bulunurlar. Ayırım, taşınan yüklerin fark ve miktarına dayanır. İşlemsel olarak sabit faz olarak görev yapan silika parçacıkları veya reçinenin yüzeylerine, anyonik veya katyonik yükleri sağlayan fonksiyonel gruplar bağlanır. Elektrokimyasal nötrlüğü sağlamak için ters iyon (counter ion) olarak tanımlanan takas iyonu, sabit yüklere çok yakın konumda bulunur ve hareketli fazda yer alan çözünmüş iyonlar ters iyonlar ile yer değiştirirler.


105. Soru

Partisyon kromatografisi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Çözünen maddelerin birbirine karışmayan iki sıvı arasında dağılımı partisyon kromatografinin temelini oluşturur. İşlemsel olarak sıvılardan bir tanesi sabit fazı oluşturur. Bu fazın oluşturulması için ince tabaka sıvı destek materyali üzerine veya kapiller kolonun iç yüzüne adsorbe edilir. Ayırım çözünen maddelerin sabit ve hareketli faz arasında göreceli çözünme yeteneğine bağlı olarak şekillenir.


106. Soru

Adsorpsiyon kromatografisi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Adsorpsiyon kromatografinin esasını, çözünmüş maddelerin katı yüzeyde soğrulma (adsorpsiyon) ve salınma olayları arasındaki fark oluşturur. Elektrostatik hidrojen bağları ve dağılımsal etkileşimler bu tip kromatografiyi kontrol altında tutan faktörlerdir. Bu çalışma şekli ile gaz kromatografi kullanılarak düşük molekül ağırlık ve oda ısında gaz formunda olan moleküller birbirinden ayrılabilmektedir.


107. Soru

Boyut Dışlama Kromatografisi (Jel Filtrasyon) hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Bu kromatografi çeşidi aynı zamanda jel filtrasyon, moleküler eleme, sterik eleme ve jel nüfuz kromatografisi olarak da bilinmekte olup moleküllerin büyüklüklerine göre ayrımını sağlar. Molekülün şekli ve hidratize formda bulunması işlemin sonuçlarını etkilemektedir. 


108. Soru

Affinite kromatografi hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

Affinite kromatografide analit ve bağlayıcı molekülün biribiri ile eşsiz bir biçimde bağlanması yöntemin esasını oluşturur. Enzim-substrat, hormon-reseptör veya antijen antikor etkileşimleri bu teknikte kullanılmaktadır.


109. Soru

İmmunokimyasal reaksiyonlar hakkında kısaca bilgi veriniz.

Cevap

İmmunokimyasal reaksiyonlar, immunoassay olarak bilinen hassas ve özgül testlerin esasını oluşturmaktadır. Tipik bir immunoassayda analiti yani antijeni tanımak üzere, antikorlar ayıraç olarak kullanılmaktadır. Spesifik antijenlere karşı hazırlanmış yüksek özgüllük ve affinitedeki antikorların varlığı ve antikorların eşsiz bir biçimde antijenleri çapraz bağlama yeteneklerinin oluşu spesifik maddelerin identifikasyonunu ve miktarlarının belirlenmesini sağlamıştır.


110. Soru

Antikor nedir?

Cevap

Organizmada antijenle uyarı sonrası plazma hücreleri tarafından üretilen ve yapısı sayesinde onlar ile özgün olarak reaksiyona girme kapasitesine sahip proteinlere antikor adı verilmektedir.


111. Soru

Imunojenite için gerekli özellikler nelerdir?

Cevap

Imunojenite için gerekli özellikler aşağıda sıralanmıştır.

  1. Molekül içinde kararlı yapıların var olması
  2. Yapının rastlantısallığı
  3. Molekül ağırlığının en az 4000-5000 Da olması
  4. Metabolize olabilme yeteneği
  5. Immunojenik konfigurasyonun antikor oluşturan mekanizmalara erişebilirliği
  6. Yapısal olarak yabancılığı

112. Soru

Antijen-antikor bağlanmasına katkıda bulunan kuvvetler nelerdir?

Cevap

Antijen-antikor bağlanması için birkaç farklı kuvvet birlikte hareket eder. Bu olaya katkıda bulunan bağlanma kuvvetleri; elektrostatik van der Waals-London dipol dipol etkileşimleri, hidrofobik etkileşimler ve iyonik kolombik bağlanmadır.


113. Soru

Kalitatif amaçlı kullanılan başlıca immunokimyasal yöntemler nelerdir?

Cevap

Kalitatif amaçlı kullanılan başlıca immunokimyasal yöntemler pasif jel difüzyon, immunelektroforez ve Western blottur.


114. Soru

ELISA nedir?

Cevap

Enzimle işaretli antijen ya da antikorun serbest antijen ya da antikor ile reaksiyona girmesi ve oluşan antijen antikor kompleksinin enzim aktivitesinin enzime spesifik substrat varlığında ortaya konması esasına dayanan ölçüm tekniğidir.


115. Soru

ELISA çeşitleri kaç grupta incelenir?

Cevap

ELISA çeşitleri iki grupta incelenebilmektedir.

1. Yarışmalı teknikler

a) Antijen-enzim konjugatını kullanan teknik

b) Antikor-enzim konjugatını kullanan teknik

2. Yarışmalı olmayan teknikler

a) Çift antikor sandviç tekniği

b) Modifiye çift antikor sandviç tekniği

c) İndirekt teknik


116. Soru

Radyoligand yöntemlere örnek veriniz. 

Cevap

Radyoligand yöntemlere örnek vermek gerekirse;

  1. Radyoimmun yöntem (RIA)
  2. Immunoradimetrik yöntem (IRMA)
  3. Yarışmamalı (kompetetif) protein bağlama (CPB) yöntemi
  4. Radyoreseptör analizi
  5. Radyoenzimatik yöntem

başlıcalarıdır.


117. Soru

DNA polimeraz tarafından DNA sentezlenmesi için kullanılan yol göstericiye ne ad verilir? Kısaca bilgi veriniz.

Cevap

DNA polimeraz tarafından DNA sentezlenmesi için kullanılan yol göstericiye primer denilir ve bu ortalama 20 bazdan oluşan sentetik DNA dizisidir. DNA polimeraz enzimi primerin serbest kalan 3-OH ucuna baz eşleşme kuralına uygun olarak nükleotidleri ilave eder.


Kayıt Yenileme (Ders Ekle Sil)
7 Şubat 2022 Pazartesi