aofsoru.com

Lojistik Maliyetleri ve Raporlama 1 Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim

Çağdaş Maliyet Belirleme Yaklaşımları

1. Soru

Teknolojik gelişmeler öncesi üretilen mamullerin
maliyetleri içerisinde maliyetlerin payı nasıldır?

Cevap

Direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik
giderleri önemli bir paya sahiptir. Genel üretim giderleri
ise göreceli olarak daha düşüktür.


2. Soru

Geleneksel maliyet belirleme sistemlerinin yetersiz
kalmasında etkili olan gelişmeler nelerdir?

Cevap

Yeni teknolojik gelişmelerin otomasyona dayalı
üretimi getirmesi, mamuller içerisindeki genel üretim
giderlerinin payının önemli ölçüde azalması, küresel
ticaret koşulları, yoğun rekabet, lojistik süreçlerdeki
gelişmeler, müşteri istek ve ihtiyaçlarının daha çok
seçenek ve kalitede karşılanması için maliyetlerin
düşürülmeye zorlanması etkili olan gelişmelerdir.


3. Soru

Günümüzde yaşanan gelişmeler işletmelerin tüm
fonksiyonları etkilemiştir. Bunlardan en çok etkilenenler
hangileridir?

Cevap

İşletme fonksiyonlarından en çok etkilenenler
muhasebe ve muhasebenin alt dalları olan maliyet ve
yönetim muhasebesi fonksiyonlarıdır.


4. Soru

Muhasebe ve diğer tüm işletme fonksiyonları üzerinde
etkili olan gelişmelerden başlıcaları hangileridir?

Cevap

Bu gelişmelerden başlıcaları şunlardır:
• Uluslararası rekabetin artması
• Mamul yaşam sürelerinin azalması
• Teknolojideki gelişmeler
• Üretim ortamındaki gelişmeler ve maliyet
yapılarının değişmesi
• Değişen pazar koşulları ve tüketici odaklı
pazarlama anlayışının yerleşmesi


5. Soru

Uluslararası rekabetin artmasının ne gibi etkileri
olmuştur?

Cevap

Pazarların küreselleşmesi ile rekabetin şekli ve
boyutları değişmiştir. Pazarlarda koşullar sürekli
değişirken, belirsizlikler yaşanmaktadır. Rekabet
üstünlüğü elde edilmesi için uzun dönemli planlama
yanında esnek ve değişen koşullara uyum sağlanması
gereklidir. Bu durum lojistiğe daha fazla önem
verilmesine neden olmuştur.


6. Soru

Mamul yaşam sürelerinin azalmasının ne gibi etkileri
olmuştur?

Cevap

Mamul çeşitleri artmış ama mamul yaşam süreleri
kısalmıştır. Yeni mamullerin geliştirilmesi ve pazara
sunulma süreleri de kısalmıştır. Esnek üretim sistemlerinin
oluşturulması gerekmiştir. Hataların en aza indirilmesi
zorunluluğu doğmuştur. Bu gelişmeler de işletmelerin
tedarik zinciri içerisinde çalışmasını gerektirmiştir.


7. Soru

Teknolojideki gelişmelerin ne gibi etkileri olmuştur?

Cevap

Emek yoğun üretim yerini teknoloji yoğun
üretime bırakmıştır. Bu da amortisman ve endirekt işçilik
giderlerinin üretim maliyetleri içerisindeki payını
arttırmıştır. Bu da yeni maliyet belirleme yaklaşımlarını
gerektirmiştir.


8. Soru

Üretim ortamındaki gelişmeler ile maliyet yapılarının
değişiminin ne gibi etkileri olmuştur?

Cevap

Tam zamanında üretim, esnek üretim sistemleri,
bilgisayar destekli tasarım, bilgisayar destekli süreç
tasarımı, üretim kaynak planlaması gibi yaklaşımlar,
maliyet yapısında önemli etkileri olmuştur. Toplam
maliyetler içerisindeki işçilik giderlerinin azalmasına
karşılık genel üretim giderlerinin payı artmıştır. Maliyet
dağıtım anahtarı olarak direkt işçilik saatleri yerine
makine saati gibi yeni ölçüler kullanılmaya başlanmıştır.


9. Soru

Değişen pazar koşulları ile tüketici odaklı pazarlama
anlayışının ne gibi etkileri olmuştur?

Cevap

İşletmeleri başarılı olmak için üretim odaklı
çalışmak yerine müşteri odaklı çalışmayı
benimsemişlerdir. Müşteri odaklı yaklaşımın
benimsenmesi müşteri istek ve ihtiyaçlarının
karşılanmasında en yük kalitenin en kısa sürede ve en
uygun maliyetler ile karşılanmasını zorunlu kılmaktadır.


10. Soru

Yeni maliyet yönetimi yaklaşımlarının ortaya
çıkmasının nedeni nedir?

Cevap

geleneksel maliyet hesaplama yöntemleri,
maliyetlerin belirlenmesi ve dağıtımı başta olmak üzere
planlama ve karar verme süreçlerinde yönetime bilgi
vermekte yetersiz kalmıştır. Maliyet karşılaştırmalarına
dayana bir yaklaşım yerini maliyetlerin işletme
faaliyetlerinden etkilenen bir maliyet anlayışına
geçilmiştir.


11. Soru

Mamul yaşam seyri en çok hangi alanda
kullanılmaktadır?

Cevap

mamul yaşam seyri daha çok pazarlama alnında
mamul stratejilerinin belirlenmesi amacıyla
kullanılmaktadır.


12. Soru

Pazarlama yönetimine göre mamul yaşam seyri ne
zaman başlar?

Cevap

Pazarlama yönetimine göre mamulün yaşam seyri,
yeni mamulün geliştirme ve pazara sunma aşamalarının
birleştiği, sunuş döneminde başlamaktadır.


13. Soru

Mamul yaşam seyri yeni yaklaşıma göre nasıl başlar
ve biter?

Cevap

Mamul yaşam seyri yeni yaklaşıma göre bir
varlığın veya sistemin tedarik edilmesi veya üretilmesine
ilişkin kararın verilmesi ile başlar. Varlık veya sistemin
elden çıkarılması veya üretimine son verilmesi aşaması ile
sona erer.


14. Soru

Yaşam seyri maliyetleri nedir?

Cevap

varlık veya yatırımla ilgili olarak tedarik aşamasından elden çıkarılma aşamasına kadar gerçekleşen
veya gerçekleşmesi beklenen maliyet toplamıdır.


15. Soru

Yaşam seyri maliyetinin kapsamı nedir?

Cevap

varlığın beklenen yaralı ömrü boyunca varlıkla
ilgili direkt, endirekt, yinelenen, yinelenmeyen,
katlanılması beklenen ve katlanılmış tasarım, geliştirme,
üretim, işletim, bakım ve onarım maliyetlerinin tümünü
kapsamaktadır.


16. Soru

Geleneksel maliyet belirleme sistemlerinin yetersiz
kaldığı noktalar nelerdir?

Cevap

Geleneksel maliyet belirleme sistemleri şu
noktalarda yetersiz kalmaktadır:
• Üretim gerçekleşmeden önce katlanılan
maliyetleri göz ardı eder.
• Pazar faktörleri maliyet yönetiminin bir parçası
değildir.
• Sadece üretimle ilgili maliyetler dikkate alınır.
• Ürün geliştirme, lojistik destek maliyetler, dönem
gideri olarak kabul edilir.
• Maliyetlerin düşürülmesi muhasebe bölümünün
sorumluluğundadır.
• Dönemsel raporlama esastır.
• Yalnız sürekli tekrarlanan maliyetler raporlanır.


17. Soru

Mamul yaşam seyir maliyetleme yaklaşımının üstün
yanları nelerdir?

Cevap

Mamul yaşam seyri yaklaşımının şu üstünlükleri
vardır:
• Üretim gerçekleşmeden önce katlanılan
maliyetlerin karları maksimize edeceği ve ürünün
yaşamı boyunca maruz kalacağı maliyetleri
minimize edeceği varsayılır.
• Teknoloji ve tüketici zevk ve tercihlerindeki
değişiklikler gibi pazar faktörleri maliyet
yönetiminin önemli bir parçası olarak ele alınır.
• Servis, garanti, lojistik maliyetler gibi üretim
sonrası oluşabilecek maliyetler dikkate alınır.
• Ürün geliştirme ve lojistik destek maliyetleri ürün
maliyetine yüklenir
• Maliyet düşürülmesi, muhasebe, tasarım ve
üretim mühendisliği, pazarlama, üretim, satın
alma bölümlerinin ortak sorumluluğundadır.
• Ürün yaşam seyri boyunca raporlama esas alınır.
• Tekrarlanan sürekli maliyetlerin yanı sıra ürün
yaşam seyrine ilişkin tekrarlanmayan
maliyetlerde raporlanır.


18. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının temel
amacı nedir?

Cevap

Teme kamacı mamul planlama aşamasında karar
alıcılara mamulün tüm aşamalarında (piyasaya sunuluş,
büyüme, olgunluk ve düşüş) katlanılacak olan maliyetleri
tespit etme, raporlama, yönetme olanağı sağlamayarak
kârın maksimize edilmesini sağlamaktır.


19. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının genel
amaçları nedir?

Cevap

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının
genel amaçları şunlardır:
• Planlama ve pazardan çekilme dönemlerinde
ortaya çıkan maliyetleri de içeren faaliyet kârının,
mamulün pazarda aktif olduğu dönemde ya da
üretim aşamasında kazanılıp kazanılmadığının
belirlenmesi
• Planlama döneminde, garanti ve çevresel
maliyetler gibi üretimle ilgili olmayan, ancak
satış sonrası ortaya çıkan maliyetleri tanımlamak
ve bu maliyetlerin asgari düzeye indirilmesi için
mamul tasarımındaki değişikliklerin belirlenmesi,
• Karar alıcı ve planlamacılara alternatif mamul
tasarımlarına ilişkin toplam yama seyri
maliyetleri bilgisini sağlayarak bu seçenekler
arasından en iyi seçimleri yapabilmeleri için
destek olunması
• Etkin bir planlama yapabilmek ve maliyetleri
oluşturan faaliyetleri kontrol edebilmek amacı ile
tüm mamul dönemi faaliyetlerinin analiz edilerek
maliyetlerin niteliklerini ve zamanlamasını
tanımlamaktır.


20. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının
yararları nelerdir?

Cevap

İşletmeler yaşam seyri maliyetlerini ve mamulün
kârlılığını önceden hesaplayabilmektedir. Böylelikle uzun
dönemli planlama ve kontrolü sağlayabilmektedir. Bu
yaklaşım karar alıcılara yatırım maliyetleri ve işletme
giderleri arasında denge bulmalarını sağlamaktadır.


21. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme sürecinin unsurları
nelerdir?

Cevap

Mamul yaşam seyri maliyetleme süreci, mamulün
tasarım aşamasındaki maliyetlerin azaltılmasına ilişkin
hedef maliyetleme yaklaşımı, mamulün üretim
aşamasındaki maliyetlerin azaltılmasına ilişkin hedef
maliyetleme yaklaşımını ve mamulün üretim aşamasındaki
maliyetlerin azaltılmasına ilişkin kaizen maliyetleme
aşaması unsurlarıdır.


22. Soru

Hedef maliyet kavramı ilk olarak ne zaman ortaya
çıkmıştır?

Cevap

Hedef maliyet oranı kavramı ilk olarak Japon
otomotiv işletmecisi Toyota tarafından 1960'lı yıllarda
geliştirilmiştir.


23. Soru

Hedef maliyetleme kavramını açıklayınız.

Cevap

Yeni bir mamulün planlaması, araştırma ve
geliştirme sürecinde maliyetlerin düşürülmesi için ileri
sürülen tüm fikirlerin gözden geçirilerek, bir taraftan hız,
kalite, güvenilirlik gibi müşteri gereksinimlerini
karşılarken, diğer yandan bu mamulün yaşam seyri
maliyetlerini düşürmeyi amaçlayan faaliyettir.


24. Soru

Geleneksel maliyet belirleme yaklaşımının özellikleri
nelerdir?

Cevap

Önce üretim maliyetleri belirlenip bu maliyet üzerine kâr payı eklenerek satış fiyatı belirlenmektedir. Bu
nedenle de mamulün fiyatı sıklıkla istenenden daha
yüksek olmaktadır. Maliyet azaltmaya ilişkin önlemlerde
çoğunlukla fiili sonuçlardan sonra alınmaktadır. Maliyeti
düşürmenin odak noktası verimsizlik ve kayıpların
azaltılmasıdır. Mamul maliyetleri de sadece üretim ile
ilişkilendirilmektedir. Mamulün tüm yaşam seyri ile ilgili
olan maliyetler göz ardı edilmektedir.


25. Soru

Hedef maliyetleme yaklaşımının özellikleri nelerdir?

Cevap

mamul araştırma, geliştirme ve tasarım
aşamasında mamulün tüm özellikleri ile ilgili kararların
üretim ve diğer işletme fonksiyonlarındaki maliyetleri
etkileyeceği varsayımına dayalıdır. Bu nedenle tüm
işletme fonksiyonlarının katılımı sağlanarak mamul ve
süreç değişikliklerinin üretim başlamadan, geliştirme ve
tasarım aşamasında yapılması gereklidir. Gelecekte ortaya
çıkacak maliyetleri önceden planlayarak kontrol ederek
önemli maliyet tasarrufları sağlanmakta ve rekabet
avantajı elde edilmektedir.


26. Soru

Hedef maliyetleme yaklaşımının temel ilkeleri
nelerdir?

Cevap

Temel ilkeler şunlardır:
• Fiyata göre maliyetleme
• Tüketiciler üzerinde yoğunlaşma
• Mamul tasarımı üzerinde odaklanma
• Geniş kapsamlı katılım
• Yaşam seyri boyunca maliyet düşürme etkisi
• Değerler zinciri ile ilgilenme


27. Soru

Fiyata göre maliyetleme ilkesini açıklayınız?

Cevap

Hedef maliyet satış fiyatından hedef kârın
düşülmesi ile belirlenir. Hedef maliyetin belirlenebilmesi
için öncelikle satış fiyatının belirlenmesi gereklidir. Bu da
müşterilerin ödemeyi kabul ettikleri fiyata göre
belirlenmektedir. Hedef kar ise işletmenin finansal
gereksinmeleri yanında bulunduğu sektör belirleyici
olmaktadır. Bu aşmadan sonra hedef maliyet belirlenebilir.


28. Soru

Tüketiciler üzerinde yoğunlaşma ilkesini açıklayınız?

Cevap

Müşteri gereksinimlerini karşılamak mamul
geliştirme sürecinin parçasıdır. Hedef maliyet belirleme
yaklaşımında mamuller müşterinin gereksinimlerine göre
tasarlanıp, üretilip ve teslim edilir.


29. Soru

Mamul tasarımı üzerinde odaklanmayı açıklayınız?

Cevap

Mamul geliştirme ve tasarım aşamasında maliyet
kontrolü uygulanır. Bu aşamada ortaya çıkan maliyetler
geleceğe yönelik olup üretim sürecinde oluşan
maliyetlerin büyük bir kısmını etkilemektedir.


30. Soru

Geniş kapsamlı katılımı açıklayınız?

Cevap

Mamul ve süreç tasarımı, tasarım ve üretim
mühendisliği, üretim, pazarlama, satın alma, maliyet
muhasebesi gibi işletme içi taraflar ile satıcılar, dağıtıcılar,
müşteriler gibi işletme dışı tarafları temsil eden çok
katılımcılı bir grup ile çalışmak esastır.


31. Soru

Yaşam seyrinde maliyet düşürmeyi açıklayınız?

Cevap

Mamulün tüm yaşamı boyunca tasarımından
başlayarak üretimi ve müşteri hizmetleri ile elden çıkarma
maliyetleri de dâhil olmak üzere tüm mamul yaşam seyri
boyunca maliyetlerin azaltılması amaçlanır.


32. Soru

Değerler zinciri ile ilgilenmeyi açıklayınız?

Cevap

Yöntemin başarısı satıcılar, müşteri hizmetleri
sunanlar ve dağıtıcılar da dâhil olmak üzere değerler
zincirinin üyelerinin birbiri ile uzun dönemli ilişkiler
kurması ve ilgilenilmesi ile başarılı olabilir.


33. Soru

Hedef maliyetleme yaklaşımı hangi alanlarda
kullanılır?

Cevap

Mamul tasarım ve geliştirme, mevcut mamullerin
maliyetlerinin azaltılması, mamul sürecinin planlanması
ve verimlilik iyileştirilmesi olmak üzere dört ana kullanım
amacı vardır.


34. Soru

Kaizen maliyetleme nedir?

Cevap

Kaizen maliyetleme hedef bir maliyetin
belirlenmesi ve bu maliyetin gerçekleştirilmesi için üretim
işlemlerinin sürekli olarak iyileştirilmesi sürecidir. Bu
süreçte toplam işlem süresinin azaltılması, değer katmayan
faaliyetlerin elenmesi, mamullerin hatasız üretilmesi,
üretim maliyetlerinin sürekli azaltılması, üretimin ve
üretim sürecinin basitleştirilmesi amaçlanır.


35. Soru

Kaizen maliyetleme yaklaşımı nelere odaklanır?

Cevap

Kaizen maliyetleme yaklaşımı üretim
maliyetlerinin tamamını özellikle de sabit maliyetlerin
büyük bir kısmını kontrol edemez. Bu nedenle azaltılması
olanaklı olan maliyetler üzerine odaklanır.


36. Soru

Hedef maliyetleme yaklaşımı ile Kaizen maliyetleme
yaklaşımını karşılaştırınız?

Cevap

Hedef maliyetleme yaklaşımı mamullerin tasarım
ve geliştirme aşamasındaki maliyetleri kapsarken, kaizen
maliyetleme yaklaşımı mevcut mamullerin üretimi
aşamasındaki maliyet azaltma faaliyetlerini içermektedir.


37. Soru

Kaizen maliyetleme yaklaşımının yararları nelerdir?

Cevap

Kaizen maliyetleme yaklaşımının yararları şu
şekilde sıralanabilir:
• Tüm faaliyetlere bir canlılık meydana gelir.
• İşletme ile amaç ve hedef birliği sağlar.
• Çalışanların bilgi ve beceri düzeyinin sürekli
olarak gelişmesini sağlar.
• Çalışanların isteklendirilmesini arttırır.
• Etkileşim içindeki birimlerin ortak sorunlarının
çözülmesini sağlar.
• Üretim ve diğer rekabet unsurlarının daha hızlı
gelişme göstermesini sağlar.


38. Soru

Tam zamanında üretim felsefesinin temelinde hangi
unsurlar bulunmaktadır?

Cevap

Tam zamanında üretim felsefesinin temelinde sıfır
stok, kısa üretim süreleri, küçük/seri ikmal, miktarları ile
yüksek kalite ve sıfır hata olmak üzere dört unsur
bulunmaktadır.


39. Soru

Tam zamanında üretim verimliliği nasıl arttırmayı
hedeflemektedir?

Cevap

işletmenin bütün bölümlerini etkileyen satın alma,
mühendislik, pazarlama, personel, kalite kontrol, müşteri
ve satıcı arasındaki ilişkiler saptanarak gereksiz yere para,
zaman, emek vb. harcamaların azaltılarak verimliliğin
arttırılmasını hedefler.


40. Soru

Tam zamanında üretim sistemin uygulanabilmesi için
dengeleme sistemi nasıl uygulanır?

Cevap

Dengeleme sistemi çekme esasına dayalıdır.
Üretimi harekete geçiren müşteridir. Müşteri aynı
zamanda işletmedeki bir diğer bölüm de olabilir. Her
üretim sürecindeki bir sonraki sürecin gereksinimi kadar
üretilmesi gereken miktarı belirlemektedir.


41. Soru

Tam zamanında üretim sistemin uygulanabilmesi için
Kanban sistemi nasıl uygulanır?

Cevap

Üretimin tam zamanında gerçekleşebilmesi için
tüm bölümlere ne zaman ne kadar üretim yapacaklarını,
zamanında bildiren bir bilgi sistemidir. Her bölümdeki
üretim miktarları ve hareketlerini kontrol eder. Kanban
üretim etkinliklerini de kontrol ederek, üretim süreçlerinde
neyi, ne zaman, ne kadar üretileceğini ve nereye
gönderileceğini, söyler. Ürün ve bilgi akışı birlikte ele
alınır ve stok yönetimine gerek duyulmaz. Fazla üretim
engellenir.


42. Soru

Tam zamanında üretim sisteminde muhasebe
sisteminde dikkate alınan unsurlar nelerdir?

Cevap

Muhasebe kayıtlarında direkt hammadde ve
malzeme giderleri ile şekillendirme olmak üzere iki adet
unsur söz konusudur.


43. Soru

Tam zamanında üretim sistemindeki maliyetleme
tarzını nasıl tanımlayabiliriz?

Cevap

Üretim sistemiyle birleşen melez bir maliyetleme
tarzı olarak tanımlamak olanaklıdır.


44. Soru

Tam zamanında üretim sistemindeki maliyet
hesaplama sistemleri ile geleneksel maliyet hesaplama
sistemleri arasındaki farklar nelerdir?

Cevap

Geleneksel maliyet hesaplama sistemleri sürekli
olarak değerlendirilmesi ve güncellenmesi gerekene
hammadde ve işçilik standartları ile sapmalara
dayanmaktadır. Tam zamanında üretime göre maliyet
hesaplayan işletmeler aylık çıktı oranı, birim başına
kullanılan süre, stok devirleri, birim başına direkt üretim
maliyetleri gibi kendi toplam başarımını ölçen basit
standartları kullanmaktadır. Geleneksel maliyet hesaplama
sistemlerinde yarı mamul ve mamul stokları büyük
seviyelerde tutulabilirken, tam zamanında üretim
ortamında maliyet yönetim yaklaşımı düşük seviyede stok
tutma esasına dayanmaktadır.


45. Soru

Geriye dönük maliyetleme nedir?

Cevap

Tam zamanında maliyetleme yaklaşım aynı
zamanda geriye doğru maliyetleme olarak da anılır.
Tamamlanan çıktıyla başlayan ve sonra üretim
maliyetlerini satılan birimlere ve stoklara dağıtan bir
standart maliyetleme yöntemidir.


46. Soru

Geriye dönük maliyetleme yaklaşımının temel
özellikleri nelerdir?

Cevap

Stok maliyetleri geriye doğru belirlenmektedir.
Çıktılar üzerinde odaklanılmakta, geriye dönülerek
maliyetler, stoklar ve satılan mamuller arasında
paylaştırılmaktadır. Standart maliyet yöntemi
kullanılmaktadır. Üretim ve teslimat partiler halinde
yapılmaktadır. Maliyet saptama analizleri azaltılmakta
veya ortadan kaldırılmaktadır. Asgari düzeyde olduğu
düşünülen stoklar ile ilgili olarak ayrıntılı bilgi tutulmaz.
Yarı mamullerin kesinlikle bulunmadığı varsayıldığı için
üretim aşaması ile ilgili hesaplama yapılmamaktadır.
Maliyet hesaplama ve kayırları, üretim tamamlanana kadar
veya mamuller satılana kadar ertelenmektedir. Maliyet
kayıtları daha basitleştirilmektedir.


47. Soru

Kalite maliyetleri nedir?

Cevap

Meydana gelebilecek hataları önlemek amacıyla
gerçekleştirilen faaliyetlerin, planlı kalite kontrollerin
mamulün üretimi sırasında veya müşteriye tesliminden
sonra görülen hatalar sonucunda oluşan maliyetlerdir.


48. Soru

Kalite maliyetleri ne için uygulanır ve neyi ölçer?

Cevap

Kalite uygunluğunun kapsamlı ve finansal bir
ölçüsüdür. İşletmeler tarafından kalite gelişimi ve maliyet
etkinliği sağlamak için uygulanır.


49. Soru

Kalite maliyetinin kapsamı nedir?

Cevap

İşletmelerin hedefledikleri kalite düzeyine
ulaşabilmesi için katlanmak durumunda oldukları tüm
maliyetleri kapsamaktadır.


50. Soru

Kalite maliyetlerini nasıl gruplayabiliriz?

Cevap

Kalite maliyetleri dört başlık altında gruplanabilir.
Bunlar: Önleme maliyetleri, değerlendirme maliyetleri, iç
başarısızlık maliyetleri ve dış başarısızlık maliyetleridir.


51. Soru

Önleme maliyetleri nedir?

Cevap

Mamul yada hizmetlerin tüketici isteklerine uygun
olmasını sağlamak için üretimin başlangıç aşmasında
yapılan ve özel olarak tasarlanmış tüm faaliyetlere ilişkin
giderlerdir. Kalite planlaması, süreç kontrol, kalite ölçüm
ve test donanımlarının tasarımı ve geliştirilmesi, kliate
eğitim ve işgücü geliştirme, ürün tasarım doğrulaması, sistem geliştirme ve yönetme gibi maliyetlerden oluşur.


52. Soru

Değerleme maliyetleri nedir?

Cevap

İşletmede üretimin her aşamasında, üretilen
mamullerin kalite ve özelliklerinin ölçülmesi ve kontrol
edilmesi maliyetleridir. Tasarım aşamasında belirlenen
özelliklere uygunluğunun değerlendirilmesi ile ilgili
maliyetlerdir. Test cihazları, satın alınan ham maddelerin
testleri, malzeme testleri, test ekipmanları, alan başarı testi
vb maliyetleri kapsar.


53. Soru

İç başarısızlık maliyetleri nedir?

Cevap

Mamul tüketiciye ulaşmadan öce belirlenen kalite
uyumsuzluklarını nedeniyle katlanılan maliyetlerdir.
Hurda, yerine koyma, yeniden üretme, tamir, yeniden test,
verimsizlik maliyetleri bu kapsamda değerlendirilir.


54. Soru

Dış başarısızlık maliyetleri nedir?

Cevap

Mamul veya hizmetlerin müşteri beklentilerini
karşılayamadığı zaman ortaya çıkan maliyetlerdir.
Şikâyetler, garanti, red edilen veya geri dönen ürünler,
uzlaşmalar, geri alma maliyetleri, ürün sorunluluğu nedeni
ile ortaya çıkan maliyetler bu kapsamda değerlendirilir.


55. Soru

Kalite maliyetleme çalışmalarının yararları nedir?

Cevap

Mamulün güvenilirliği artar. Maliyetler azalır.
Malzeme, işçilik ve zamandan tasarruf edilir. Mamul
kalitesi artar ve kusurlu ürün miktarı azalır. Daha verimli
üretim uygulamaları gelişir. İşletmede her alanda etkinlik
artar. Pazar payı artar. İşletmede bölümler arasında iyi
ilişkiler kurulu. Kurulan bilgi sistemiyle hatalı veri ve
raporlar azalır. Rekabet gücünün sürekliliği azalır.
Zamanında üretim sağlanır ve zaman kayıpları azalır.


56. Soru

Kalite maliyet sisteminin çalıştırılmasında muhasebe
bölümünün yerine getirmesi gereken sorunluluklar ve
bunların kapsamı nedir?

Cevap

Muhasebe bölümün yerine getirmesi gereken
sorunluluklar şunlardır:
• Kalite maliyet verilerinin toplanması: Kalite
maliyetinin ölçümü, kontrolü ve raporlanması
amacıyla hesap planlarında değişiklik yapılması
ve yardımcı hesapların açılmasıdır.
• Kalite maliyetinin belirlenen faaliyetlere
yüklenmesi: Genel kabul görmüş muhasebe
ilkeleri doğrultusunda mamul maliyeti veya
dönem giderlerine aktarılmalıdır.
• Kalite maliyetlerinin değerlendirilmesi için
karşılaştırmaya olanak veren raporlamanın
yapılması: Maliyet kalemleri, dönemler, kalite
maliyet merkezleri ve mamuller arasında
karşılaştırmaya olanak verecek şekilde raporlanır.
• Çeşitli dönemlerde raporların hazırlanması:
Genel maliyet raporlama sistematiği içinde
dönemsellik esasına göre hazırlanmalıdır.


57. Soru

Faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımı nedir?

Cevap

Faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımı, geleneksel
maliyet belirleme belirleme sistemlerinin eksikliklerini
gidermeye yönelik olarak, genel üretim giderlerinin
dağıtılmasında geliştirilmiş, çağdaş bir maliyetleme
yaklaşımıdır.


58. Soru

Faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımının amaçları
nelerdir?

Cevap

Bu yaklaşımın dört amacı bulunmaktadır:
• Üretim işletmesinin tüm faaliyet tüketimi,
maliyet ve faaliyetleri hakkında detaylı bilgi
sunmak
• Yöneticilere daha doğru ve geçerli bilgi sağlamak
• Mamul veya hizmet üretiminde değer
sağlamayan faaliyetlere ilişkin maliyetleri
ortadan kaldırmak veya en aza düşürmek
• Kârlılığı arttırmak amacıyla gerçekleştirilen
yüksek kata değere sahip faaliyetlerin
kolaylaştırılması amacıyla etkin ve verimli bir
bilgi tabanı oluşturmaktır.


59. Soru

Faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımının
varsayımları nelerdir?

Cevap

Varsayımlar şunlardır:
• Faaliyetler nedeni ile oluşan kaynak maliyetleri,
kaynakları kullanan faaliyetlere yüklenmekte,
kaynak kullanmayan faaliyetlere ise kaynak
maliyetinden pay verilmemektedir.
• Mamul ve hizmetler, faaliyetleri kullanmaktadır.
Hesaplanan faaliyet maliyetlerinden faaliyet ile
mamul ve hizmetler arasında neden sonuç
ilişkisini yansıtacak dağıtım anahtarları
kullanılarak mamul ve hizmetlere pay
verilmektedir.
• Yaklaşımda harcama yerine kullanma anlayışı
geçerlidir. Yaklaşım harcama yerine kullanımı
ölçer.
• Her bir faaliyet için maliyet havuzu
bulunmaktadır. Her bir faaliyet merkezi ayrı bir
maliyet havuzu olarak tanımlanır. Böylelikle çok
sayıda maliyet havuzu oluşturulur. Her bir
havuzu için bir tek faaliyet bulunduğu için
maliyet havuzları homojendir.
• Her bir maliyet havuzundaki maliyetler, faaliyete
orantılı olarak değişkenlik gösterir.


60. Soru

Faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımında işletme
maliyetleri nasıl sınıflandırılır?

Cevap

İşletme maliyetleri dört grupta sınıflandırılır. Bu
sınıflandırmaya hiyerarşik sınıflandırma adı verilir.


61. Soru

Hiyerarşik sınıflandırmanın alt grupları nelerdir?

Cevap

Birim düzeyindeki maliyetler, parti düzeyindeki
maliyetler, mamul düzeyindeki maliyetler, tesis
düzeyindeki maliyetler olmak üzere dört grupta
toplanırlar.


62. Soru

Birim düzeyindeki maliyetler nelerdir?

Cevap

Birim mamul üretimi için yapılan faaliyetlerin
maliyetleridir. Üretim hacmi ile doğru orantılı olarak
değişir.


63. Soru

Parti düzeyindeki maliyetler nelerdir?

Cevap

Bir mamul partisinin üretimi ile ilgili olarak
ortaya çıkan faaliyetlerin maliyetidir.


64. Soru

Mamul düzeyindeki maliyetler nelerdir?

Cevap

İşletmenin ürettiği farklı mamullerin üretimi ile
ilgili olarak faaliyetlerin maliyetidir.


65. Soru

Tesis düzeyindeki maliyetler nelerdir?

Cevap

Belirli bir mamul birimi, partisi veya mamul ile
ilişkilendirilemeyen ve tüm işletme için ortak şekilde
gerçekleştirilen faaliyetlerin maliyetidir.


66. Soru

Ulusal ve küresel konumda yaşanan otomasyona dayalı üretimi getiren gelişmeler işletmelerin maliyetlerini daha gerçekçi (hassas) bir şekilde hesaplama, kontrol etme ve yönetme gereğini beraberinde getirmiştir. Geleneksel maliyet belirleme sistemlerinin (yaklaşımlarının) bu gereksinime cevap verememesi, hangi yaklaşımların geliştirilmesine yol açmıştır?

Cevap

Ulusal ve küresel konumda yaşanan bu gelişmeler işletmelerin maliyetlerini daha gerçekçi (hassas) bir şekilde hesaplama, kontrol etme ve yönetme gereğini beraberinde getirmiştir. Geleneksel maliyet belirleme sistemlerinin (yaklaşımlarının) bu gereksinime cevap verememesi, çağdaş maliyet belirleme yaklaşımları olarak ifade edilen “Mamul Yaşam Seyri Maliyetleme”, “Hedef Maliyetleme”, “Kaizen Maliyetleme”, “Tam Zamanında Maliyetleme” ve “Faaliyet Tabanlı Maliyetleme” yaklaşımlarının geliştirilmesine yol açmıştır.


67. Soru

Günümüzde yaşanan teknolojik değişim, üretim sürecinde kullanılan teknolojilerden pazarlama stratejilerine (izlemlerine) kadar işletmelerin tüm süreçlerini büyük ölçüde etkilemiştir. Muhasebe ve diğer tüm işletme fonksiyonları üzerinde etkisi olan bu gelişmelerin başlıcaları nelerdir?

Cevap
  • Uluslararası rekabetin artması,

  • Mamul yaşam sürelerinin azalması,

  • Teknolojideki gelişmeler,

  • Üretim ortamındaki gelişmeler ve maliyet yapılarının değişmesi,

  • Değişen pazar koşulları ve tüketici odaklı pazarlama anlayışının yerleşmesi.


68. Soru

Sürekli değişen ve belirsizliklerin arttığı pazarlarda, rekabet üstünlüğü elde etmek isteyen işletmelerin başarısı, bir taraftan uzun dönemli planlama yapmalarına, diğer taraftan da esnek ve değişen çevreye hızla ayak uydurmalarına bağlıdır. Bu olgu, işletmeleri neye daha fazla önem vermeye sevk etmiştir?

Cevap

Sürekli değişen ve belirsizliklerin arttığı pazarlarda, rekabet üstünlüğü elde etmek isteyen işletmelerin başarısı, bir taraftan uzun dönemli planlama yapmalarına, diğer taraftan da esnek ve değişen çevreye hızla ayak uydurmalarına bağlıdır. Bu olgu, işletmeleri lojistiğe daha çok önem vermeye sevk etmiştir. Yoğun rekabetin en önemli araçlarından birisi lojistik sürecin etkili bir şekilde yönetilmesidir.


69. Soru

Üretim ortamında uygulanan Tam Zamanında Üretim, Esnek Üretim Sistemleri, Bilgisayar Destekli Tasarım, Bilgisayar Destekli Süreç Tasarımı, Üretim Kaynak Planlaması gibi yaklaşımlar maliyet yapılarında önemli etkilere neden olmuştur. Bu yöntemlerin başlıca sonuçları nelerdir?

Cevap

Bu yöntemlerin uygulanması, toplam üretim maliyetleri içindeki direkt işçilik giderlerinin payını azaltırken genel üretim giderlerinin payını artırmıştır. Bu durum, maliyet dağıtım anahtarı olarak işletmelerde direkt işçilik saati yerine, makine saati gibi dağıtım ölçülerinin kullanılması gereğini ortaya çıkarmıştır.


70. Soru

Mamul yaşam seyri, daha çok hangi alanda mamul stratejilerinin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır?

Cevap

Mamul yaşam seyri, daha çok pazarlama alanında mamul stratejilerinin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır.


71. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımında, her mamülün ömründeki evreler nelerdir?

Cevap

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımında, her mamulün “sunuş”, “büyüme”, “olgunluk”, “düşüş” aşamalarından oluşan ve süresi ile şeklinin önceden tahmin edilemediği bir ömrünün olduğunu kabul etmektedir.


72. Soru

Geleneksel maliyetleme yaklaşımları ile mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımı arasındaki fark nedir?

Cevap

Geleneksel maliyetleme yaklaşımları sadece üretim maliyetleri üzerinde yoğunlaşırken mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımı, mamul maliyetleri ve kârlılığına ilişkin geniş bir bakış açısı getirmektedir.


73. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının temel amacı nedir?

Cevap

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının temel amacı, mamul planlama aşamasında karar alıcılara mamulün tüm aşamalarında (piyasaya sunuluş, büyüme, olgunluk ve düşüş) katlanılacak maliyetleri tespit etme, raporlama ve yönetme olanağı sağlayarak kârın azami (maksimum) kılınmasıdır.


74. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının dört genel amacı nelerdir?

Cevap
  • Planlama ve pazardan çekilme dönemlerinde ortaya çıkan maliyetleri de içeren faaliyet karının, mamulün pazarda aktif olduğu dönemde ya da üretim aşamasında kazanılıp kazanılmadığının tespit edilmesi,

  • Planlama döneminde, garanti ve çevresel maliyetler gibi üretimle ilgili olmayan, ancak satış sonrası ortaya çıkan maliyetleri tanımlamak ve bu maliyetlerin asgari düzeye indirilmesi için mamul tasarımındaki değişikliklerin belirlenmesi,

  • Karar alıcı ve planlamacılara, alternatif mamul tasarımlarına ilişkin toplam yaşam seyri maliyetleri bilgisini sağlayarak bu alternatifler arasından en iyi seçimleri yapabilmeleri için destek verilmesi,

    • Etkin bir planlama yapabilmek ve maliyetleri oluşturan faaliyetleri kontrol edebilmek amacıyla, tüm mamul dönemi faaliyetlerinin analiz edilmesi, maliyetlerin niteliklerini ve zamanlamasını tanımlamaktır.62


75. Soru

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımının yararları nelerdir?

Cevap

Mamul yaşam seyri maliyetleme yaklaşımı ile işletmeler yaşam seyri maliyetlerini ve mamulün kârlılığını önceden hesaplayabilmekte, böylece uzun dönemli planlama ve kontrolü sağlayabilmektedirler. Bu yaklaşım, karar alıcılara yatırım maliyetleri ve işletme giderleri arasında doğru bir denge bulmaları için gerekli ortamı da sağlamaktadır.


76. Soru

Hedef maliyet kavramı ilk kez kim tarafından geliştirilmiştir?

Cevap

Hedef maliyet kavramı ilk kez 1960’lı yıllarda Japon otomotiv işletmesi Toyota tarafından geliştirilmiştir.


77. Soru

Hedef maliyetleme neyi amaçlayan bir faaliyettir?

Cevap

Hedef maliyetleme, yeni bir mamulün planlanması, araştırma ve geliştirme sürecinde maliyetlerin düşürülmesi için ortaya atılan tüm fikirlerin gözden geçirilerek, bir taraftan hız, kalite, güvenirlik gibi müşteri ihtiyaçlarını karşılarken diğer taraftan da bu mamulün yaşam seyri maliyetlerini düşürmeyi amaçlayan bir faaliyettir.


78. Soru

Hedef maliyetleme yaklaşımının kavramsal dayanağınıoluşturan altı temel ilke nelerdir?

Cevap
  • Fiyata göre maliyetleme ilkesi,

  • Tüketiciler üzerinde yoğunlaşma ilkesi,

  • Mamul tasarımı üzerinde odaklanma ilkesi,

  • Geniş kapsamlı katılım ilkesi,

  • Yaşam seyri boyunca maliyet düşürme ilkesi,

    • Değerler zinciri ile ilgilenme ilkesi.z???


79. Soru

Kaizen kavramı nasıl açıklanabilir?

Cevap

Kaizen kavramını, işletmenin en üst düzey yöneticilerden en alt kademe çalışanına kadar işletmedeki herkesi ilgilendiren sürekli iyileştirme faaliyetleri ve süreçleri olarak tanımlamak mümkündür.


80. Soru

Kaizen maliyetleme ne demektir?

Cevap

Kaizen maliyetleme ise, hedef bir maliyetin belirlenmesi ve bu maliyetin gerçekleştirilmesi için üretim işlemlerinin sürekli olarak iyileştirilmesi sürecidir.


81. Soru

Kaizen maliyetleme yaklaşımının yararları nelerdir?

Cevap
  • Tüm faaliyetlerde bir canlılık meydana gelmesi,

  • İşletme ile amaç ve hedef birliği sağlanması,

  • Çalışanların bilgi ve beceri düzeyinin sürekli olarak gelişmesi,

  • Çalışanların isteklendirmesinin (motivasyonunun) artması,

  • Etkileşim içindeki birimlerin ortak sorunlarının çözülmesi,

    • Üretim ve diğer rekabet unsurlarının daha hızlı gelişme göstermesi.68kaiz


82. Soru

Tam zamanında üretim felsefesinin temelinde bulunan 4 unsur nelerdir?

Cevap

Tam zamanında üretim felsefesinin temelinde; sıfır stok, kısa üretim süreleri, küçük/seri ikmal miktarları ile yüksek kalite ve sıfır hata olmak üzere dört unsur bulunmaktadır.


83. Soru

Tam zamanında üretim sisteminin uygulanmasında önemli rol oynayan diğer iki sistem nelerdir?

Cevap

Tam zamanında üretim sisteminin uygulanması için Dengeleme Sistemi ve Kanban Sistemi önemli rol oynamaktadır.


84. Soru

Kalite maliyetleri ne anlama gelir?

Cevap

Kalite maliyetleri, meydana gelebilecek hataları önlemek amacıyla gerçekleştirilen faaliyetlerin, planlı kalite kontrollerinin mamulün üretimi esnasında veya müşteriye tesliminden sonra görülen hatalar sonucunda meydana gelen maliyetlerdir.


85. Soru

Kalite maliyetlerinin 4 temel alt başlığı nelerdir?

Cevap

Kalite maliyetlerini dört temel başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar:

  • Önleme maliyetleri,

  • Değerleme maliyetleri,

  • İç başarısızlık maliyetleri,

    • Dış başarısızlık maliyetleridir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email