aofsoru.com

Yöneylem Araştırması Dersi 5. Ünite Sorularla Öğrenelim

Duyarlılık Analizi

1. Soru

Karar verme ortamları farklı şekillerde olabilir. Bu durumlar nelerdir?

Cevap

Karar verme ortamları farklı şekillerde olabilir. Temel olarak belirlilik, risk ve belirsizlik altında karar ortamlarından sözedilebilir.


2. Soru

Duyarlılık analizleri nedir?

Cevap

Duyarlılık analizleri, doğrusal karar problemlerinin çözümü elde edildikten sonra, modelde meydana gelebilecek, parametrelere bağlı veya yapısal değişiklikler karşısında, eldeki eniyi çözümün bundan nasıl etkileneceğini veya eldeki çözümün koruması için parametrelerin hangi aralıklarda değer almaları gerektiğini bulmak amacıyla yapılan analizlerdir.


3. Soru

Uygunluk koşulu nedir?

Cevap

Bilindiği gibi Simpleks Algoritması, bir temel uygun çözüm (değişkenlerin sıfır veya sıfırdan büyük
değer aldığı) ile başlar ve bu çözüm eniyilik koşullarını sağlamıyorsa izleyen çözümün de temel uygun
çözüm olmasını sağlayacak yapıdadır. Bu gereklilik ise uygunluk koşulu olarak adlandırılır.


4. Soru

Parametrelere göre yapılan duyarlılık analizleri kaç türdür?

Cevap

Duyarlılık analizleri katkı parametrelerine, kaynak vektörüne veya teknik katsayılara göre yapılır.


5. Soru

Birkısıttaki teknik katsayısı değişen bir değişken nasıl analiz edilir?

Cevap

Bir kısıttaki teknik katsayısı değişen bir değişkenin, temelde veya temelde olmamasına göre farklı şekilde analiz edilmelidir.


6. Soru

Temel dışı bir değişkenin bir kısıttaki teknik katsayısının değişmesi nasıl çözümlenir?

Cevap

R matrisinin sözkonusu değişkene karşı gelen vektörü değişeceğinden, bu değişiklik, CB B-1R - CR
vektörünün sadece ilgili değişkene karşı gelen değerine yansıyacaktır. Yeni durumda, bulunan değerin
eniyilik koşullarını hala sağlayıp sağlamadığı araştırılır.


7. Soru

Temelde yer alan bir değişkenin bir kısıttaki teknik katsayısının değişmesi halinde ne yapılır?

Cevap

Temelde yer alan bir değişkenin bir kısıttaki teknik katsayısının değişmesi halinde ise,
sözkonusu değişiklik B matrisinin, dolayısıyla B-1 matrisinin değişmesi anlamına gelmektedir. Bu
durumda yeni B-1 matrisi bulunup, CB B-1R - CR vektörünün eniyilik koşullarını değişiklik durumunda da
sağlayıp sağlamadığı araştırılmalıdır.


8. Soru

Bir temel
değişkene R vektöründe karşı gelen bir teknik katsayının değişiminin eniyilik koşullarını koruması ne anlama gelmektedir?

Cevap

Bir temel değişkene R vektöründe karşı gelen bir teknik katsayının değişiminin eniyilik koşullarını koruması, karşı
gelen ikil modelde, ilgili değişkenin katsayılarından hareketle yazılan ikil kısıtın uygunluk koşullarını
sağlaması anlamına gelmektedir. Analiz bu yönde yapılırsa çözüme daha pratik bir biçimde erişilecektir.


9. Soru

Bir doğrusal karar probleminin çözümü elde edildikten sonra, modelde, bazen yapısal değişiklikler olabilir. Bu değişiklikler hangi şekillerde olabilir?

Cevap

Bir doğrusal karar probleminin çözümü elde edildikten sonra, modelde, bazen yapısal değişiklikler olabilir. Bu değişiklikler yeni bir kısıtın veya yeni bir değişkenin eklenmesi şekillerinde ortaya çıkabilir.


10. Soru

Yeni bir kısıtın eklenmesi durumunda duyarlılık analizinde ne yapılmalıdır?

Cevap

Duyarlılık analizleri eniyi çözüm sonrası yapılan analizler olduğundan, yeni bir kısıtın eklenmesi
durumunda, eldeki çözümün bu kısıtı da sağlayıp sağlamadığının incelenmesı gerekmektedir.
Sağlanıyorsa başka bir işleme gerek olmayıp; yeni kısıt eldeki çözüm için sağlanmıyorsa, bu durumda, bu
kısıtı da ekleyip varsa yeni çözüm bulunmalıdır.


11. Soru

Duyarlılık analizinde yeni bir değişken eklenmesi durumunda ise hangi yol izlenmelidir?

Cevap

Yeni bir değişken eklenmesi durumunda ise şu yol izlenmelidir: Bir karar değişkeni bir çözümde, ya temelde ya da temel dışında yer alır. Bu durumu belirleyen özellik ise ilgili değişkenin temele alınması halinde amaç fonksiyonu değerini daha da iyileştirip iyileştirmeyeceğidir. Değişkene x0 satırında karşı gelen değer bu durumun göstergesidir.


12. Soru

Katkı parametrelerinde değişiklik nasıl sağlanır?

Cevap

Temelde yer alan  değişkeninin katkı parametresi olan c2 = 3 değerinin hangi aralığı için eldeki
eniyi çözümün korunacağı bulunmak istensin. , c2’ deki değişim miktarı olmak üzere, enbüyükleme
için, eldeki çözümün korunması aşağıdaki özelliğin sağlanması halinde mümkün olmaktadır.


13. Soru

Sağ taraf sabitlerinde değişiklik nasıl olur?

Cevap

Problemin kısıtlarına karşı gelen kaynak vektöründeki değişiklik, uygunluk koşulu olan B-1 b   ’a
yansır.


14. Soru

Yeni kısıt eklentisinde nelere dikkat edilir?

Cevap

Gerçek problemler modellendikten ve çözüldükten sonra önceden öngörülemeyen, bulunulan
sistemin koşullarında sonradan ortaya çıkabilecek bazı değişiklikler sebebiyle, gözönünde
bulundurulması ihtiyacı beliren yeni bir kısıt olabilir. Daha öncede belirtildiği gibi bu durumda, eldeki
çözümün yeni kısıtı da sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmelidir.


15. Soru

Yeni değişken eklentisi ne anlama gelmektedir?

Cevap

Bazı durumlarda, değişen koşullar sebebiyle, probleme yeni bir değişken eklenebilir. Örneğin üç ayrı
ürün üreten bir işletmenin yeni ve dördüncü bir ürünü daha piyasaya sunması durumunda, diğer tüm
kaynakların vb. aynı kalıp, artık bu yeni ürününde mevcut kaynakları kullanması, bu durumda eniyi
üretim miktarlarının yeniden belirlenmesi gerekliliği bu duruma örnek olarak verilebilir.


16. Soru

Daha öncede belirtildiği gibi bir değişken, bir çözüm sürecinde temelde veya temelde dışında yer
almaktadır. Temel dışında ise ne yapılabilir?

Cevap

Daha öncede belirtildiği gibi bir değişken, bir çözüm sürecinde temelde veya temelde dışında yer
almaktadır. Temel dışında olup da amaç fonksiyonunu istenen yönde geliştirebilecek durumda ise, temele
alınır. Buna göre, eniyi çözüm elde edildikten sonra probleme dahil olan bir değişkenin, temele
alınmasına gerek olup olmadığı sorusu yanıtlanmalıdır.


17. Soru

Eniyi çözüm elde edildikten sonra probleme dahil olan bir değişkenin, temele alınmasına gerek olup olmadığı sorusu yanıtlanmalıdır. Bu soruya yanıt verebilmek için de, ilgili değişkene amaç fonksiyonu satırında karşı gelen değer hesaplanıp, amaç fonksiyonunun enbüyükleme veya enküçükleme olmasına göre yukarıdaki soruya yanıt aranır. Bu değerin hesaplanması için ne yapılmaldır?

Cevap

Bu değerin hesaplanması için, yeni değişkene problemin kısıtlarında karşı gelen katsayıların yani, yeni değişkenin kaynak kullanım değerlerinin, (yeni ) ve amaç fonksiyonundaki birim katkısının (cyeni) bilinmesi gerekmektedir.


18. Soru

Duyarlılık analizi basitçe nasıl bir işlemdir?

Cevap

Duyarlılık analizi, basitce, modelde, parametrelere bağlı veya yapısal bir değişiklik ile karşılaşıldığında, bu durumun eniyilik veya uygunluk koşullarından herhangi birisine etki edip etmediğinin ve etki ediyorsa da değişen parametrenin değerinin hangi aralığı için eldeki çözümün korunacağının bulunması işlemidir.


19. Soru

Teknik katsayılar nedir?

Cevap

Teknik katsayılar, değişkenlerin kısıtlardaki katsayılarına karşılık gelen değerlerdir.


20. Soru

Bir problemin eniyi çözümüne ulaşılması demek ne anlama gelmektedir?

Cevap

Bir problemin eniyi çözümüne ulaşılması, temele alınması halinde amaç fonksiyonu değerini daha iyiye götürecek bir temel dışı değişkenin bulunamaması demektir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email