aofsoru.com

2. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Milli Edebiyat Anlayışı Ve Yeni Lisan

1. Soru

Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlar nelerdir?

Cevap

Millî Edebiyat Hareketinin köklerini ta Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalara kadar götürmek mümkündür. Daha sonra Mehmet Emin
Yurdakul’un Türkçe Şiirler’i aynı ruhu beslemiş, 1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar da Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardandır


2. Soru

Millî edebiyat  kendini ifade etmeye ne ile başlar?

Cevap

Millî edebiyat “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımıyla
kendini ifade etmeye başlayacaktır


3. Soru

Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernek hangisidir?

Cevap

25 Kânunıevvel 1908’de kurulan Türk Derneği, Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernektir.


4. Soru

25 Kânunıevvel 1908’de kurulan Türk Derneği'nin kurucuları kimlerdir?

Cevap

Kurucuları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı
Mehmet Tahir, Veled Çelebi, Akçuraoğlu Yusuf, Agop Boyacıyan Efendi, Arif Bey,
Akyiğitoğlu Musa Bey, Fuad Raif Bey, Rıza Tevfik Bey, Ferid Bey ve Celal Beydir.


5. Soru

Türk Derneği 1911'de hangi dergiyi çıkartır?

Cevap

1911 yılında Türk Derneği dergisini çıkarmaya başlar. Aylık yayımlanan bu dergi ancak 7 sayı çıkabilir.


6. Soru

Türk Derneği'nin çıkardığı dergide “Beyanname” başlıklı yazıda neden bahsedilmektedir?

Cevap

Derginin ilk sayısında yer alan “Beyanname” başlıklı yazı,
derneğin nizamnamesiyle örtüşmektedir ve dönemin insanına derneğin Türkçe
konusundaki görüşlerini ve konuyla ilgili olarak nasıl bir yol takip edeceğini anlatır. Bu “Beyanname”ye göre Türk Derneği, Osmanlı coğrafyasında yaşayan gönülleri bir dilleri ayrı insanları aynı maksat etrafında birleştirmek için millî dille yaniTürkçeyle konuşmayı esas almaktadır. Ancak bunun için de dilin içeriğinin ortaya konulması, Türkçeyle ilgili olumsuz düşüncelerin değiştirilmesi, sadeleştirilmesi, anlaşılır bir hale gelmesi ve kolay öğrenilmesinin önü açılmalıdır.


7. Soru

Yeni Lisan anlayışı için Türk Derneği dergisinin önemi nedir?

Cevap

Türk Derneği çok idealist bir anlayışla yola çıkmış olmasına rağmen daha çok
yöneltilen suçlamaları cevaplamak ve kendilerini anlatmak için gösterdikleri çabalar arasında hedef­lerine varmış gibi görünmez. Yine de Türk Derneği dergisiyle yazı diliyle konuşma dilini birleştirmek ve bu dilin etrafında millî bir edebiyat meydana getirmek isteyen Yeni Lisan anlayışı için önemli bir son adım olur. Çünkü onlar bu tartışma ortamında hem görüşlerini bir kez daha sağlamlaştırma imkânı bulmuşlardır hem de zemin kendilerine biraz daha hazır hale gelmiştir.
Diğer yandan dergide yer alan Orta Asya Türklüğü konusundaki yazılar, Osmanlı
Türklerinin bu konuyu tanımalarını sağlaması açısından önemlidir


8. Soru

Türk Derneği’nin 1911’den itibaren çalışmaları  neden azalır?

Cevap

Fazla geniş olmayan üye sayısıyla uzun bir zaman tasfiyecilik suçlamalarıyla uğraşan Türk Derneği’nin 1911’den itibaren çalışmaları azalır. Bunun üzerine
üyelerinin bir kısmı yeni kurulan ve daha faal olan Türkçü derneklere geçer.


9. Soru

Yeni Lisan'ın Türk milleti için önemi nedir?

Cevap

Yeni Lisan, 19. yüzyıl ortalarından itibaren ilmî
alanda başlayan ve fikrî bir akım haline gelmiş olan Türk milliyetçiliğinin daha fazla yayılarak benimsenmesini edebiyat üzerinden sürdürmüş, Türk milletinde bir uyanışı gerçekleştirmiştir.


10. Soru

‘Yeni Lisan’ hareketi ne ile başlar?

Cevap

‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde
başlar.


11. Soru

‘Yeni Lisan’ hareketi hangi öğeleri içinde barındıran bir harekettir?

Cevap

Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına,
uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına
bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir.


12. Soru

Yeni Lisan hareketinin öncüleri kimlerdir?

Cevap

Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır. Ancak bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir.


13. Soru

Yeni Lisan’  anlayışının Türk millî edebiyatı açısından önemi nedir?

Cevap

‘Yeni Lisan’ bir anlayış olarak Türk millî edebiyatının yeniden doğuşunu sağlayacak prensipleri içermektedir


14. Soru

“Yeni Lisan” makalesinde ortaya konan prensipler hangi dergide yayımlanmıştır?

Cevap

Prensipler, Genç Kalemler dergisinin 11 Nisan 1911
tarihli sayısında yer alan “Yeni Lisan” makalesinde ortaya konur. Bu sayı Genç Kalemler dergisinin ikinci cildinin birinci sayısıdır.


15. Soru

‘Yeni Hayat’ biçimi nasıl ortaya çıkmıştır?

Cevap

Sonraki yıllarda ‘Yeni Lisan’ bir edebiyat hareketi olmanın ötesine geçerek daha geniş bir etki alanı oluşturur ve ‘Yeni Hayat’ adı verilen bir yaşama biçimi ortaya çıkarır.


16. Soru

1922’ye kadar devam eden edebî süreç kaç devrede değerlendirilir?

Cevap

1922’ye kadar devam eden edebî süreç, kendi içinde Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı ile mütareke yılları ve İstiklal Savaşı olmak üzere bir ‘tükenme’ ve
‘yeniden doğma’ ruhunu içinde barındırması bakımından iki ana devrede değerlendirilebilir.


17. Soru

“Yeni Lisan" nedir?

Cevap

“Yeni Lisan” Genç Kalemler’de yayımlanan ve bir beyanname niteliği taşıyan makaledir. Hareketi etraf­lıca anlatmak, tenkitlere cevap vermek ve giderek sistemleştirmek arzusuyla diğer sayılarda da “Yeni Lisan” başlıklı makalelerin yayımı sürdürülür.


18. Soru

“Yeni Lisan” makalesinin esasını oluşturan fikirler nelerdir?

Cevap

Millî dil ve millî edebiyat şeklinde iki ana başlık etrafında toplanabilecek olan bütün bu fikirler “Yeni Lisan” makalesinin esasını oluşturmaktadır


19. Soru

“Yeni Lisan” makalesinde anlatıldığına göre Genç Kalemler milletçe ilerleme fikrinin temelinde ne vardır?

Cevap

“Yeni Lisan” makalesinde anlatıldığına göre Genç Kalemler milletçe ilerleme fikrinin temelinde millî dil vardır.


20. Soru

Millî edebiyat nedir?

Cevap

Millî edebiyat, Yeni Lisancıların önerdikleri dil ve edebiyat anlayışının
benimsendiği edebiyattır. Her ne kadar Yeni Lisan daha çok bir dil hareketi olarak
ortaya çıkmışsa da bizzat öncülerinin hedefi, millete ruh kazandıracak bir edebiyat meydana getirmektir. Bunun için de Yeni Lisancılar sadece dille ilgili teklif­lerle kalmamışlar, bu dil anlayışının dayandığı temel fikirlerin yaşama geçebilmesi için edebiyatla ilgili görüşler de ileri sürmüşlerdir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email