aofsoru.com

Osmanlı Türkçesi Grameri 1 Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim

Arapçada Kelime Yapımı: Mezidünfih Masdarlar (Kıyasi Masdarlar)

1. Soru

Mezîdünfih Masdarlar'ın özellikleri nedir?

Cevap

Bu gruptaki masdarlar, mücerred masdarlardan farklı olarak belli bir kalıp içinde belli bir anlam üretirler. Herhangi bir fiil kökünden mezîdünfih bir masdarın yapısına göre masdar üretmek mümkün gibi görünür. Eğer bir kıyâsî masdarın geçişli/geçişsiz, etken/edilgen, dönüşlü veya işteş çatıda olduğunu biliyorsanız, o yapıda üretilmiş bir kelimenin anlam
dairesini belirleyebilirsiniz. Mücerred masdarlarda bunu bilebilmek mümkün değildir.


2. Soru

Mezîdünfih masdarların Osmanlı Türkçesinde sıkça kullanılan dokuz bâbı nelerdir?

Cevap

Mezîdünfih masdarların Osmanlı Türkçesinde sıkça kullanılan dokuz bâbı vardır:
if'âl ?????
tef'îl ?????
tefa''ul ????
tefâ'ul ?????
müfâ'alet ??????
infi'âl ??????
ifti'âl ??????
if'ilâl ??????
istif'âl ???????


3. Soru

İf'âl Bâbının İsm-i Fâ'ili bir örnekle açıklayınız.

Cevap

İf'âl bâbının ism-i fâ'ili "müf'il vezninde" gelir:
????? ikrâm › ???? mükrim “ikram eden, ikram edici”


4. Soru

İf'âl Bâbının İsm-i Mef'ûlünu bir örnekle açıklayınız.

Cevap

İf'âl bâbının ism-i mef'ûlü müf'al vezninde gelir:

????? icmâl “özetleme” › ???? mücmel “icmâl olunmuş, özetlenmiş” şeklinde örneklendirilebilir.


5. Soru

Tef'îl bâbının ism-i fâ'ili nasıl oluşturulur?

Cevap

Tef'îl bâbının ism-i fâ'ili müfa''il ???? vezninde gelir. Örnek olarak: 

???? teskîn “sakinleştirme” › ???? müsekkin “sakinleştirici” verilebilir.


6. Soru

Tef'îl Bâbının İsm-i Mef'ûlü hangi vezinle düzenlenmektedir?

Cevap

Tef'îl bâbındaki kelimelerin ism-i mef'ûlü müfa''al ???? vezninde gelir. Örnek olarak: 

????? terkîb “birleştirme” › ???? mürekkeb “birleştirilmiş” verilebilir.


7. Soru

Tefa''ul Bâbının İsm-i Fâ'ili nasıl oluşturulur?

Cevap

Tefa''ul bâbının ism-i fâ'ili mütefa''il ????? vezninde olur:
???? tekellüm “konuşma” › ????? mütekellim “konuşan” şeklinde örneklendirilebilir.


8. Soru

Tefa''ul Bâbının İsm-i Mef'ûlü bir örnek üzerinden nasıl yapılır?

Cevap

Tefa''ul bâbının ism-i mef'ûlü mütefa''al ????? vezninde olur:
???? teşebbüs “işe girişme” › ????? müteşebbes “teşebbüs olunan şey”


9. Soru

Tefâ'ul Bâbının İsm-i Fâ'ili'nin nasıl oluşturulacağını bir örnekle açıklayınız.

Cevap

Tefâ'ül bâbının ism-i fâili, mütefâ'il ?????? vezninde gelir:

????? teşâ'ür “şairlik taslama” › ?????? müteşâ'ir “şairlik taslayan” şeklinde örneklendirilebilir.


10. Soru

Müfâ'alet Bâbının İsm-i Mef'ûlü nasıl yapılır? Bir örnekle açıklayınız.

Cevap

Müfâ'alet bâbının ism-i mef'ûlü müfâ'al ????? vezninde gelir:

?????? muhâtaba “söyleşme” › ?????  muhâtab “söyleşilen, hitab edilen” şeklinde örneklendirilebilir.


11. Soru

İfti'âl Bâbının İsm-i Fâ'ili bir örnekle nasıl açıklanır?

Cevap

Bu bâbdaki masdarların ism-i fâ'ili müfta'il ????? vezninde gelir:
?????? i'tidâl “ölçülü davranma” › ????? mu'tedil “ölçülü davranan” şeklinde açıklanır.


12. Soru

İdgam nasıl açıklanır?

Cevap

İdgam, arapça kelimelerde yan yana gelen aynı iki ünsüz harfin tek harfle yazılması işlemine denilir.


13. Soru

İstif'âl Bâbının İsm-i Mef'ûlü'nü bir örnekle açıklayınız.

Cevap

İstif'âl bâbının ism-i mef'ûlü müstef'al ?????? vezninde gelir:
??????? istihdâm › ?????? müstahdem “hizmette kullanılan” şeklinde örneklendirilebilir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email