aofsoru.com

Radyo ve Televizyon Programcılığının Temel Kavramları Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Radyo Programcılığında Yapım Unsurları Ve Aşamaları

1. Soru

Türkiye’de radyo ve televizyon yayıncılığının gelişim aşamaları nelerdir?

Cevap

Türkiye’de radyo ve televizyon yayıncılığının gelişimini altı ana bölümde incelemek mümkündür. Birinci dönem, Türkiye’nin ilk radyo yayınları ile tanıştığı dönemdir. İkinci dönem ise; TTTAŞ dönemi olarak tanımlanmıştır. Üçüncü dönem; Matbuat Umum Müdürlüğü dönemidir. Dördüncü dönem ise, 1946-1950 arasında çok partili döneme geçişle birlikte kapitalizmden radyonun etkilenmesi ile başlar. 1960 sonrası TRT’nin kurulması ve son olarak da 1980’lerden günümüze özel radyo ve televizyonculuğun ülke gündemine girmesidir. Bunlar, Türkiye’de radyoculuğu tanımlamada önemli dönemlerdir.


2. Soru

Radyo programları içerikleri bakımından kaç çeşittir?

Cevap

Radyo programları içerikleri bakımından beş ana türde incelenmektedir. Bunlar haber ve haber programları, müzik ve eğlence programları, kültür ve sanat programları, eğitim programları, reklam ve tanıtım programlarıdır.


3. Soru

Bir radyo programı hazırlanırken hangi öğeler dikkate alınmalıdır?

Cevap

Radyo programının hazırlanması sırasında üzerinde önemle durulması gereken altı temel öge vardır. Bunlar:

Programın konusu (özü)

Programın biçimi

Programın dili

Programın süresi

Programın yayın zamanı

Programın bütçesi


4. Soru

Bir radyo programının konusu belirlenirken temel unsur nedir?

Cevap

Programın konusunu kararlaştırmakta belirlenirken o radyo istasyonunun benimsediği yayıncılık anlayışı temel belirleyicidir.


5. Soru

bir radyo programının biçimi neye göre göre belirlenir?

Cevap

Radyo programının sunuş tekniği o programın biçimidir. Konuya göre biçim belirlenir. Örneğin, programın amacı eğlendirmek ise sunuş tekniği de bu doğrultuda olmalıdır. 


6. Soru

Radyo programları biçimlerine göre nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Radyo programları biçimlerine göre; düz programlar, çok sesli programlar, oyunlaştırılmış ya da dramatik programlar, müzik formatı ve karma programlar olarak sınıflandırılmaktadır.


7. Soru

Radyoda çok sesli programlar daha çok hangi tür yayın anlayışına sahip radyolar tarafından kullanılır?

Cevap

Bu program biçiminde ikiden fazla ses kullanılır. Açık oturumlar, forumlar ve yuvarlak masa söyleşileri bu türün örnekleridir. Bu tür çok sesli program türleri daha çok haber radyoları tarafından tercih edilmektedir.


8. Soru

Dramatik bir radyo programı hazırlanırken dikkat edilmesi gereken unsurlar nelerdir?

Cevap

Dramatik yapımların hazırlanması sırasında en temel unsur, program metninin radyo için yazılmış olmasıdır. Radyo metni, dinleyicinin anlatılanları zihninde canlandırabilmesini sağlamalıdır. İkinci önemli unsur ise metnin hayata geçirilmesi aşamasında bir başka ifade ile seslendirilmesi sırasında, seslendirenlerin oyundaki karakterlere uygun olması ve rollerini başarılı bir biçimde yapmaları dramanın etkisini artıracaktır.


9. Soru

Radyo programları ile televizyon programları arasındaki dil ve anlatım farkı neden kaynaklanmaktadır?

Cevap

Programın dili, radyo program yapımında en temel unsurlardan biridir. Televizyon dili ile farklı olmasının en temelinde görsellik vardır. Televizyonda kimi mesajlar görüntü ile tamamlanabilir. Oysa radyoda kullanılan tek araç sestir.


10. Soru

Radyoda birbirini izleyen programların 3 ya da 4 saat sürdüğü yayın akışı belirleme yöntemine ne ad verilir?

Cevap

Radyoda birbirini izleyen programların 3 ya da 4 saat sürdüğü yayın akışı belirleme yöntemi "kuşak programlama" olarak adlandırılır.


11. Soru

Radyo yapım aşamaları açısından programlar kaça ayrılır?

Cevap

Radyo yapım aşamaları açısından programlar bant programlar ve canlı programlar olmak üzere ikiye ayrılır.


12. Soru

Radyoda program yapım aşamaları nelerdir?

Cevap

Radyo programı genel olarak yapılan işlerin farklılaştığı on iki aşamada gerçekleşir. Bunlar konu bulma, ön araştırma, öneri formu hazırlama, araştırma ve planlama, metin yazma, deneme, seslendirme, kurgu, zamanlama, denetleme, yayın ve yayın sonrası değerlendirme aşamalarıdır.


13. Soru

Radyo program yapımında en zor aşama hangisidir?

Cevap

Radyo program yapımında ilk ve en zor aşama konuya karar verme aşamasıdır. En zor aşamadır çünkü konuyu doğru seçmek en önemli basamaktır.


14. Soru

Radyo program yapım aşamalarından öneri formu hazırlama aşaması nasıl yapılmalıdır?

Cevap

Öneri formu hazırlama aşamasında konunun hangi dinleyici kitlesine, nasıl bir biçimde ve ne kadar süre ile yapılacağına ilişkin kararlar netleştirilir. Genel olarak araştırmalar yapıldıktan sonra olası programın bütçesi belirlenir ve program taslağı hazırlanır. Hazırlanan program taslağı ayrıntılandırılarak bir program önerisine dönüştürülür.


15. Soru

Program önerisi kabul edilen programcı ilk olarak ne yapmalıdır?

Cevap

Önerisi kabul edilen programcı ilk olarak konu ile ilgili ayrıntılı araştırma yapar. Programın içeriğini oluşturacak malzemeler belirlenir. Nelerin kullanılıp kullanılamayacağına karar verilir.


16. Soru

Radyo programı için araştırma planı hazırlayan bir programcı hangi sorulara yanıt vermelidir?

Cevap

Araştırma planı hazırlamak için programcı öncelikle şu sorulara yanıt aramalıdır:

  • Konu hakkında dinleyiciler neleri merak ediyor olabilir?

  • Konunun farklı boyutları neler?

  • Konuyu nasıl sınırlandırmalıyım?

  • Anlatacağım konu hakkında görüş alabileceğim uzmanlar kimler?

  • Seçtiğim konu uzmanı kişi, aynı zamanda iyi bir konuşmacı mı?

  • Konu ile ilgili yazılı ve işitsel malzemelerin tümüne ulaşabilir miyim?


17. Soru

Radyo metni yazarken yazım tekniğine ilişkin dikkat edilmesi gerekli özellikler nelerdir?

Cevap

Radyo metni yazarken yazım tekniğine ilişkin dikkat edilmesi gerekli özellikler şunlardır:

    • Program metni bilgisayarla yazılmalıdır.

    • Program metninin birden çok kopyası hazırlanmalıdır.

    • Program metininin yazımına sayfanın iç kısmından başlanmalıdır. Sayfada kalan boşluklara

      gerektiğinde sunucu not alabilmelidir.

    • Gerektiğinde not alınabilmesi için program metni çift satır aralığı yazılmalıdır.

    • Program metnine sayfa numarası verilmelidir.

    • Program metnindeki her sayfaya programın adı yazılmalıdır.

    • Program metni arka sayfada devam ediyorsa belirtilmelidir

    • Program metninin komutları büyük harfle yazılmalıdır.

    • Program metninde kısaltmalara yer verilmemelidir.

    • Program metninde yabancı sözcüklerin okunuşu yazılmalıdır.


18. Soru

Bir radyo programı metni hazırlanırken dikkat edilmesi gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Programcı, program konusunu metne dökerken, ilgi çekmek, merak uyandırmak, ortak ilgilere değinmek, canlılık sağlamak, güldürüye başvurmak, samimi olmak ve dilin kullanımına özen göstermek gibi başlıca özelliklerden yaralanır.


19. Soru

Bir radyo programcısının oto kontrol ya da kendi kendine denetim yapması ne anlama gelir?

Cevap

Yayına hazır hale getirilmiş bir radyo programının denetleme aşamasında programın, yayın ilkelerine ve programcılık ilkelerine uygun olup olmadığı kontrol edilir. Bu aşamada programcı kendisi programcılık ve yayın ilkeleri açısından programın ön denetimini kendisi yapar. Buna “oto kontrol” ya da “kendi kendine denetim” denir.


20. Soru

Radyo programlarında yayın sonrası değerlendirme ne amaçla yapılır?

Cevap

Yayın sonrası değerlendirme aşaması, yayınların hedef kitle üzerinde ne gibi etkisinin olduğu, verilen mesajın hedef kitle tarafından alınıp alınmadığını, alındı ise yararlanılıp yararlandırmadığının saptanmasını amaçlar.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email