aofsoru.com

Liman Ve Terminal Yönetimi Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

Limanlarda Verilen Hizmetler

1. Soru

Deniz taşımacılığı nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Deniz taşımacılığı hizmetleri, düzenli ve düzensiz hat taşımacılığı olarak ikiye ayrılır. Düzenli hat taşımacılığı tarifeli (liner), düzensiz hat taşımacılığı ise tarifesiz (tramp) taşımacılık olarak da adlandırılır.


2. Soru

Düzenli hat deniz taşımacılığının yükletenler ve taşıtanlar açısından sağladığı avantajlar nelerdir?

Cevap

Düzenli hat deniz taşımacılığında gemiler, belirli bir sefer programı dâhilinde (Schedule) önceden belirlenmiş ve ilan edilmiş limanlara, yine önceden belirlenmiş ve ilan edilmiş zamanlarda periyodik olarak uğrak yapar. Düzenli hat taşımacılığında sefer süresi, geminin kalkış zamanı ve deniz navlunu (ücreti) önceden bellidir. Örneğin Konak’tan Karşıyaka’ya geçmek isteyen bir kişi, bineceği vapurun hangi iskeleden ve ne zaman kalkacağını, İtalya’nın Gio Tauro limanına konteyner yollamak isteyen bir yük sahibi, bu limana hangi limandan hangi gün yükleme yapacağını ya da İtalya’nın Trieste limanına Ro-Ro gemileri ile yük taşımak isteyen bir kara nakliyecisi, tırının hangi gün ve saatte hangi limanda hazır olması gerektiğini ve ne kadar ödeme yapacağını önceden bilir.

Armatör sadece belirli bir rota üzerinde düzenli yük akışı olması durumunda bu taşımacılık tipini tercih eder. Armatör gemisini düzenli bir hatta tahsis ettiyse, gemi boş da olsa dolu da olsa ilan ettiği günde ilan ettiği limana uğrar. Bu durum yükletenler ve taşıtanlar açısından önemli avantajlar sağlar. Yükletenler ve taşıtanlar, yüklemelerini (ve üretimlerini) bu sefer programlarına göre düzenler.


3. Soru

Lojistik Hizmet Sağlayıcısı'nın görevi nedir?

Cevap

Lojistik Hizmet Sağlayıcısı (Freight Forwarder, nakliye müteahhidi, taşıma işleri komisyoncusu) bütün taşıma türlerinin kullanarak sevkiyat, dağıtım, depolama, gümrükleme ve sigorta hizmetlerini gerçekleştiren ve anahtar teslim lojistik hizmeti veren organizatör kuruluşlardır. Forvarder işletmelerinin temel misyonu, yükletenlerden teslim aldığı eşyayı en kısa sürede, en güvenli ve ekonomik şekilde istenilen varış noktasında alıcılara teslim etmektir. Uluslararası ticaret ve lojistik uzmanı olarak görülen forvarder işletmeleri, malların sınır ötesi sevkiyatlarını kolaylaştırmak için sahip oldukları uzmanlık bilgisi ve bağlantılar yoluyla bir dizi lojistik fonksiyonlar sağlamakta ve gerçekleştirmektedirler.


4. Soru

Düzenli ve düzensiz deniz taşımacılığına örnekler veriniz.

Cevap

Yolcu gemileri, konteyner, Ro-Ro, şehir hatları düzenli deniz taşımacılığına örnek olarak gösterilebilir.

Dökme yük ve proje kargo gemileri düzensiz taşımacılığa örnektir.


5. Soru

Düzensiz hatlarda taşıtanlar nasıl hizmet talebinde bulunurlar?

Cevap

Şekil 2.3'te gösterildiği gibi düzensiz hatlarda taşıtanlar doğrudan liman işletmesinden hizmet talebinde bulunabildikleri gibi bu talebi taşıyanın acenteleri vasıtasıyla da iletebilirler. Taşıtanlar ihtiyaç duydukları takdirde gemi kiralayarak yüklerini taşıtmaktadır.

Düzensiz hatlarda, düzenli hatlarda olduğu gibi liman işlemlerinde armatör tarafından yetkilendirilmiş gemi acentesi kullanımı yaygındır. Ancak taşıtanlar, gemi kiracısı olduklarında ya da limandan depo/antrepo gibi hizmetleri talep ettiklerinde doğrudan liman kullanıcısı olurlar. Görüldüğü gibi taşıtanlar, düzensiz hat taşımacılığında limanın doğrudan kullanıcısı olabilmektedir.


6. Soru

Dğzenli ve düzensiz hat taşımacılığında taşıtanların farkları nelerdir?

Cevap

Taşıtanlar düzenli hat taşımacılığında limanların dolaylı müşterileri olurken düzensiz hat taşımacılığında (yaygın olarak) doğrudan müşterileridir. Düzenli hat taşımacılığında ise limanların doğrudan müşterileri gemi hat operatörleridir.


7. Soru

Gemi brokeri ne demektir?

Cevap

Gemi brokeri, taşıtanla taşıyanı buluşturan, yüke gemi ya da gemiye yük bulan, bu hizmeti karşılığında toplam navlun bedeli üzerinden bir komisyon (%3 gibi) alan profesyonel kişi veya kuruluşlardır.


8. Soru

Liman hizmetleri nasıl gruplandırılır?

Cevap

Şekil 2.4'te gösterildiği gibi limanlarda verilen hizmetler yüklere ve gemilere verilen hizmetler olarak iki ana gruba ayrılır.


9. Soru

Limanlarda yük ve ilgililerine verilen temel, destekleyici ve zenginleştirici hizmetler nelerdir?

Cevap

Tablo 2.1'de belirtildiği gibi temel hizmetler:

  • Yükleme

  • Boşaltma

  • İstifleme

  • Yük Aktarma

  • Limbo

  • Puantaj

  • Tartım

  • Geçici Depolama

  • İç Nakliye

  • Güvenlik Hizmetleri

   

Temel Hizmetler

Destekleyici Hizmetler

Zenginleştirici (Katma Değer Yaratıcı) Hizmetler

   
  • Yükleme

  • Boşaltma

  • İstifleme

  • Yük Aktarma

  • Limbo

  • Puantaj

  • Tartım

  • Geçici Depolama

  • İç Nakliye

  • Güvenlik Hizmetleri

  • Antrepo Hizmeti
  • Tehlikeli Yük Elleçleme

  • Ekipman ve Araç Kiralama

  • Konteyner İç Dolum

  • Konteyner İç Boşaltım

  • Konteyner İçi Hizmetler

  • Konteyner Yıkama

  • Konteyner Süpürme

  • Soğutmalı Konteyner Enerji ve İzleme Hizmeti

  • Ofis Hizmeti

  • Ulaşım

  • İaşe Hizmetleri

  • Ara Nakliye

  • Bilgi ve İletişim

  • Yük Birleştirme

  • Yük Ayrıştırma

  • Yük Bağlama

  • Yük Sabitleme

  • Ambalajlama

  • Paketleme

  • Etiketleme

  • Barkotlama

  • İlaçlama

  • Muayene/Tam Tespit

  • Konteyner Tamir ve Bakım

  • Konteyner Takip

  • Otopark

     

10. Soru

Limanlarda gemi ve ilgililerine verilen temel, destekleyici ve zenginleştirici hizmetler nelerdir?

Cevap

Tablo 2.1'de belirtildiği gibi temel hizmetler:

  • Kılavuzluk

  • Römorkaj

  • Palamar

  • Barınma

  • Yükleme

  • Boşaltma

  • İstifleme

  • Limbo

  • Ambar Kapağı Açma/Kapama

  • Atık Alımı

Destekleyici hizmetler:

  • Tedarik Hizmetleri

  • Bakım, Onarım

  • Güvenlik Hizmetleri

Zenginleştirici (Katma değer yaratıcı) hizmetler:

  • Ofis Hizmeti

  • İaşe Hizmeti

  • Enerji Tedariki

  • İletişim

  • Otopark


11. Soru

Yüke verilen temel hizmetler arasında yükleme ve boşaltma nasıl gerçekleşmektedir?

Cevap

Yükleme: Yükün limandaki depolama alanından (ya da kapıdan) getirilerek (yük elleçleme ekipmanları vasıtasıyla) gemiye yüklenmesidir. Yükün gemiye yüklenmesi ile taşıma biçimi de değişikliğe uğrar (Kara yolundan deniz yoluna gibi).

Boşaltma: Gemi ambarında, güvertesinde veya tanklarındaki yükün liman elleçleme ekipmanları vasıtasıyla rıhtıma, iskeleye veya iskele üzerinde başka bir taşıma aracına (kamyon, terminal çekicileri veya vagon) veya diğer taşıma biçimlerine (boru hattı, konveyör bantları) aktarılması işlemidir.


12. Soru

Yüke verilen temel hizmetlerden istifleme nasıl bir işlemdir?

Cevap

İstifleme: Yüklerin (özellikle genel kargo ve konteyner) gemi ambarında ve/veya depolama alanlarında düzenli bir şekilde yerleştirilmesi işlemidir.


13. Soru

Yüke verilen temel hizmetler arasında olan yük aktarma nasıl gerçekleşir?

Cevap

Yük Aktarma (Shifting): Bir gemideki eşyanın (aynı gemi ambarı içinde, diğer ambara veya gemi güverteleri arasında) gemiden indirilmeksizin yer değiştirilmesini ifade eder. Bazı durumlarda (özellikle genel kargo ve konteyner yüklerinde) gemideki bir eşyanın tahliyesi için üstündeki başka bir eşyanın gemiden iskele veya rıhtım üzerine alınması da gerekir. Bu işleme de “İskele üzeri shifting” adı verilir.


14. Soru

Yüke verilen temel hizmetler arasında olan limbo ve puantaj ne anlama gelmektedir?

Cevap

Limbo: Bir gemideki yükün başka bir gemiye veya deniz aracına (mavna gibi) aktarılması işlemidir.

Puantaj: Yükleme veya tahliye işlemlerine nezaret ederek, yükleme veya tahliyesi yapılan eşya miktarının kayıt altına alınmasıdır.


15. Soru

Yüke verilen temel hizmetlerden iç nakliye nasıl bir işlemdir?

Cevap

İç Nakliye: Gemiden tahliye edilen yükün depolara (geçici depolama alanlarına veya antrepolara) veya gemiye yüklenecek yüklerin depolardan çeşitli vasıtalarla (terminal çekicileri, kamyon veya vagonlarla) taşınması işlemidir.


16. Soru

Yüke verilen temel hizmetler arasında olan güvenlik hizmetleri hangi tedbirleri içermektedir?

Cevap

Güvenlik Hizmetleri: 1 Temmuz 2004 tarihinden itibaren dünya genelinde deniz yoluyla olabilecek güvenlik tehditlerinin önlenmesi karşı uluslararası sefer yapan gemiler ile bu gemilere hizmet veren liman tesisleri gerekli güvenlik tedbirlerini almak duru- mundadır. Limanlarda alınan bu tedbirler güvenlik hizmetleri olarak değerlendirilir.


17. Soru

Yüke verilen temel hizmetler arasında olan geçici depolama nasıl bir hizmettir?

Cevap

Geçici Depolama (Ardiye Hizmetleri):Tahliyesi yapılan yüklerin sahipleri tarafından teslim alınmasına veya gemiye yüklenecek yüklerin yüklenmesine kadar liman işletmesinin sorumluluğu altında açık veya kapalı alanlarda muhafaza edilmesi işlemidir.


18. Soru

Antrepo ne demektir?

Cevap

İthal edilen yükler, yurt içine girişinden önce ilgili gümrük mevzuatı gereğince bazı gümrük işlemlerine tabidirler. Bu işlemlerin yerine getirilmesinin belli bir süre alması ya da ithalatçıların yükü hemen millîleştirmek istememesi gibi nedenlerle bu yüklerin depolarda bekletilmesi gerekebilir. Ağırlıklı olarak ithal yüklerin bu şekilde muhafaza edildikleri yerlere antrepo adı verilir. Buraya alınan yüklerin vergisi henüz ödenmemiştir ve gerekli işlemler tamamlanana kadar yükler burada antrepo işletmecileri tarafından koruma altına alınır.


19. Soru

Yüke verilen destekleyici hizmetler arasında olan antrepo hizmetinin en önemli avantajı nedir?

Cevap

Liman içinde depolama alanlarına konulan yüklere ilişkin bir süre sınırlaması varken (45 gün), antrepolara alınan eşyalara ilişkin bir süre sınırlaması yoktur. İthal edilen yüklerin antrepolarda bekletilmesine ilişkin süre sınırlamasının olmaması antrepoların en önemli avantajıdır.


20. Soru

Ekipman veya araç kiralanması nasıl gerçekleşmektedir?

Cevap

Ekipman veya Araç Kiralanması: Limanda elleçlenen yükler her zaman standart biçimlerde olan yükler olmayabilir. Bu durumda yüklerin elleçlenmesini kolaylaştırmak üzere bazı araç veya ekipman ihtiyacı olabilir. Örneğin genel kargo türünde olan çuvallı yüklerin (big bag yükler) gemi ambarında istif edilmesini sağlamak üzere forklift ihtiyacı ortaya çıkabilir. Ancak böylesi ihtiyaçların süreklilik arz etmemesi ve ekipman maliyetleri dikkate alınarak, liman işletmeleri bu tür hizmetleri dış kaynak kullanımı (outsourcing) ile müşterilerine sunmayı tercih edebilir.


21. Soru

Yüke verilen destekleyici hizmetlerden olan konteynere yönelik hizmetler ne tür hizmetler içermektedir?

Cevap

Konteynere Yönelik Hizmetler: Konteynere yönelik hizmetler doğal olarak sadece konteyner terminallerinde verilir. Bu hizmetler çok çeşitlidir. Konteyner içlerindeki yüklerin boşaltılması (iç boşaltma), yüklerin konteyner içine yüklenmesi (iç dolum), yükün konteyner içinde bağlanması, sabitlenmesi, yükleme öncesi konteynerlerin süpürülmesi, yıkanması, soğutmalı konteyner gibi özel konteynerlere elektrik verilmesi gibi hizmetler konteyner terminalleri tarafından verilen destekleyici hizmetler olarak tanımlanabilir.


22. Soru

Katma değer yaratıcı hizmetler neden sadece müşteriye sunulan hizmetler olarak görülmemelidir?

Cevap

Katma değer yaratıcı hizmetler sadece müşteriye sunulan hizmetler olarak görülmemelidir çünkü bu hizmetler limanlar ve tüm lojistik süreçler için faydalar sağlamaktadır. Bu faydalar; yeni müşteri kazandırması, zaman ve yer tasarrufu sağlaması, işletmenin marka olma yolunda ilerlemesini sağlaması ve işletmenin saygınlığını arttırmasıdır


23. Soru

Yüke verilen zenginleştirici (katma değer yaratıcı) hizmetler arasında ne tür hizmetler bulunmaktadır?

Cevap

Liman sahalarında yüklerin birleştirilmesi (consolidation), yüklerin ayrıştırılması (deconsolidation), yüklerin bağlanması (lashing), yüklerin sabitlenmesi (dunnage), ambalajlanması, paketlenmesi, etiketlenmesi, barkotlanması, ilaçlanması, muayene ve tam tespit hizmetinin verilmesi, araçlara yönelik otopark imkânının sağlanması katma değer yaratıcı hizmetler arasındadır. Diğer taraftan, konteynerlere yönelik tamir, bakım hizmetlerinin verilmesi de söz konusu konteynerlerin tekrar kullanımının sağlanabilmesi açısından önemli katma değer yaratıcı hizmetler olarak tanımlanabilir. Konteynerin liman içinde hangi aşamada olduğunun izlenebilmesi ve takip edilebilmesi için liman işletmelerince bilgi işlem teknolojileri yardımıyla izleme ve takip hizmetleri de sunulmaktadır.


24. Soru

Gemilere verilen temel hizmetler arasında olan römorkaj hizmeti hangi hizmetleri sunmaktadır?

Cevap

Römorkörün temel amacı manevra veya hareket yeteneği sınırlı olan deniz araçlarını çekmek veya itmek yolu ile yardım etmektir. Bu tip teknelerde yüksek makine ve çekiş gücü temel tasarım özelliğidir. Römorkaj hizmeti geminin rıhtıma aborda ve avara olması sırasında geminin manevrasına yardımcı olmak maksadıyla inşa edilmiş römorkör gemileri tarafından sağlanmaktadır. Kılavuzluk ve römorkaj hizmeti, kılavuz kaptanın gemiye çıkması ve römorkörün gemi yanına varması ile başlar ve kılavuz kaptanın ve römorkörün gemiden ayrılması ile biter


25. Soru

Gemilere verilen temel hizmetler arasında olan palamar hizmeti hangi işlemleri içerir?

Cevap

Palamar hizmeti gemilerin limana bağlanması ve çözülmesi işlemini kapsar. Palamar hizmetleri ile rıhtıma yanaşmış olan gemi halatlarının babalara volta edilmesi (bağlanması), yeri belirlenmiş yanaşma yerinin markalanması (işaretlenmesi) ve bunun manevra sırasında pilota rapor edilmesi işlemleri yapılır.


26. Soru

Gemilere verilen temel hizmetler arasında olan yükleme ve boşaltma ile istifleme nasıl gerçekleşir?

Cevap

Yükleme ve Boşaltma: Bu hizmet yükün gemiye yüklenmesi ve gemiden alınmasını içeren temel liman hizmetidir. Hem yüke hem de gemiye verilen bir hizmet olarak değerlendirilebilir.

İstifleme: Yüklerin (özellikle genel kargo, konteyner gibi) gemi ambarına veya depolama alanlarına düzenli bir şekilde yerleştirilmesi işlemidir. Hem yüke hem de gemiye verilen bir hizmet olarak değerlendirilebilir.


27. Soru

Gemilere verilen destekleyici hizmetler hangileridir?

Cevap

Gemilere Verilen Destekleyici Hizmetler:

  • Tedarik Hizmetleri: Liman işletmesinden talep edilmesi durumunda gemilere çeşitli tedarik (yakıt, tatlı su, kumanya, malzeme gibi) hizmetleri verilir.

  • Bakım ve Onarım Hizmetleri: Geminin talep etmesi durumunda gemilerin ve ekipmanların gerekli bakım ve onarımları liman sahasında yapılabilir.

  • Güvenlik Hizmetleri: Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu (ISPS) gereğince liman işletmeleri tarafından alınan tedbir ve uygulamalardan gemiler de yararlanmaktadır.


28. Soru

Gemilere verilen zenginleştirici (katma değer yaratıcı) hizmetler ne tür hizmetler içerir?

Cevap

Gemi ilgililerinin gemi operasyonlarını takip etmelerini ve yönetmelerini kolaylaştırmak üzere ofis imkânı sunulması, buralarda görev alacaklara iaşe (yiyecek, içecek imkânı) imkânın sunulması, ayrıca gemilere sahilden enerji tedariki (cold ironing) ve iletişim imkânları verilmesi gemilere verilen katma değer yaratıcı hizmetler olarak değerlendirilebilir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email