aofsoru.com

İşletmelerde Karar Verme Teknikleri Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

Karar Ortamları Ve Karar Verme

1. Soru

Karar verme işlemi nasıl tanımlanmaktadır?

Cevap

Karar verme, birden çok seçenek içinden seçim yapma işlemi olarak tanımlanmaktadır. 


2. Soru

İyi bir kararın sahip olması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

İyi bir karar, benzer problemler ile karşı karşıya kalan iki farklı yöneticinin aynı seçenekler ve aynı
ortamlar altında aynı kararı vermesi ile özdeştirilebilir. Karar vericinin çevresindekilerin de alınan kararı iyi olarak nitelendirmeleri beklenir.


3. Soru

İyi bir karar için karar vericilerin hangi özelliklere sahip olmaları gerekmektedir?

Cevap

Karar vericilerin etkin ve rasyonel olmaları, problemin mali boyutunu iyi analiz etmiş olmaları, geleceğe dönük bir analiz yapmış olmaları gerekir. Karar vermeye, genel olarak bir problem çözme süreci gözüyle bakılabilir.


4. Soru

Karar problemleri, kararı etkileyecek doğal durumlar hakkında sahip olunan bilgi düzeyine göre nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Karar problemleri, kararı etkileyecek doğal durumlar (çevresel faktörler) hakkında sahip olunan bilgi düzeyine göre belirlilik, belirsizlik ve risk ortamında karar verme olarak sınıflandırılır.


5. Soru

Belirsizlik kavramı nasıl bir durumu nitelendirmektedir?

Cevap

Belirsizlik, doğal durumların ortaya çıkışlarına ilişkin karar vericinin herhangi bir olasılık değerine sahip olmadığı durumdur. Doğal durumların ortaya çıkışlarına ilişkin herhangi bir olasılık değerine sahip olmadan karar verme işlemi yürütülür ise karar verme
sürecine belirsizlik ortamında karar verme adı verilir.


6. Soru

Belirsizlik ortamında karar verme durumunda bulunan bir karar vericinin kullanabileceği teknikler nelerdir?

Cevap

Belirsizlik ortamında karar verme durumunda bulunan bir karar vericinin kullanabileceği teknikler; iyimserlik, kötümserlik ve uzlaşma ölçütlerini temel almaktadır. Bu ölçütler genel olarak karar vericinin içinde bulunduğu psikolojik durumu yansıtacak şekilde tasarlanmış ölçütlerdir.


7. Soru

Karar vermede iyimserlik ölçütü yaklaşımı ne anlama gelmektedir?

Cevap

İyimserlik ölçütü yaklaşımında, karar verici hangi karar alternatifini seçerse seçsin, strateji matrisinin satırlarında yer alan her karar alternatifinin en yüksek kazanç (ya da en düşük maliyet) değerini elde edeceğini düşünür.


8. Soru

İyimserlik ölçütü yaklaşımına göre karar verici kazanç yapılı bir problem üzerinde çalıştığında nasıl bir yol izler?

Cevap

Karar verici kazanç yapılı bir problem üzerinde çalıştığında, her karar alternatifi için strateji matrisinin satırlarında yer alan en büyük değerleri seçer ve bu değerler arasından en büyük değerli olan karar alternatifini en iyi karar olarak benimser.


9. Soru

İyimserlik ölçütü yaklaşımına göre karar verici maliyet yapılı bir problem üzerinde çalışırken nasıl bir yol izler?

Cevap

Karar verici maliyet yapılı bir problem üzerinde çalıştığında her karar alternatifi için strateji matrisinin satırlarında yer alan en küçük değerleri seçer ve bu değerler arasından en küçük değerli olan karar alternatifini en iyi karar olarak benimser.


10. Soru

Kötümserlik ölçütünde nasıl bir felsefe benimsenir?

Cevap

Kötümserlik ölçütünde “benim için hep kötü durumlar ortaya çıkar” felsefesi benimsenir.


11. Soru

Kötümserlik ölçütü nasıl bir karar verme yaklaşımıdır?

Cevap

Kötümserlik ölçütü yaklaşımında karar verici hangi karar alternatifini seçerse seçsin, strateji matrisinin satırlarında yer alan her bir karar alternatifine ilişkin en düşük kazanç değerini elde edeceğini ya da en yüksek maliyet değerine katlanacağını düşünür.


12. Soru

Kötümserlik ölçütüne göre kazanç yapılı bir problem üzerinde çalışan bir karar verici nasıl bir yol izler?

Cevap

Karar verici kazanç yapılı bir problem üzerinde çalıştığında, her bir karar alternatifi için önce strateji matrisinin satırlarında yer alan en düşük değerleri seçer daha sonra bu değerler arasından en büyüğüne sahip değeri olan karar alternatifini en iyi karar olarak benimser


13. Soru

Kötümserlik ölçütüne göre maliyet yapılı bir problem üzerinde çalışan karar verici nasıl bir yol izler?

Cevap

Karar verici maliyet yapılı bir problem üzerinde çalıştığında ise her bir karar alternatifi için strateji matrisinin satırlarında yer alan en büyük değerleri seçer ve bu değerler arasından en küçüğüne sahip değeri veren karar alternatifini en iyi karar olarak belirler.


14. Soru

Karar vermede uzlaşma ölçütü ne amaçla ortaya atılmıştır?

Cevap

Hurwicz, uzlaşma ölçütünü, karar probleminin doğasına ve karar vericinin içinde bulunduğu psikolojik duruma ilişkin daha esnek davranması amacı ile iyimserlik ve kötümserlik ölçütlerini karar vericinin bir arada kullanmasına imkân tanıyan bir ölçüt önermiştir.


15. Soru

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin iyimserlik düzeyi nasıl belirlenir?

Cevap

Uzlaşma ölçütü adı verilen bu ölçütte karar vericinin iyimserlik düzeyini belirleyen bir katsayı bulunur. Karar vericinin iyimserlik düzeyi a ile gösterilir ve a’nın 0 ile 1 aralığında değerler aldığı varsayılır. a 1’e eşit olduğunda karar verici iyimser, 0’a eşit olduğunda ise karar verici kötümserdir.


16. Soru

Risk ortamında karar verme ne anlama gelmektedir?

Cevap

Bir karar probleminde doğal durumların hangi değerleri hangi olasılıkla alabileceği biliniyor ise karar verici, benimsediği stratejiye göre elde etmek istediği durumun (gelir, kâr, maliyet vb.) riskini ölçebiliyor demektir. Diğer bir ifadeyle karar verici doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarını biliyorsa risk ortamında karar veriyordur


17. Soru

Doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarının biliniyor olmasının karar vericiye sağlayacağı en büyük avantaj nedir?

Cevap

Doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarının biliniyor olmasının karar vericiye sağlayacağı en büyük avantaj, karar vericinin benimsediği karar alternatifine göre elde etmeyi beklediği kazanç/maliyet için ne kadarlık bir riske girdiğini hesaplayabiliyor olmasıdır.


18. Soru

Risk ortamında karar verme sürecinde nasıl bir yol izlenir?

Cevap

Risk ortamında karar verme sürecinde, strateji matrisi içerisinde yer alan tüm doğal durumların gerçekleşme şansına ilişkin bir olasılık değerinin mutlaka tanımlanması ve tüm doğal durumların olasılıklar toplamının da 1’e eşit olması gerekir. Doğal durumların ortaya çıkma/gerçekleşme olasılıkları belirlendikten sonra, bu olasılıklar strateji matrisine eklenir. Daha sonra da b en iyi beklenen değer veya en büyük olasılık ölçütlerinden bir tanesi kullanılarak, en iyi kararın hangisi olduğu tespit edilir


19. Soru

En iyi beklenen değer ölçütü nasıl hesaplanır?

Cevap

En iyi beklenen değerin hesaplanması için, her bir karar alternatifinde yer alan sonuçlar ilgili doğal durum olasılıkları ile çarpılır, daha sonra bu çarpım değerleri her satır için toplanarak ilgili karar alternatifi için beklenen kazanç veya maliyet değeri hesaplanmış olur. Daha sonra karar alternatifleri için hesaplanan beklenen değerlerin kazanç yapılı problemlerde en büyük değerli olanına, maliyet yapılı karar problemlerinde ise en küçük değerli olanına ilişkin karar alternatifi en iyi karar olarak tanımlanır.


20. Soru

En iyi beklenen değer ölçütüne göre kazanç yapılı ve maliyet yapılı problemlerde nasıl bir yol izlenir?

Cevap

Daha sonra kazanç yapılı karar problemlerinde, her bir karar alternatifi için tespit edilen B(Ai) değerlerinden en büyüğüne sahip olan karar alternatifi en iyi karar olarak belirlenir. Tersine maliyet yapılı karar problemi sözkonusu olduğunda her karar alternatifi için hesaplanan B(Ai ) değerlerinden en küçüğüne sahip olan karar alternatifi en iyi karar olarak benimsenir.


21. Soru

En büyük olasılık ölçütüne göre karar verme nasıl gerçekleşmektedir?

Cevap

Risk ortamında karar verme durumunda olan bir karar verici, tüm doğal durumlar üzerinden hesaplama yapmak yerine ortaya çıkma şansı bir başka ifadeyle gerçekleşme olasılığı en yüksek olan doğal duruma göre hareket ettiğinde, en büyük olasılık ölçütüne göre karar vermiş olur.


22. Soru

En büyük olasılık ölçütüne göre karar probleminin kazanç yapılı olması durumunda nasıl bir yol izlenir?

Cevap

Karar problemi kazanç yapılı ise, en yüksek olasılığa sahip doğal durum için karar alternatiflerinin sonuç değerlerinden en yükseğini veren karar alternatifi, en iyi karar olarak kabul edilir.


23. Soru

En büyük olasılık ölçütüne göre karar problemi maliyet yapılı ise nasıl bir yol izlenir?

Cevap

Karar problemi maliyet yapılı ise, en yüksek olasılığa sahip doğal durum sonuçları içinde en küçük değeri veren karar alternatifi, en iyi karar olarak benimsenir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email