aofsoru.com

Siyaset Felsefesi 1 Dersi 1. Ünite Sorularla Öğrenelim

Siyaset Felsefesine Giriş

1. Soru

Felsefede ussallık kavramı ne anlama gelmektedir?

Cevap

Felsefede ussallık kavramı temellendirme anlamına gelir. Bu anlamda ussallık ya da temellendirme her hangi bir soruna, akla dayalı söz anlamına gelen “logos”lu bir açıklama getirmektir.


2. Soru

Rousseau’ya göre doğa durumunda bir siyasi sistemin kurulmasında en iyi yöntem hangisidir?

Cevap

Doğa durumunda bilinçli istekleriyle yaptıkları bir sözleşmeyle çıkan bireyler genelin iyiliği ve çıkarı uğruna bazı özgürlüklerinden vazgeçmiş ve üzerlerinde bir egemen güç tanımış olurlar. Başka bir deyişle egemenlik hakkı üçüncü bir tarafsız güce devredilmiş olur. Bireyler böylece her istediklerini yapabilmek hakkından, bir sözleşmeyle hem kendilerinin hem başkalarının, yani genel istencin çıkarı uğruna vazgeçmiş olurlar. Bu, devletin kurulması için en iyi temel olarak ele alınır. Rousseau’ya göre toplum sözleşmesi bir siyasi sistemin kurulmasında en iyi yöntemdir.


3. Soru

Varlık temeli, felsefede neyi ifade etmektedir?

Cevap

Varlık temeli felsefede ontolojik temel diye geçer ve bir şeyin varlığının dayandığı temel anlamına gelir. Niçin bir şey varolmak zorunda sorusuna verilen her yanıt, o şeyin ontolojik temellerinin ne olduğu sorusuna verilmiş bir yanıttır.


4. Soru

Düşünce tarihinde siyaset felsefesi niçin Eski Yunan kültürüyle başlatılır?

Cevap

Devlete ilişkin ilk ussal açıklama Eski Yunan düşünürleri tarafından verildiği için.


5. Soru

"Ütopyalar" siyaset felsefesinde neyi ifade etmektedir?

Cevap

Ütopya terimi Yunancada olmayan ülke anlamına gelir. Ütopyalarda gerçeklikte şimdiye kadar var olmamış olan ya da gerçekleşmesi olanaksız olan adil toplum ve devlet tasarımları dile getirilir. Bu yüzden ütopyalar siyaset felsefesinin
eleştirel soruşturmaları içine girer.


6. Soru

Doğa durumunu “herkesin herkese karşı savaşı” olarak betimleyen filozof kimdir?

Cevap

Thomas Hobbes.


7. Soru

Felsefede "Nedir?" sorusunun temelinde hangi amaç yatmaktadır?

Cevap

“Nedir?” sorusu ele aldığı nesneyle ilgili olarak bu nesnenin ne’liğini, ne olduğunu, özünü soran bir yapı sorusudur. Felsefe soruları bu anlamda hep bir yapı sorusu olarak ne’lik araştırması gerektiren sorulardır.


8. Soru

Eski Yunancadan günümüze gelen "polis" ifadesi neyi temsil etmektedir?

Cevap

Eski Yunancada “polis” kavramı şehir-devlete karşılık gelen bir terimdir. Bu terim aynı zamanda şehir-devlet içindeki yurttaşlar topluluğuna da karşılık gelir. Eski Yunan siyasal yaşamı şehir-devletler içinde gelişmiştir.


9. Soru

Devlet olgusu başlangıcını insan doğasında bulur. Devletin doğasının insan doğasıyla ilişkisini Platon Politeia adlı yapıtında gösterir. Burada insandaki adaleti araştırmak için toplumda adaleti sorgulamaya başlar ve kaç tür
devlet varsa o kadar o sayıda da insan karakteri olduğunu söyler. Burada ortaya çıkan "insan felsefesi" bu bağlamda ne ile ilgilenmektedir?

Cevap

İnsan felsefesi insan doğasını kavramaya çalışan, insan denen varlığı bütününde nesne edinen, insana ait olan özelliklerden ve olanaklardan hareketle insanın ne olduğu sorusuna yanıt arayan bir felsefe dalıdır.


10. Soru

Devletin var oluş nedenini açıklamaya çalışan siyaset kuramları bir "varsayım"dan hareket ederler. Buna göre varsayımın açıklaması nedir?

Cevap

Varsayım bir soruna olası çözüm getirerek bu sorunun çözümünde yol gösterici olan düşünce ya da tasarımlardır. Doğa durumu devletin kökeni sorununun çözümünde yol gösteren bir hareket noktası ya da tasarımdır.


11. Soru

Aristoteles Politika adlı yapıtının hemen başında insanı “zoon politikon” olarak tanımlar. Buna göre insanı nasıl tanımlamıştır?

Cevap

Zoon politikon kavramı Türkçede “siyasal canlı” anlamına gelir. Ama Aristoteles özellikle insanın toplumsal bir varlık olduğuna vurgu yapmaktadır.


12. Soru

Siyaset felsefesinin temel sorusu devletin nasıl organize edileceği türden sorulardan önce gelen bir sorudur. Bu temel soru nedir?

Cevap

Bu temel soru bir devletin var olup olmaması gerektiğiyle ilgilidir. Başka bir deyişle, devletin var olması gerekip gerekmediği, eğer var olması gerekiyorsa niçin var olmak zorunda olduğu hakkında bir sorudur. Felsefenin diliyle söylenecek olursa bu soru “Devlet nedir?” sorusudur.


13. Soru

Devletle ilgili ilk önemli görüşü Eskiçağda Platon dile getirmiştir. Ona göre devletin amacı nasıl ifade edilmiştir?

Cevap

Ona göre devletin amacı yalnızca toplumun bir kesimini mutlu kılmak değil, toplumu bir bütün olarak mutlu kılmaktır. Devletin ve toplumun adil olmasının koşulu da toplumu oluşturan bölümlerin her birinin uyum içinde kendi üzerine düşeni yapmasından geçer.


14. Soru

Arkhe sorunu ne anlama gelmektedir?

Cevap

Her siyaset felsefesi tartışması önünde sonunda devletin kökeni, başlangıcı sorununa gelir dayanır. Devletin kökeni sorunu aynı zamanda yasaların ve tüm toplumsal-siyasal kurumların kökeni sorunudur. Bir arkhe sorunudur bu sorun.


15. Soru

Felsefenin pratik disiplinleri hangi amaca hizmet etmektedirler?

Cevap

Felsefenin pratik disiplinleri teorik disiplinlerden farklı olarak insanın pratik, toplumsal, siyasi yönünü oluşturan değerleri, eylemleri ve eylem ilkelerini soruşturan alanlarıdır.


16. Soru

Toplumsal adaleti, toplumu oluşturan her sınıfın kendi üzerine düşeni yapmasıyla ilgili gören filozof kimdir?

Cevap

Platon.


17. Soru

Mülkiyet hakkını doğaya ve eşitliğe aykırı gören filozof kimdir?

Cevap

Jean Jacques Rousseau.


18. Soru

"Tinsel" kavramı felsefede neyi ifade etmektedir?

Cevap

Tinsel kavramı sözcük olarak manevi teriminin Türkçesi olsa da felsefedeki özel anlamıyla “kültürel” anlamına gelmektedir. Ama
bu “kültürel” kavramından belirli bir toplumun kültürünü anlamamak gerekir. Daha çok insana ait olan, insan yapıp etmesi olan anlamında düşünülmelidir. Bu anlamda bilim insanın tinsel bir etkinliğidir denir.


19. Soru

Felsefede etik kavramının açıklaması nedir?

Cevap

Etik insan eylemlerini belirleyen ilkeleri ve insan için iyi bir yaşamın ne türden bir yaşam olduğunu soruşturan, “Nasıl yaşamalı?” sorusuna yanıt arayan bir felsefe dalıdır.


20. Soru

Çağdaş siyaset felsefesinin en önemli temsilcilerinden John Rawls Bir Adalet Kuramı adlı yapıtında “orijinal durum”
dediği bir "doğa durumu" tasarımından hareketle devletin ve hukukun temeli sorununa yanıt vermeyi denemiştir. Buna göre doğa durumunu nasıl açıklamıştır?

Cevap

Doğa durumu hiçbir devlet örgütlenmesinin, siyasi örgütlenmenin ve yönetimin olmadığı zamanki durumu dile getiren ya da insanın toplum dışında bozulmamış hâlde veya tamamen doğal hâlde bulunduğu durumu ifade eden bir tasarımdır. Doğa durumu devletin temeli sorununa varsayım olarak ele aldığı bir tasarımından hareketle yaklaşır. Doğa durumunda herkes doğa yasalarına bağlıdır. İnsan doğasının hem hak koruyan hem de haksızlığa eğilim gösteren farklı yanları olduğu için kimi filozoflar tarafından rahatsız edici bir durum olarak da görülmüştür.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email