aofsoru.com

Çağdaş Türk Romanı Dersi 5. Ünite Sorularla Öğrenelim

Çağına Tanıklık Eden Romanlar (12 Mart -12 Eylül Romanları)

1. Soru

Türkiye’de özgürlük ortamının gelişmesi ne zamana, hangi olaya dayanır?

Cevap

1950’li yıllardan itibaren başlayan çok partili hayat ve buna bağlı olarak gelişen özgürlük ortamı, birtakım ideolojik arayışları, yapılanmaları, gruplanmaları da beraberinde getirir.


2. Soru

1950 sonrası kendilerini sağcı veya solcu olarak tanımlayan Türkiye’nin önde gelen yazarları kimlerdir ve başlıca eserleri nelerdir?

Cevap

? Melih Cevdet Anday (Gizli Emir, İsa’nın Güncesi), ? Füruzan (47’liler), ? Vedat Türkali (Güven I-II), ? Sevgi Soysal (Şafak), ? Samim Kocagöz (Tartışma), ? Mehmet Eroğlu (Issızlığın Ortasında, Geç Kalmış Bir Ölü), ? Erdal Öz (Odalarda, Yaralısın, Deniz Gezmiş Anlatıyor, Gülünün Solduğu Akşam), ? Pınar Kür (Yarın Yarın), ? Ayla Kutlu (Tutsaklar, Ateş Üstünde Yürümek), ? Adalet Ağaoğlu (Bir Düğün Gecesi, Ruh Üşümesi), ? Emine Işınsu (Sancı, Cambaz), ? Tarık Buğra (Gençliğim Eyvah), ? Sevinç Çokum (Zor), ? Çetin Altan (Büyük Gözaltı, Bir Avuç Gökyüzü), ? Süheyla Acar (Yağmurun Yedi Yüzü), ? Tezer Özlü Kıral (Çocukluğun Soğuk Geceleri), ? Erhan Bener (Sisli Yaz), ? Gürsel Korat (Ay Şarkısı), ? Timur Ertekin (Şamanın Üç Soygunu), ? Tahir Abacı (İkinci Adım), ? Erendiz Atasü (Gençliğin O Yakıcı Mevsimi), ? Şöhret Baltaş (Koşarken Yavaşlar Gibi)


3. Soru

12 Mart’ın ve 12 Eylül’ün dönem sorunlarını işleyen önde gelen yazarlar kimlerdir ve başlıca eserleri nelerdir?

Cevap

? Samim Kocagöz (Mor Ötesi), ? Nazlı Eray (Arzu Sapağında İnecek Var, Sis Kelebekleri), ? Latife Tekin (Sevgili Arsız Ölüm), ? Vedat Türkali (Bir Gün Tek Başına, Mavi Karanlık, Yeşilçam Dedikleri Türkiye, Tek Kişilik Ölüm, Kayıp Romanlar), ? Hasan Öztoprak (Devamı Hayat), ? Hayri Erdoğdu (Oynatmak: Kalabalık Yalnızlıklar), ? Selami Gürel (Soluksuz), ? Reşit Karadağ (Direnmenin Bedeli) ? Cezmi Ancil (Binbaşının Düğünü), ? Ayşegül Devecioğlu (Kuş Diline Öykünen)


4. Soru

12 Mart ve 12 Eylül uygulamalarını konu alan romanlardaki kahramanların ortak özellikleri nelerdir?

Cevap

12 Mart ve 12 Eylül uygulamalarını konu alan romanlardaki kahramanlar, çoğunlukla çevreleriyle uyumsuz, yalnızlık çeken, isyankâr, biraz marjinal kişilerdir. Söylemleri, çoğunlukla yerleşik düzene karşı çıkan, sınıf çatışmasını ön plana çıkaran kutupluluk üzerinedir.


5. Soru

12 Mart dönemi romancılarının ortak özellikleri nedir?

Cevap

68 kuşağı olarak ünlenen siyasal gurup arasında bulunmuş, eylemlere katılmış ya da bu kuşağın düşüncelerine romantik bir yakınlık duymuş kişilerdir.


6. Soru

12 Mart ve 12 Eylül Romanlarının başarısızlıklarının nedenleri nelerdir?

Cevap

Söz konusu dönemin romanları, eşkiya ve köy romanının farklı bir uzantısı olarak görünürler. Anadolu eşkıyasının yerini bu romanlarda mevcut düzene başkaldıran kent eşkıyası almıştır. Ne var ki bu romanların büyük bir bölümü Türk romanına getirdikleri özgün anlatım teknikleriyle, derinliğine verilen psikolojik tahlilleriyle ve iç konuşmalara dayalı özeleştirileriyle başarılı olsalar dahi, politik söylemler ve ideolojik bir tek yanlılık arasında harcanıp giderler. Yine aynı sebepten romanlarının ömürleri, yazıldıkları dönemin/güncelin sınırların aşmamaktadır. Bu romanların başarısız olmalarının sebebi budur.


7. Soru

1950 sonrası yaşanan çatışma roman düzleminde hangi açılardan değerlendirilebilir?

Cevap

Romanlar, eşkıya ve köy romanının farklı bir uzantısı olarak görünürler. Anadolu eşkıyasının yerini bu romanlarda mevcut düzene başkaldıran kent eşkıyası almıştır. Ne var ki bu romanların büyük bir bölümü Türk romanına getirdikleri özgün anlatım teknikleriyle, derinliğine verilen psikolojik tahlilleriyle ve iç konuşmalara dayalı özeleştirileriyle başarılı olsalar dahi, politik söylemler ve ideolojik bir tek yanlılık arasında harcanıp giderler. Yine aynı sebepten romanlarının ömürleri, yazıldıkları dönemin/güncelin sınırlarını aşamaz. Başarısızlıkları da buradan kaynaklanır.


8. Soru

Moran’a göre 12 Mart romanları yapı bakımından nasıl değerlendirilir?

Cevap

Yapı bakımından köy romanlarının kent romanlarına uyarlanması olarak kabul edilebilir. Öncekilerde bilinçlenen köylüler kendilerini sömüren, ekmeklerini ellerinden alan ya da alın terlerinin karşılığını vermeyen mütegallibeye, ağalara ve yerel parti kodamanlarına karşı mücadele ederken; 70’li yıllardan sonra bu mücadele kente taşınır. Bu kez, çatışan tarafların karşısında kendilerini ezdiğine inandıkları kapitalist güçler, iş çevreleri ve onların destekçileri vardır.


9. Soru

Dönem romanlarının karakteristik öyküsü nedir?

Cevap

Asli kişinin uzun bir süre gözetlendikten sonra bir gece ansızın evinin basılması ve gözleri bağlı olarak karakola götürülmesi ile başlar; burada yaşadığı sorgulama, işkence dönemi, kalıcı izler bırakan ruh çöküntüsünün ardından dışarı çıkması ve ikinci yaşamında çoğu kez toplumdan dışlanması ile sona erer.


10. Soru

Sevgi Soysal’ın Şafak romanının derin yapısı nasıl bir çatışma üzerine kurulmuştur?

Cevap

Sevgi Soysal, 12 Mart romanlarının karakteristik yapısına bağlı kalarak romanın yapısını ikili bir çatışma üzerine kurar: Biri kendilerine devrimci adını veren gençlerle onların karşısından yer alan egemen güçler arasındaki dış çatışma; öteki kendi aralarındaki kimliklerini ve eylemlerini sorguladıkları iç çatışmadır. Dönem romanları için model oluşturan Pınar Kür’ün Yarın Yarın romanı ise çatışmanın bir tarafını oluşturan 68 kuşağının ideolojik söylemleri çevresinde biçimlenmiş kurgusal hayatlardan kesitler sunar.


11. Soru

Sevgi Soysal’ın Şafak adlı romanının dönem romanının karakteristik özelliğini taşıması bakımından değerlendiriniz?

Cevap

Bir gece içinde meydana gelen tüm olaylar, bir örgüt evinin bir gece aniden basılması ve evde bulunanların tutuklanmaları ile başlar, karakolda sorgulanmaları ve şafak vakti serbest bırakılmaları ile sona erer. Roman kişilerinin tutukluluk öncesi ve sonrasına dair yaşadıklarını, bir çeşit genişletilmiş şimdiki zaman şeklinde formülleştirebileceğimiz anımsamalarıyla, geri dönüşlerle ve kendilerini sorguladıkları iç çatışmalarla şimdi’nin birkaç yıl öncesine ve sonrasına kadar genişler. Roman kişilerinin serbest bırakılıp evlerine dönüşünün anlatıldığı daha çok aydınlığı ve kurtuluşu simgeleyen ‘Şafak’ adlı son bölümde, Adana kentinin işlek bir caddesiyle sembolize edilen Türk toplumunun panoraması verilir.


12. Soru

Şafak romanında kullanılan tekniği anlatınız?

Cevap

Kamera tekniğini kullanarak ama daha çok ideolojik bir bakışla ve sınıfsal farklılığın tipik örneklerine odaklanarak köşe başlarında iş bekleyen amelesinden pavyon kapatan kaçakçısına kadar değişik tolum katlarından insan manzaraları sunar.


13. Soru

Pınar Kür’ün Yarın Yarın romanını dönem romanı çerçevesinde değerlendiriniz?

Cevap

Yarın Yarın’da çatışmanın bir tarafını oluşturan 68 kuşağının ideolojik söylemleri çevresinde biçimlenmiş ve tüm olumsuzlukları bünyesinde toplayan kurgusal hayatlardan kesitler sunar. Varlıklı bir çevreden gelen ve mutsuz bir evlilik geçirmiş olan bir genç kadınla yine aynı çevreden radikal sol örgütlere katılmış bir gencin 12 Mart darbesi çevresinde buluşan yaşamlarını öyküleştirir. Başta asli kişiler Selim ile Seyda olmak üzere romanda yer alan kişilerin hemen tamamı sıradışı insanlardır. Mensubu oldukları çevre ile uyumsuzdurlar ve yalnızlık içindedirler.


14. Soru

Erdal Öz’ün Yaralısın romanının öyküsü nedir?

Cevap

Kahramanın evi basılır, gözleri bağlı olarak sorgulamaya götürülür. Bundan sonrasını kahramanın sorgulama, tutukluluk döneminde yaşadıklarının anlatılması oluşturur.


15. Soru

Firuzan Tekil’in romanının adı nedir?

Cevap

47’liler.


16. Soru

Firuzan Tekil’in 47’liler romanının genel değerlendirmesini yapınız?

Cevap

Devletin resmî politikalarıyla uzlaşamayan aydınların çeşitli yerlere savrulmasını anlatırken, emperyalizme karşı geliştirilen sol ideolojik söylemler ön plana geçer. Konusunu 1947 doğumlu asli kişi Emine Semra Kozlu’nun yaşam öyküsünden alan roman, onun kişiliğinde 12 Mart döneminin dışarıya yansımayan kapalı dünyasına ayna tutmaktadır. Emine’nin 12 Mart öncesinde öğrenci hareketlerine katılmış olması, tutuklanması ve yaşadığı aşağılanmalar, gördüğü işkenceler; tutukluluk öncesi ve sonrasında ailesiyle ve toplumla yaşadığı kopukluklar, harcanmış bir gençliğin çelişkileri, yanılgılar, başarısızlıkla sonuçlanan devrim hareketi romanın izleksel boyutlarını göstermektedir. Yazar, sosyolojik karakterli bu romanında sadece bir dönemin sosyal ve siyasal olaylarını vermekle kalmamış, aynı zamanda bir kadın olmanın verdiği duyarlıkla Emine’nin kişiliğinden Türkiye’de kadın olmanın sorunlarına ve karşılaşacağı tehlikelere de dikkat çekmiştir. Bir ayrıntı ustası olan Füruzan’ın kahramanlarının yaşadıklarını verebilmek için yaptığı ruhsal ve fiziksel betimlemeler, romanı başarılı kılan hususlardır.


17. Soru

Hasan Öztoprak’ın Devamı Hayat isimli kitabının konusu nedir?

Cevap

Kitap, 12 Eylül sonrası bağlı bulunduğu örgüt ile özgür yaşamak arasında tercih yapmak zorunda kalan kahramanının iç çatışmaları, örgüt baskısı işlenmiştir.


18. Soru

Ayşegül Devecioğlu’nun romanının adı nedir?

Cevap

Kuş Diline Öykünen.


19. Soru

Ayşegül Devecioğlu’nun romanının karakteristik özelliği nedir?

Cevap

Otobiyografik karakterli romanı, dönemin sosyal ve siyasal yapısına da tanıklık etmektedir.


20. Soru

Ayşegül Devecioğlu’nun 12 Eylül dönemi romanlarından Kuş Diline Öykünen isimli eserin ana karakteri kimdir ve konusu nedir?

Cevap

Romanın ana karakteri olan Gülay, 12 Eylül öncesinde sol görüşlü örgütler arasında bulunmuş, olaylara karışmış; tutukluluğu sırasında işkence görmüş ve tecavüze uğramış bir kadındır. Yaşadıkları sonucu ruhsal bakımdan ezildiği gibi kendisini ahlaki bakımdan sorgulayan ve kendisine yüz çeviren toplum baskısına da göğüs germek zorunda kalan birisidir. Bu düzeyde yalnız ve toplumun dışladığı bir kadın ile yine aynı düşüncenin eylem adamlarından Yavuz’u karşılaştırdığı romanda, duygularını ve yalnızlıklarını paylaşan bu iki gencin birlikteliğinde acılar, hayal kırıklıkları ve ihanetlerle dolu geçmiş, şimdi ve geleceğin sorgulandığı bir eserdir.


21. Soru

Ayşegül Devecioğlu’nun Kuş Diline Öykünen romanında verilmek istenen temel düşünce nedir?

Cevap

Toplumun unutmaya eğilimli belleğini uyarması yanında, uğruna mücadele ettiği halktan kişilerin, hatta devrimci arkadaşlarının ihanetlerini de kurmaca dünyanın ölçüleri ve sınırları içinde eleştirir.


22. Soru

Süheyla Acar’ın ilk romanının adı nedir?

Cevap

Yağmur’un Yedi Yüzü.


23. Soru

Süheyla Acar’ın Yağmur’un Yedi Yüzü romanının konusu, tekniği ve genel özellikleri hakkında bilgi veriniz?

Cevap

Romanın olay örgüsü, eşinden ve oğlundan ayrı olarak Burgazada’da tek başına yaşarken gizemli bir şekilde ölen doktor Yağmur’un başucuna toplanmış, geçmişte yakın ilişki içinde olduğu yedi kişinin ölü ile ilgili anımsamaları çevresinde gelişir. Kişilikleri, yaşam felsefeleri birbirinden tamamen farklı olan bu yedi kişi yedi parçaya bölünmüş bir kişiliği oluştururlar. Roman kişileri anımsamalarıyla ve gizli dünyalarının ortaya çıkmasıyla bir bakıma kendileriyle de yüzleşirler. Okur, parçaları birleştirdiğinde romanın başında çizilen portrenin tam zıddı olan bir kişi ile karşılaşır: Bedenini hoyratça kullanmış, iç dünyasında yalnız, düşleri ile gerçekleştirdikleri arasındaki çelişkileri yaşamış, 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinin siyasal olaylarını da kuşatan son kırk yılın Türkiye gerçekleri içinde yenilmiş, yıkılmış olan bir kuşağın acılarını, 1980 sonrası yükselen yeni değerleri ve bu değerler karşısında tutunamayan eski değerleri bünyesinde toplamış parçalı bir kişiliktir. Acar’ın sinema tekniğinden geniş ölçüde yararlanmış olması ve dili özgün kullanması romanını okunabilir ve ilgi çekici kılan özelliklerdendir. Romanı benzerlerinden ayıran önemli ve ayrıcalıklı kılan özelliklerinden birisi de Acar’ın kişilerini ve ele aldığı dönemi tek yanlı bir şekilde yargılaması ya da yüceltmesi yerine olaylara ve sembolik kişilerine mesafeli yaklaşmasıdır.


24. Soru

Adalet Ağaoğlu’nun Bir Düğün Gecesi isimli romanının özelliği nedir?

Cevap

Adalet Ağaoğlu bu romanında, 12 Mart uygulamalarını bir fon olarak kullanmış, 1970’li yıllarda yaşanan sağ-sol kutupluluğuna dayalı Türk toplumunun genel karakteristiğini gözler önüne sermeye çalışmıştır.


25. Soru

Vedat Türkali’nin Kayıp Romanlar isimli romanının konusu nedir?

Cevap

Bu romanda 90’lı yılların sol söylemlere göre biçimlenmiş siyasal ortamında aralarında yaş uçurumu olan ve Türkiye’nin gerçeklerine farklı pencerelerden bakan doktor unvanlı kahramanının yaşanmış olduğu sıra dışı aşkları konu almaktadır.


26. Soru

Oktay Verel’in sömüren-sömürülen kutupluluğunda toplumsal olaylara mizahi bir eleştiri getiren romanının ismi nedir?

Cevap

Aslan Gibi Eşekler


27. Soru

Tarık Buğra’nın 70’li yılları anlatan kitabının adı nedir?

Cevap

Dünyanın En Pis Sokağı ve Gençliğim Eyvah.


28. Soru

Yahya Akengin’in 70’li yılları anlatan otobiyografik romanının adı ve konusu nedir?

Cevap

1970’li yıllarda büyük kente üniversite eğitimi almak için gelen dört taşralı gencin, istemeyerek sürüklendikleri olayları, birer yaprak gibi dökülmelerini ve eğitimlerini tamamlayamadan köylerine dönüşlerinin işlendiği romanın ismi; Dönüş Acıları’dır.


29. Soru

Emine Işınsu Öksüz’ün romancılığa başlaması ve gelişimini anlatınız?

Cevap

Emine Işınsu Öksüz, roman yazmaya 1966’da Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nın açtığı yarışma ile başlamıştır. Son romanı Bukağı’ya kadar yazdığı tüm romanlarında Türk toplumunun son kırk yıl içinde geçirdiği sarsıntıları, yaşadığı buhranları, kitlesel dalgalanmaları, sağ-sol şeklinde biçimlenen kutuplaşmaları, iyice hazmedilmemiş reçetelerle ve siyasal doktrinlerle kendilerine bir yer tutmaya çalışan ve yaşamlarını bunlarla yönlendiren dönemin gençliğini ve sorunlarını, kuşak çatışmasını, inanç buhranını ve bu buhrandan gönül yüceliğine ulaşmanın yollarını bir öğretmen yüreğiyle, bir anne duyarlığıyla, içten ve yalın anlatımıyla öyküleştirdi.


30. Soru

Emine Işınsu Öksüz’ün romanları konu bakımından kaç gruba ayrılır açıklayınız?

Cevap

Emine Işınsu Öksüz’ün romanları konu bakımından iki gruba ayrılır. İnsan ve insan psikolojisinin inceliklerine yönelen romanları ve 1980 öncesi ülkemizin geçirdiği sosyal ve siyasal değişim içindeki ideolojik kutuplaşmaların toplumun değişik katları üzerindeki etkilerini işleyen romanlar oluşturur.


31. Soru

Sevinç Çokum sosyal içerikli romanlarında hangi konuları ve izlekleri işlemektedir?

Cevap

Sevinç Çokum, sosyal içerikli romanlarında Türk toplumunun yetmişli yıllardan başlayarak geçirdiği hızlı değişmeleri, birtakım dalgalanmaları, 1980 sonrasının yeni değerlerine uyum sağlamakta güçlük çeken insanların çeşitli ruhsal durumlarını, yalnızlık ve yabancılaşmayı işler.


32. Soru

Sevim Çokum’um başlıca yapıtlarını sayınız?

Cevap

Zor, Ağustos Başağı, Çırpıntılar.


33. Soru

Sevim Çokum’um son romanının ismi ve konusu nedir?

Cevap

Seksenli yılarda geçen olayları, ideolojilerin yerini alan yeni değerleri, ideolojik kargaşalar içinde yönünü ve değerlerini kaybetmiş toplumun ikiyüzlülüğünü, mizahi ve ironik bir üslupla eleştirdiği romanının ismi, Gece Rüzgarları’dır.


34. Soru

Miyasoğlu’nun önde gelen romanlarının adı nedir?

Cevap

Kaybolmuş Günler, Dönemeç, Güzel Ölüm, Bir Aşk Serüveni.


35. Soru

Mustafa Miyasoğlu’nun romanlarındaki başarısı nereden kaynaklanmaktadır?

Cevap

Mustafa Miyasoğlu, romanlarındaki başarısını sağlam olay örgüsüne, güçlü karakterlerine ve bu karakterlerin zengin iç dünyalarının yansıtılmasına borçludur.


36. Soru

Mustafa Miyasoğlu hangi romanları yazmıştır?

Cevap

Kaybolmuş Günler, Dönemeç, Güzel Ölüm, Bir Aşk Serüveni isimli romanları yazmıştır.


37. Soru

Alev Alatlı’nın İşkenceci isimli romanın içeriği için ortaya attığı söylev nedir?

Cevap

Alev Alatlı bu romanın ‘hepimizin içinde baskıcı, despot bir kişilik yatar; aileden başlayarak aldığımız tek yanlı ve boyun eğmeye, tartışmasız itaat etmeye güdüleyen eğitim anlayışı zamanla farkına varmaksızın bizleri de işkenceci yapıverir’ temel düşüncesiyle ortaya çıkmıştır.


38. Soru

Mehmet Niyazi Özdemir’in çatışmaların arka planındaki kimlik sorununa dikkat çektiği romanının ismi nedir?

Cevap

Var Olma Kavgası.


39. Soru

Ahmet Bican Ercilasun’un Gülnar isimli romanının konusu ve türü nedir?

Cevap

Anı-roman türündeki eserde, bir grup akademisyenin Türk Cumhuriyetlerinden Özbekistan’a yaptıkları gezi sırasında yaşadıkları serüvenler çevresinde, Türk aydınının son kırk yılda düşünsel planda yaşadıkları değişim ve gelişimi konu edinmiştir.


40. Soru

Hasan Kayıhan’ın Türkiye’deki üretim ilişkilerinin ve siyasal yapının çarpıklığını ele alıp işlediği romanının adı nedir?

Cevap

Beyler Aman


41. Soru

Nihat Genç hangi romanları yazmıştır?

Cevap

Dar Alanda Tufan, Dün Korkusu, Konuştuğumuz Gibi Uzaklara, Bu Çağın Soylusu.


42. Soru

12 Mart ve 12 Eylül romanları olarak bilinen romanların niteledikleri genel özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu romanlar, bir dünya görüşüne angaje olmuş, daha çok kutuplaşmalara dayalı anı-romanları olmaları ve bir döneme ışık tutmaları bakımından edebi niteliklerinden çok sosyolojik nitelikleri bakımından ön plandan olmuşlardır.


43. Soru

12 Mart'ı romanlarına kimler ve niçin konu almışlardır?

Cevap

Romanlarının konusunu 12 Mart dönemi uygulamalarından alan romancıların
büyük bir bölümü, 68 kuşağı olarak ünlenen siyasal gurup arasında bulunmuş,
eylemlere katılmış ya da bu kuşağın düşüncelerine romantik bir yakınlık duymuş
kişilerdir.


44. Soru

12 Mart'ı konu olarak ele alan romancıların baş kahramanları nasıl kişiler olmuştur?

Cevap

Yaşamlarını öyküleştirdikleri roman kişileri, çoğunlukla çevreleriyle
uyumsuz, yalnızlık çeken, isyankâr, biraz marjinal kişilerdir.


45. Soru

12 Mart dönemini en iyi anlatan başlıca romanlar hangileridir?

Cevap

Bu dönemin tipik romanlarından biri Sevgi Soysal'ın Şafak isimli romanıdır. Diğeri de Pınar Kür'ün Yarın Yarın isimli romanıdır. Ayrıca Erdal Öz'ün Yaralısın romanı da bu dönemi en iyi anlatan romanlara örnektir.


46. Soru

68 kuşağı dönemi yazarlarına ve romanlarına örnek veriniz.

Cevap

Füruzan Tekil, Güz Mevsimi

Hasan Öztoprak, Devamı Hayat

Ayşegül Devecioğlu, Kuş Diline Öykünen

Süheyla Acar, Yağmur’un Yedi Yüzü

Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi

Vedat Türkali, Kayıp Romanlar

Oktay Verel, Aslan Gibi Eşekler


47. Soru

12 Mart döneminin tipik romanlarından olan Şafak ve yarın yarın isimli romanları kıyaslayınız.

Cevap

Sevgi Soysal, 12 Mart romanlarının karakteristik yapısına bağlı kalarak romanın yapısını ikili bir çatışma üzerine kurar: Biri kendilerine devrimci adını veren gençlerle onların karşısından yer alan egemen güçler arasındaki dış çatışma; öteki kendi aralarındaki kimliklerini ve eylemlerini sorguladıkları iç çatışmadır. Dönem romanları için model oluşturan Pınar Kür’ün Yarın Yarın romanı ise çatışmanın bir tarafını oluşturan 68 kuşağının ideolojik söylemleri çevresinde biçimlenmiş kurgusal hayatlardan kesitler sunar.


48. Soru

Devecioğlu’nun Kuş Dilinde Öykünen romanı neyi eleştirir?

Cevap

Devecioğlu’nun Kuş Dilinde Öykünen romanı, toplumun unutmaya eğilimli belleğini uyarması yanında, uğruna mücadele ettiği halktan kişilerin, hatta devrimci arkadaşlarının ihanetlerini de kurmaca dünyanın ölçüleri ve sınırları içinde eleştirir.


49. Soru

Çokum romanlarında en çok hangi konuları işler?

Cevap

Sevinç Çokum, sosyal içerikli romanlarında Türk toplumunun yetmişli yıllardan başlayarak geçirdiği hızlı değişmeleri, birtakım dalgalanmaları, 1980 sonrasının yeni değerlerine uyum sağlamakta güçlük çeken insanların çeşitli ruhsal durumlarını, yalnızlık ve yabancılaşmayı işler.


50. Soru

Miyasoğlu'nun başarısını nasıl değerlendirirsiniz?

Cevap

Mustafa Miyasoğlu, romanlarındaki başarısını sağlam olay örgüsüne, güçlü karakterlerine ve bu karakterlerin zengin iç dünyalarının yansıtılmasına borçludur.


51. Soru

12 Mart dönemini konu alan yazarların özelliklerine değininiz.

Cevap

68 kuşağı olarak ünlenen siyasal gruplar arasında bulunmuş, eylemlere katılmış ya da kuşağın düşüncelerine romantik bir yakınlık duymuş kişilerdir.
Yaşamlarını öyküleştirdikleri, çoğunlukla çevreleriyle uyumsuz ve isyankâr kişilerdir. Söylemlerinin yerleşik düzene karşı çıkarlar, sınıf çatışmasını ön plana çıkarırlar. Romantik, realist ya da doğalcı akıma bağlı olsalar da en büyük hedeflerinin yaşadıkları dönemin gerçeklerini yansıtmasıdır.


52. Soru

Mustafa Miyasoğlu'nun eserlerini belirtiniz.

Cevap

Kaybolmuş Günler

Dönemeç

Güzel Ölüm

Bir Aşk Serüveni


53. Soru

Adalet Ağaoğlu'nun hangi romanı 1970’li yıllarda sağ-sol kutupluluğuna dayalı Türk toplumunun genel karakteristiğini vermektedir?

Cevap

Bir Düğün Gecesi


54. Soru

E. Işınsu Öksüz romanlarında daha çok hangi konuları ele almıştır?

Cevap

Emine Işınsu Öksüz (d. 1936), son romanı Bukağı’ya kadar yazdığı tüm romanlarında Türk toplumunun son kırk yıl içinde geçirdiği sarsıntıları, yaşadığı buhranları, kitlesel dalgalanmaları, sağ-sol şeklinde biçimlenen kutuplaşmaları, iyice hazmedilmemiş reçetelerle ve siyasal doktrinlerle kendilerine bir yer tutmaya çalışan ve yaşamlarını bunlarla yönlendiren dönemin gençliğini ve sorunlarını, kuşak çatışmasını, inanç buhranını ve bu buhrandan gönül yüceliğine ulaşmanın yollarını bir öğretmen yüreğiyle, bir anne duyarlığıyla, içten ve yalın anlatımıyla öyküleştirdi.


55. Soru

12 Mart ve 12 Eylül dönemi romanları daha çok hangi yönleriyle bilinir?

Cevap

12 Mart ve 12 Eylül romanları adını verdiğimiz 70’li ve 80’li yılların büyük ölçüde bir dünya görüşüne angaje olmuş, daha çok kutuplaşmalara dayalı anı-romanları, bir döneme ışık tutmaları bakımından edebî niteliklerinden çok sosyolojik değerleriyle belleklerde yer edindiler.


56. Soru

68 kuşağı romancıları ile milliyetçi romancılar arasındaki benzerlikler nelerdir?

Cevap

Kendilerine 68 kuşağı adını veren devrimci ve yine kendilerini ülkücü diye niteleyen milliyetçi gençler arasındaki çatışmaları ele alır. Ancak hepsinin ortak mücadele alanı, yanı askerî idarenin yaptığı baskıya ve sindirmeye yönelik uygulamalardır.


57. Soru

12 Mart ve 12 Eylül dönemi romanlarının düşünsel yapısını açıklayınız.

Cevap

12 Mart ve 12 Eylül dönemini konu alan romanların düşünsel yapısı, özellikle 68 kuşağının yaşam öykülerini konu alanlar, marksizmden beslenen sınıf çatışması üzerine kuruludur. Karşıt gücü oluşturanlar ise millî duygulardan beslenen görüşleri ile yerleşik düzenin sürdürülmesi için mücadele ederler.


58. Soru

Belli bir düşünceye odaklı romanların bakış açılarını açıklayınız.

Cevap

Farklı kutuplara mensup roman kahramanları aynı uygulamalara tabi olmalarına ve aynı acıları yaşamalarına rağmen, olanı biteni bağlı bulundukları ideolojinin penceresinden değerlendirir ve başlarına gelenlerden karşı kutuptakileri sorumlu tutarlar.


59. Soru

Sevgi Soysal'ın Şafak isimli romanının özü nedir?

Cevap

Romanda bir gece içinde meydana gelen tüm olaylar, bir örgüt evinin bir gece aniden basılması ve evde bulunanların tutuklanmaları ile başlar, karakolda sorgulanmaları ve şafak vakti serbest bırakılmaları ile sona erer.


60. Soru

Pınar Kür yarın yarın isimli romanında ne işlemiştir?

Cevap

Varlıklı bir çevreden gelen ve mutsuz bir evlilik geçirmiş olan bir genç kadınla yine aynı çevreden radikal sol örgütlere katılmış bir gencin 12 Mart Darbesi çevresinde buluşan yaşamlarını öyküleştirir.


61. Soru

Pınar Kür'ün yarın yarın isimli romanının sonu nasıldır?

Cevap

Yoksul ve emeği sömürülen insanlar, şirin ve sevimli gecekondularında varlıklı semtlerde yaşayanlara göre daha sıcak ilişki içindedirler. Ne var ki ülke sorunlarından bunalan roman kişileri, romanın sonunda, kurtuluşu İsviçre’ye yerleşmekte bulurlar.


62. Soru

Sevgi Soysal ile Pınar Kür'ün dönem romanlarına eşlik edebilecek diğer romancı ve eseri nedir?

Cevap

Sevgi Soysal'ın Şafak romanı ve Pınar Kür'ün Yarın Yarın romanına uygun Erdal Öz'ün Yaralısın isimli romanı anılır.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email