aofsoru.com

Yeni Türk Edebiyatına Giriş 1 Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

Şiir Sanatı

1. Soru

"Şiir insanlığın evrensel ortak malıdır, her yerde ve her zaman binlercesi, yüzlerce insan tarafından ortaya koyulur" diyen ünlü şair ve edebiyatçı kimdir?

Cevap

Goethe “Şiir insanlığın evrensel ortak malıdır, her yerde ve her zaman binlercesi, yüzlerce insan tarafından ortaya koyulur” demiştir. 


2. Soru

Şair, kelimeleri nasıl şiire dönüştürür?

Cevap

Şair elde etmek istediği şiirsel etkiyi uyandıracak sözcükleri seçer ve onları uygun bir söz dizimiyle bir araya getirir. Dizeler oluşturur; bunları kıta şeklinde düzene koyar. Şiire ritim ve melodik bir yapı kazandırmak için vezin ve kafiye kullanabilir. 


3. Soru

"Dudak musikisi" terimi hangi şiirler için kullanılır?

Cevap

Bir şair daha rafine bir müzikal etki üzerinde de çalışabilir. Bu etkiyi arttırmak için sözcüklerin içinde var olan seslerin şiirin bütününde tek tek nasıl tınlayacağını da hesaba katabilir; bu da o şairin sözcük seçimini doğrudan belirler. Bu şekilde yazılan şiirler için “dudak musikisi” yakıştırması yapılmıştır.


4. Soru

Şiirdeki anlamın iletişim dilinden farkı nedir?

Cevap

Şiirdeki anlam iletişim dilinden farklı olarak deneyime dayanır ve okurda belirli bir duygusal etki uyandırır.


5. Soru

Şiir yazımında öne çıkan ana motivasyon nedir?

Cevap

Şiir yazımında öne çıkan ana motivasyon, dilin, anlaşmak amacıyla değil, okur üzerinde belli bir duygusal etki yaratma amacıyla kullanılmasıdır.


6. Soru

Temel anlatı kiplerine göre şiirin türleri nelerdir?

Cevap

  • Lirik
  • Epik
  • Dramatik


7. Soru

Eliot'a göre şiirin türü nasıl belirlenir?

Cevap

Eliot’a göre bir şiirin türünü belirlemek için şiirde kimin konuştuğu ve bu konuşan kişinin kime hitap ettiği hayati bir önem taşır. Onun bu yorumundan yola çıkarak şunu söyleyebiliriz: Eğer bir şair kendi kendine veya hayalî bir varlıkla konuşuyorsa lirik, bir dinleyici grubuna bir hikâye anlatıyorsa epik, kendisi yerine karakterler yaratıp onları konuşturuyorsa dramatik anlatı modelini kullanıyor demektir.


8. Soru

Hangi tip şiirler lirik olarak tanımlanır?

Cevap

Lirik sıfatı, duygusal coşkunun yoğun olduğu, müzikal bir yapısı olan, konusunu genellikle aşk, yalnızlık, ölüm ve metafizik hassasiyetten alan şiirleri tanımlamak için kullanılır.


9. Soru

Epik ve dramatik şiirde olmayan, yalnızca lirik şiirde rastlanan özellik nedir?

Cevap

Epik ve dramatikte var olmayan ama lirik şiire özgü olan özellik;  "bir anlatıcı sesi"dir.


10. Soru

Şiir ve manzume nasıl ayrılır?

Cevap

Manzume, vezinli, kafiyeli eser demektir. Oysa şiir estetik niteliğini sadece vezin gibi bir biçim özelliğinden almaz. Bir metnin şiir olarak görülebilmesi için o metnin okuru bildik anlam dünyasından çıkarıp yeni bir bakış açısıyla tanıştırması gerekir.


11. Soru

Ritüel nedir?

Cevap

Dinî ayin ve pratiklere ritüel denir.


12. Soru

Uzun ve anlatısal şiirlere ne denir?

Cevap

Epik; uzun, anlatısal şiirlere denir. 


13. Soru

Epik şiirin konusu nedir?

Cevap

Fetih, işgalden kurtuluş gibi savaşa ve mücadeleye dayalı bir konuyu, belirli bir mitik veya efsanevi bir kahraman etrafında işleyen şiirler, epik olarak sınıflandırılır. Epik şiirler, bir toplumun, siyasi, dinî ve kültürel değerlerinin ana parçalarından biridir. 


14. Soru

Doğaçlama nedir?

Cevap

Sözlü kültüre özgü bir performans sanatıdır. Ozan bir şiiri hafızasından aktardığı için her seferinde esere farklı unsurları dâhil edebilir. Ancak anlatının ana çerçevesi sabit kalır.


15. Soru

Hangi tür şiirler dramatik şiirdir?

Cevap

Bir şiirde şair yerine onun yarattığı karakterler konuşuyor ve bu karakterler arasında bir diyalog gelişiyorsa o şiirin dramatik bir şiir olduğu söylenebilir. Nasıl lirikte dinleyici, epikte karakterler gizlenmişse dramatikte de şair gizlenmiştir.


16. Soru

Dramatik şiirde anlatının ana yapısınını oluşturan nedir?

Cevap

Dramatik şiirde anlatının ana yapısını, karakterlerin karşılıklı konuşmaları oluşturur. Bu nedenle anlatı formu, “anlatma” (diegesis) değil, “gösterme” (mimesis) üzerine kuruludur.


17. Soru

Drama sanatındaki ana ilke olna "uygunluk ilkesi" nedir?

Cevap

Uygunluk ilkesi, bir şiirde konuşan kişilerin inandırıcı görünmesini sağlar. Eğer bir karakter yüksek sınıftan biriyse alt sınıftan biri gibi konuşmaz veya davranmaz. Bunun tam tersi de geçerlidir. Bir kral, bir köle, bir şövalye, bir din adamı, bir erkek, bir ev kadını, kendilerine has davranış kalıplarına, dil, üslup ve jeste sahip olmalıdır; eğer bu karakterlerin vasıfları ayrışmazsa dramatik şiirin karakter kurma özelliği zarar görür.


18. Soru

Uygunluk ilkesinin kusurlu yanı nedir?

Cevap

Bu tekniğin kusurlu yanı, karakter özelliklerinin fazlaca klişelere yaslanma tehlikesidir.


19. Soru

Metonimi nedir? Örnek vererek açıklayınız.

Cevap

Metonimi dış dünyanın gerçekliğine tam anlamıyla yabancılaşmadan yapılan bir mecaz türüdür. Bir nesne veya olguya adıyla atıf yapmak yerine onunla doğrudan ilişkili olan bir şeyle atıf yaptığımızda metonimi yapmış oluruz. Bir gazetede “Ankara, sınırdaki durumdan rahatsız” cümlesini okuduğumuzda, Ankara’nın, Türkiye Cumhuriyeti hükûmetini temsil ettiğini anlarız.


20. Soru

"Yeni eleştiri" nedir?

Cevap

Yeni Eleştiri” (New Criticism) 20. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan ve etkisini günümüze dek sürdüren biçimci bir edebiyat eleştiri ekolüdür.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email