aofsoru.com

Çalışma Ekonomisi Dersi 8. Ünite Sorularla Öğrenelim

İşsizlik Ve Emek Piyasası Politikaları

1. Soru

İşsizliğin artmasıyla birlikte ortaya çıkan ve makroekonomik dengenin bozulmasına sebebiyet veren olumsuz etkiler nelerdir?

Cevap

İşsizliğin artması makroekonomik dengelerin bozulmasına da sebep olur. Artan işsizlik sonucu ekonomide satın alma gücünün ve dolayısıyla da harcama düzeyinin düşmesi, üretim kaybına neden olmaktadır. İşsizlik aynı zamanda emeğin
israfına yol açmakta ve bireyin üretken kapasitesini etkileyerek onun verimliliğini düşürmektedir.


2. Soru

Bir kişinin iktisadi açıdan işsiz sayılabilmesi için hangi niteliklere sahip olması gerekmektedir?

Cevap

Bir kişinin iktisadi açıdan işsiz sayılabilmesi için, öncelikle çalışma isteğinde, yani iş arıyor olması gereklidir. İkinci olarak, çalışma yeteneğine sahip olması, yani bedensel ya da zihinsel olarak çalışmasına imkan vermeyecek bir engellilik durumunun bulunmaması gereklidir. Son olarak da piyasada yeteneğine uygun bir ücret getiren bir iş bulamaması söz konusu olmalıdır.


3. Soru

Emek piyasasında emek arz ve talep fazlasının olmadığı durumda, yani piyasa dengede iken var olan işsizlik oranı olarak tanımlanan işsizlik türü nedir?

Cevap

“Doğal işsizlik” olarak adlandırılan işsizlik, emek piyasasında emek arz ve talep fazlasının olmadığı durumda, yani piyasa dengede iken var olan işsizlik oranıdır.


4. Soru

Herhangi bir ülkedeki işsizlik oranı hangi formülle hesaplanmaktadır?

Cevap

Herhangi bir ülkedeki işsizlik oranı aşağıdaki formül aracılığıyla hesaplanmaktadır:

İşsizlik Oranı = (İşsizler/İşgücü)× (İşsizler = İşgücü - İstihdam Edilenler)


5. Soru

Gizli işsizlik ile açık işsizlik arasındaki temel fark nedir? Açıklayınız.

Cevap

İşsizlik türleri içinde diğerlerinden oldukça farklı görünen gizli işsizlik, işsizliğin bir türü olmasına rağmen, nitelik itibarıyla “özel” bir durumu açıklamaktadır. Çünkü gizli işsizlikte açık işsizlikten farklı olarak kişinin bir işi vardır. Yani, kişi
teknik anlamda “işsiz” değildir.


6. Soru

Emek mobilitesinin (akışkanlığının) doğal bir sonucu olan ve özellikle istihdam koşulları yeterli olan ekonomilerde daha belirgin olarak rastlana işsizlik türü hangisidir?

Cevap

Hemen hemen her ekonomide ancak özellikle istihdam koşulları yeterli olan ekonomilerde daha belirgin olarak rastlanan geçici işsizlik, emek mobilitesinin (akışkanlığının) doğal bir sonucudur


7. Soru

Diğer işsizlik türlerinin aksine, ekonomiye sadece maliyet yüklememekte; önemli bir ekonomik fayda da sağlayan işsizlik türü hangidir? Açıklayınız.

Cevap

Bir ekonomide geçici işsizliğin sıfır olması, emek mobilitesinin de sıfıra düşmesi anlamına gelecektir ki bu durum emek faktörünün üretim kolları arasında optimal dağılımına engel olacağından ekonomik açıdan pek tercih edilmeyecektir. Bu bakımdan geçici işsizlik, diğer işsizlik türlerinin aksine, ekonomiye sadece maliyet yüklememekte; önemli bir ekonomik fayda da sağlamaktadır.


8. Soru

İşsizlik türleri arasında çözümü en güç olan ve uzun dönemli işsizlik türü hangisidir?

Cevap

İşsizlik türleri arasında çözümü en güç işsizlik türü olan yapısal işsizlik, “bünyevi” ya da “strüktürel işsizlik” adlarıyla da anılır.  Geçici işsizliğin aksine yapısal işsizlik kısa süreli bir durum değildir. 


9. Soru

Piyasa ekonomilerinde ekonomik faaliyetlerin dönemsel dalgalanmalar göstermesinin bir sonucu olup, ekonominin daralma dönemlerinde artmakta, genişleme dönemlerinde ise toplam talebe bağlı olarak azalmakta olan işsizlik türü nedir?

Cevap

Devri işsizlik ya da yetersiz talep işsizliği olarak da adlandırılan konjonktürel işsizlik, piyasa ekonomilerinde ekonomik faaliyetlerin dönemsel dalgalanmalar göstermesinin bir sonucu olup, ekonominin daralma dönemlerinde artmakta, genişleme dönemlerinde ise toplam talebe bağlı olarak azalmaktadır.


10. Soru

Mevsimlik işsizlik ile konjonktürel işsizlik arasındaki benzerlikler ve farklılıklar nelerdir? Açıklayınız.

Cevap

Mevsimsel işsizlik de konjonktürel işsizlik gibi emek talebindeki dalgalanmalardan kaynaklanmaktadır. Mevsimlik işsizlik bu yönüyle konjonktürel işsizliğe benzemektedir. Mevsimlik işsizliğin konjonktürel işsizlikten farkı ise bu dalgalanmaların beklenen ve sistematik dalgalanmalar oluşudur.


11. Soru

Mevsimsel işsizlik daha çok hangi sektörlerde etkili olmaktadır?

Cevap

Bu tür işsizlik, tarım, turizm ve inşaat sektörlerinde daha etkili olmaktadır. Özellikle, üretimin doğa koşullarına bağlı olduğu tarımsal alanlarda, ekim ve hasat mevsimleri dışında istihdam olanakları daralmakta ve işsizlik ortaya çıkmaktadır. Yine, benzer biçimde, inşaat sektöründeki durgunluk sonucunda kış aylarında inşaat işçisi talebi de azalmaktadır.


12. Soru

Keynesyen iktisatçılar tarafından kullanılan temel bir kavram niteliğinde olan Philips eğrisi, iktisat politikası kararları alanlara hangi iki makroekonomik değişken arasında tercihler sunmaktadır?

Cevap

Enflasyon-işsizlik ilişkisini ortaya koyabilmek için Keynesyen iktisatçılar tarafından kullanılan temel bir kavram niteliğinde olan Philips eğrisi, iktisat politikası kararları alanlara, enflasyonla işsizlik arasında farklı tercihler sunmaktadır.


13. Soru

Philips eğrisinin tarihsel olarak geçtiği üç farklı aşama nelerdir? Açıklayınız.

Cevap

Philips eğrisinin tarihsel olarak üç farklı aşamadan geçtiğini söyleyebiliriz. Birincisi, enflasyon oranı ile işsizlik arasında ters yönlü ve istikrarlı bir ilişkinin bulunduğu varsayımından hareketle, Philips ve Lipsey tarafından Philips eğrisi
kavramının şekillendirildiği ilk aşamadır. İkinci aşamayı, Philips eğrisinde kısa ve uzun dönem ayrımı yapan Friedman ve Phelps tarafından yöneltilen eleştiriler oluşturmaktadır. Üçüncü aşamada ise Philips eğrisine rasyonel beklentiler okulunca yapılan ve enflasyonla işsizlik oranı arasında sistematik bir ilişkinin olmadığını iddia eden eleştiriler yer almaktadır.


14. Soru

İngiltere’de 1861-1957 döneminde işsizlik ile parasal ücretlerdeki değişmeler arasındaki ilişkiyi araştıran ve  işsizlik oranı %5.5 olunca enflasyon oranının sıfır olduğu sonucuna ulaşan iktisatçı kimdir?

Cevap

İngiltere’de 1861-1957 döneminde işsizlik ile parasal ücretlerdeki değişmeler arasındaki ilişkiyi araştıran Philips, bu iki
değişken arasında ters yönlü bir ilişkinin bulunduğu, işsizlik oranı %5.5 olunca enflasyon oranının sıfır olduğu sonucuna ulaşmıştır.


15. Soru

"Samuelson ve Solow çalışmalarında Philips eğrisini parasal ücretteki değişme yerine enflasyon oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiyi ifade eden bir kavrama dönüştürmüşlerdir."

Yukarıdaki boşlukları tamamlayacak iktisatçılar hangileridir?

Cevap

Samuelson ve Solow çalışmalarında Philips eğrisini parasal ücretteki değişme yerine enflasyon oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiyi ifade eden bir kavrama dönüştürmüşlerdir.


16. Soru

İktisatçıların istikrarlı bir Philips eğrisinin varlığı konusundaki görüşlerini büyük ölçüde değiştirmelerine yol açan olay nedir?

Cevap

1970’lerde yaşanan, yüksek işsizlik ve enflasyonun aynı anda var olduğu bir ortamı ifade eden stagflasyon olgusu, iktisatçıların istikrarlı bir Philips eğrisinin varlığı konusundaki görüşlerini büyük ölçüde değiştirmelerine yol açmıştır.


17. Soru

İşsizlik sorunuyla mücadele etmede kullanılan aktif ve pasif politikaların temel amaçları nelerdir? Açıklayınız.

Cevap

Pasif politikalar, işsiz bireylere iş bulmak ya da istihdam yaratmak ve işsizlik oranlarını azaltmak yerine; işsizliğin bireysel ve toplumsal açıdan yarattığı olumsuzlukları gidermeyi amaçlamaktadır. Aktif politikalar ise işsiz bireyleri doğrudan işsizlikten kurtarmaya yönelik politikalardır.


18. Soru

Ekonominin daralma ve gerileme dönemlerinde, emek piyasasında iş bulma şansı çok zayıf olan işsiz gruplarının (gençler, niteliksiz işçiler, özürlüler gibi) istihdam olanaklarının arttırılmasını amaçlayan istihdam sübvansiyonları daha çok hangi işsizlik türleriyle mücadelede etkili olmaktadır?

Cevap

İstihdam sübvansiyonlarının amacı, ekonominin daralma ve gerileme dönemlerinde, emek piyasasında iş bulma şansı çok zayıf olan işsiz gruplarının (gençler, niteliksiz işçiler, özürlüler gibi) istihdam olanaklarının arttırılmasıdır. İstihdam sübvansiyonları özellikle yapısal ve konjonktürel işsizlikle mücadelede etkili olmaktadır. 


19. Soru

Türkiye’de işsizliği önlemeye yönelik tedbirlerin alınması hangi dönemle birlikte başlamıştır?

Cevap

Türkiye’de işsizliği önlemeye yönelik tedbirlerin alınması “planlı dönem”le başlamış olmasına rağmen, şu ana kadar işsizlik sorunuyla mücadelede başarıya ulaşmış etkin bir istihdam politikasının varlığından söz edilemez.


20. Soru

Ülkemizde doğrudan emek piyasası ile ilgili olan politikalar hangi kurum tarafından yürütülmektedir?

Cevap

Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırıldığında, ülkemizde başarılı sayılabilecek aktif emek piyasası politikalarına rastlanmamakla birlikte, bu alanda etkisiz de olsa bazı programların uygulandığı söylenebilir. Bu çalışmalar, ağırlıklı olarak ülkemizde doğrudan emek piyasası ile ilgili olan Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yürütülmektedir.


Yukarı Git

Sosyal Medya'da Paylaş

Facebook Twitter Google Pinterest Whatsapp Email